Het energielabel van ovens speelt een steeds belangrijker rol bij de aankoop van keukenapparatuur. Zowel voor particuliere huishoudens als voor professionals in de renovatie- en bouwsector is het van belang om goed te begrijpen hoe energielabels voor ovens worden toegewezen, welke factoren bepalen hoe zuinig een oven is, en hoe je verschillende modellen kunt vergelijken. In dit artikel bespreken we het huidige systeem van energielabels voor ovens, de veranderingen sinds de inkomende EU-regels vanaf 2021, en welke aandachtspunten je als koper moet kennen.
Energieklasse en labelstructuur van ovens
Het energielabel voor ovens loopt tegenwoordig van A+++ tot D, waarbij A+++ staat voor het meest energiezuinige model en D voor het minst efficiënte. Sinds 2020 is het verplicht dat ovens op de markt minstens in klasse A vallen. Dit betekent dat oudere modellen met een lagere energieklasse (zoals G of E) niet meer verkocht mogen worden.
Voor elektrische ovens is het label een essentieel instrument om energiezuinigheid te beoordelen. Het label geeft informatie over het energieverbruik per cyclus, zowel bij conventioneel gebruik (boven- en onderverhitting) als bij hete lucht. Bij gasovens wordt het verbruik in megajoule (MJ) weergegeven, naast kWh. Deze waarden zijn belangrijk om te weten bij het vergelijken van modellen, omdat het verbruik per cyclus aangeeft hoe efficiënt het apparaat is.
Oude versus nieuwe energielabels: Wat is het verschil?
Het oude energielabelsysteem voor ovens liep van A tot G. Echter, dit systeem is sinds 2015 vervangen door het huidige systeem dat labels van A+++ tot D gebruikt. Het oude label kan nog op sommige apparaten worden aangetroffen, maar het is niet eenvoudig om deze labels te vergelijken met de nieuwe. Het verbruik per cyclus is wel een bruikbare maatstaf om modellen met elkaar te vergelijken, ook wanneer ze uit een ander labelsysteem komen.
Sinds 1 maart 2021 is er een belangrijke wijziging in het energielabelsysteem. De plusklasse-labels (zoals A+ en A++) zijn volledig weggelaten. Hierdoor zijn alle labels nu gelijk aan of slechter dan D. Dit betekent dat apparaten die eerder in de hoogste energieklasse zaten, nu mogelijk in een lagere klasse terecht kunnen komen. Bijvoorbeeld, een koelkast die eerder in klasse A+++ stond, kan nu in klasse B vallen. Deze verandering maakt het systeem strikter en zorgt ervoor dat alleen de meest efficiënte apparaten nog in de hoogste klasse terechtkomen.
Hoe kies je een energiezuinige oven?
Wanneer je op zoek bent naar een energiezuinige oven, zijn er meerdere factoren die je moet overwegen. Eerst en vooral het energieverbruik per cyclus. Een elektrische oven wordt als zeer efficiënt beschouwd als het verbruik lager is dan 0,9 kWh per cyclus bij conventioneel gebruik. Daarnaast is de grootte van de oven een belangrijke factor. Ovens worden in drie categorieën ingedeeld op basis van volume:
- Kleine ovens: 12 tot 35 liter
- Middelgrote ovens: 35 tot 65 liter
- Grote ovens: meer dan 65 liter
Grotere ovens verbruiken in principe meer energie, maar ze zijn ook geschikt voor grotere hoeveelheden eten. Het energielabel geeft deze informatie duidelijk weer, zodat je kunt afwegen wat het beste past bij je behoeften.
Het energieverbruik per cyclus is ook nuttig bij het vergelijken van verschillende modellen. Zo kan een grote oven met een hoog energielabel efficiënter zijn dan een kleinere oven met een iets lager label, afhankelijk van het daadwerkelijke verbruik. Het energielabel geeft hier dus een duidelijk overzicht van.
Energie-efficiëntie bij stoomovens en kookplaten
Niet alle keukenapparaten zijn verplicht tot het dragen van een energielabel. Zo zijn kookplaten van het fornuis, zoals glaskeramiek- of gietijzerplaten, nog niet verplicht tot het gebruik van een energielabel. Inductiekookplaten zijn echter doorgaans veel energiezuiniger dan traditionele modellen, ondanks het feit dat ze geen label hebben.
Stoomovens zijn wel onderworpen aan het energielabelsysteem. Echter, stoomkokers zijn van een label vrijgesteld, omdat deze apparaten damp gebruiken als warmtebron. Hierbij is het verbruik van elektriciteit dus lager dan bij traditionele ovens of stoomovens, waardoor ze automatisch efficiënter zijn.
Energie-efficiëntie en de aanschafprijs
Hoewel energiezuinige ovens meestal een hogere aanschafprijs hebben, is het belangrijk om te beseffen dat deze investering zich in de loop van de tijd terugverdient. Ovens kunnen gemiddeld 10 tot 15 jaar in gebruik zijn, waardoor het energieverbruik over een langere periode wordt verdeeld. Een oven met een hogere energieklasse verbruikt minder stroom of gas, wat resulteert in lagere energiekosten en minder CO₂-uitstoot.
Het is daarom verstandig om niet alleen te kijken naar de aanschafprijs, maar ook naar het energieverbruik en het energielabel. Deze informatie helpt je om een keuze te maken die zowel milieu- als kosten-efficiënt is.
Energieverbruik en het type ovens
Een belangrijk verschil tussen elektrische en gasovens is de manier waarop het energieverbruik wordt gemeten. Bij elektrische ovens wordt het verbruik in kWh weergegeven, terwijl bij gasovens het verbruik in megajoule (MJ) aangegeven wordt. Dit maakt het iets lastiger om elektrische en gasovens direct met elkaar te vergelijken, maar het energielabel geeft wel duidelijke informatie over de efficiëntie van beide typen.
Gasovens zijn doorgaans iets goedkoper in aanschaf, maar elektrische ovens zijn vaak efficiënter in gebruik. Het kiezen van het juiste type oven hangt daarom ook af van de beschikbaarheid van elektriciteit en gas in je woning, en van je persoonlijke voorkeuren.
Energieverbruik en het gebruik van de oven
Niet alleen het type en de energieklasse van de oven bepalen het energieverbruik, ook de manier waarop je de oven gebruikt heeft invloed. Ovens met een hogere efficiëntieklasse verbruiken minder energie, maar het gedrag van de gebruiker – zoals het regelmatig openen van de oven, het kiezen van het juiste programma en het gebruik van de hete luchtfunctie – kan het energieverbruik aanzienlijk verlagen of verhogen.
Het energielabel geeft informatie over het standaardverbruik, maar het is aan te raden om ook letten op het gebruiksgedrag. Zo kan het kiezen van het juiste programma (zoals het eco-programma) het energieverbruik verlagen.
Energie-efficiëntie in combinatie met andere keukenapparatuur
Het energielabel van de oven is maar één onderdeel van de energie-efficiëntie in de keuken. Ook andere apparaten zoals afzuigkappen, vaatwassers, koelkasten en wasmachines hebben energielabels die een rol spelen bij het totale energieverbruik van het huis. Het combineren van energiezuinige apparaten helpt om de totale energiekosten te verlagen en het milieu te beschermen.
Afzuigkappen, bijvoorbeeld, zijn sinds 2015 ook onderworpen aan het energielabelsysteem. Deze apparaten worden beoordeeld op basis van hydrodynamische efficiëntie, vetfilterefficiëntie en geluidssterkte. Een goede vetfilter is belangrijk om vetdepositie in de keuken te voorkomen, maar ook het energieverbruik is een essentieel criterium bij de aankoop.
Energie-efficiëntie en de toekomst
De energielabelregels worden regelmatig aangepast om het milieubeleid van de EU verder te versterken. De huidige regels zijn strenger dan de vorige, en het is mogelijk dat toekomstige regels nog meer eisen stellen aan de efficiëntie van keukenapparatuur. Hierdoor is het steeds belangrijker om energiezuinige apparaten te kiezen, zowel voor particulieren als voor professionals in de bouw- en renovatiebranche.
In de toekomst zullen ook andere keukenapparaten, zoals kookplaten, mogelijk verplicht tot het gebruik van energielabels komen. Dit betekent dat het energielabelsysteem steeds verder uitgebreid en verfijnd zal worden.
Energie-efficiëntie en duurzaam wonen
Het kiezen van energiezuinige apparaten maakt onderdeel uit van het brede spectrum van duurzame woningbouw en renovatie. Het verlagen van het energieverbruik van huishoudelijke apparaten draagt bij aan het verminderen van de CO₂-uitstoot en het bereiken van de milieudoelstellingen van de EU. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar ook gunstig voor de financiële situatie van de huishoudens.
Professionals in de bouw- en renovatiebranche kunnen hierbij een rol spelen door energiezuinige apparaten aan te raden en te integreren in hun projecten. Het geven van duidelijke informatie over energielabels helpt klanten bij het maken van een verstandige keuze die zowel kostenefficiënt is als duurzaam.
Conclusie
Het energielabel van een oven is een waardevol instrument om energiezuinigheid en efficiëntie te beoordelen. Het huidige labelsysteem, dat loopt van A+++ tot D, geeft duidelijke informatie over het verbruik per cyclus, de grootte van het apparaat en de efficiëntieklasse. Sinds 2021 is het systeem aangepast, waardoor de criteria voor de hoogste energieklasse aangescherpt zijn. Het is belangrijk om niet alleen te kijken naar de energieklasse van de oven, maar ook naar het daadwerkelijke verbruik en het gebruiksgedrag van de gebruiker.
Voor zowel particulieren als professionals in de bouw- en renovatiebranche is het kiezen van energiezuinige apparaten een verstandige keuze. Het energielabel biedt een duidelijk overzicht van de efficiëntie en helpt bij het maken van een verstandige aankoop. Door aandacht te besteden aan energielabels en efficiëntieklasse, kun je bijdragen aan een duurzamere woning en lagere energiekosten.