Energielabel verplicht voor recreatiewoningen sinds 1 januari 2024: Alles wat eigenaren en verhuurders moeten weten

Vanaf 1 januari 2024 is het in Nederland verplicht om bij de verkoop of verhuur van een recreatiewoning een geldig energielabel te beschikken. Deze maatregel is onderdeel van de bredere inspanningen om de energiezuinigheid van woningen te vergroten en het klimaatbeleid verder te stoten. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) voert controles uit en kan boetes opleggen bij overtreding. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg van de verplichting, de uitzonderingen, het proces van het verkrijgen van een label, en de gevolgen van het niet voldoen aan deze regelgeving.

Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?

Een energielabel geeft een overzicht van de energiezuinigheid van een recreatiewoning. Het label is een visuele weergave van hoe efficiënt een woning is in het gebruik van energie, en het helpt kopers, huurders en eigenaren om inzicht te krijgen in het energieverbruik. Het energielabel is vergelijkbaar met de energielabels die sinds 2008 verplicht zijn voor woningen in Nederland.

Het label bestaat uit een energieklasse, aangeduid met een letter van A+++ (het meest energiezuinig) tot G (het minst efficiënt). Daarnaast bevat het label informatie over het verwachte jaarlijks energieverbruik, het type energie dat wordt gebruikt, en mogelijke adviezen om de energiezuinigheid verder te verbeteren.

Voor recreatiewoningen is het energielabel sinds 1 januari 2024 verplicht bij verkoop of verhuur. Het label moet worden aangeboden aan de nieuwe eigenaar of huurder en moet worden vermeld in advertenties of boekingswebsites. Dit is niet enkel een administratieve formaliteit, maar een juridisch verplichte handeling die controleert of woningen voldoen aan de energie-efficiëntie-eisen van de overheid.

Wanneer is een energielabel verplicht?

De energielabelplicht geldt voor de meeste recreatiewoningen in Nederland, maar niet voor alle. Een energielabel is verplicht wanneer de woning wordt verkocht of verhuurd. Het energielabel blijft 10 jaar lang geldig, na welk tijdsbestek het label opnieuw moet worden aangevraagd indien de woning opnieuw wordt verkocht of verhuurd.

De verplichting geldt onder alle omstandigheden, tenzij de recreatiewoning valt onder bepaalde uitzonderingen. Deze uitzonderingen zijn duidelijk omschreven in de regelgeving en worden later in dit artikel uitgebreid besproken.

Wie stelt een energielabel op?

Het opstellen van een energielabel dient te gebeuren door een onafhankelijk en vakbekwam adviseur. Dit betekent dat het label niet zelf gemaakt mag worden door de eigenaar, maar moet worden uitgevoerd door een erkend professional die is getraind en gecertificeerd volgens de BRL9500-norm.

Deze adviseur zal de recreatiewoning bezoeken, een inspectie uitvoeren, en het energieverbruik berekenen op basis van de bouwkundige eigenschappen, het type installaties, en het verwachte gebruik. De adviseur registreert vervolgens het energielabel in het landelijke energielabelregister, waarna het label officieel geldig wordt.

Voor recreatiewoningen is het proces meestal iets sneller en goedkoper dan voor woningen in standaardwoningen. De gemiddelde kosten liggen rond de 250 euro voor een individuele recreatiewoning. Voor grotere collecties of vakantieparken zijn collectieve opnames mogelijk, waarbij de kosten sterk kunnen worden gereduceerd.

Hoe controleer je of je recreatiewoning al een energielabel heeft?

Als eigenaar of verhuurder van een recreatiewoning, is het belangrijk om te weten of je woning al een geldig energielabel heeft. Dit is vooral relevant als je plannen maakt om de woning te verkopen of te verhuren.

Er zijn meerdere manieren om dit te controleren:

Als de woning een eigen adres en postcode heeft, kun je dit invoeren op de website ep-online om te zien of er al een energielabel is opgesteld.
Als de woning geen eigen adres heeft, bijvoorbeeld omdat het onderdeel is van een vakantiepark, kun je op ep-online zoeken op het adres van het vakantiepark.
Als de woning reeds een energielabel heeft en jij de eigenaar bent, kun je dit controleren via Mijnoverheid onder het kopje "Wonen", waar het energielabel te vinden is.

Het is belangrijk om te controleren of het label nog geldig is. Een energielabel is namelijk 10 jaar na afgifte geldig. Als de 10-jarige geldigheidsperiode is verstreken, is het noodzakelijk om een nieuw label aan te vragen.

Uitzonderingen op de energielabelplicht

Hoewel de energielabelplicht vanaf 1 januari 2024 geldt voor de meeste recreatiewoningen, zijn er bepaalde uitzonderingen waarin het label niet verplicht is. Deze uitzonderingen zijn gedefinieerd in de regelgeving en zijn belangrijk om te kennen voor eigenaren die twijfelen of hun woning onder de verplichting valt.

1. Beschermde monumenten

Recreatiewoningen die worden beschouwd als beschermde monumenten volgens de Erfgoedwet of een provinciale of gemeentelijke monumentenvergoeding, zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Dit geldt omdat de bewoning vaak van historische of culturele waarde is en eventuele verbouwingen om energiezuinigheid te vergroten niet mogelijk of wenselijk zijn.

2. Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m²

Recreatiewoningen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m², zoals tiny houses, kleine stacaravans of woonwagens, zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Deze woningen zijn vaak tijdelijke verblijven en voldoen niet aan de standaardcriteria die gelden voor energielabels.

3. Gebouwen in gebruik sinds minder dan twee jaar

Woningen die niet langer dan twee jaar in gebruik zijn, zijn niet verplicht om een energielabel aan te vragen. De reden hiervoor is dat de energieprestaties van nieuwe gebouwen nog niet lang genoeg zijn gemeten om een betrouwbaar energielabel te kunnen geven.

4. Gebouwen zonder klimaatregeling

Woningen waarin geen energie wordt gebruikt voor klimaatregeling – zoals verwarming, koeling of ventilatie – zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Dit betekent dat de woning niet afhankelijk is van energie om het binnentemperatuurcomfort te waarborgen, en dus minder relevant is voor energielabeling.

5. Gebouwen met beperkt gebruik

Woningen die in totaal minder dan vier maanden per jaar in gebruik zijn en een verwacht energieverbruik van minder dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik, zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Deze categorie is bedoeld voor recreatiewoningen die zeer beperkt worden gebruikt en dus weinig impact hebben op energieconsumptie.

Waarom is het energielabel belangrijk voor de waarde en het comfort van de woning?

Nadat de verplichting van het energielabel is ingevoerd, is het niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een waardecreatie voor de eigenaar. Een goed energielabel kan de waarde van de recreatiewoning verhogen en het comfort voor de gebruiker vergroten.

1. Verhoogde marktwaarde

Woningen met een goed energielabel (bijvoorbeeld klasse A of A+) worden door kopers en huurders vaak als aantrekkelijker gezien. Een energiezuinige woning draagt bij aan lagere energiekosten en een duurzamere leefomgeving, wat voor veel mensen een belangrijke overweging is bij het kiezen van een recreatiewoning.

2. Lagere energiekosten

Een beter energielabel betekent dat de woning efficiënter is in het gebruik van energie. Dit resulteert in lagere energiekosten voor de huurder of eigenaar. Voor recreatiewoningen, die vaak slechts tijdelijk worden gebruikt, kan dit het verschil maken tussen een aangename en een onprettige verblijfervaring.

3. Verbeterd comfort

Recreatiewoningen met een goed energielabel zijn vaak beter geïsoleerd en zijn gericht op comfort. In de winter is het binnen minder koud, en in de zomer is het minder warm. Dit maakt de verblijfervaring aangenaamer, vooral tijdens de vakantieseizoenen.

Conclusie

Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht om bij de verkoop of verhuur van een recreatiewoning een geldig energielabel aan te bieden. De Inspectie Leefomgeving en Transport voert controles uit en kan boetes opleggen bij overtreding. Het energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van de woning en helpt kopers en huurders bij het maken van bewuste keuzes. Het label is 10 jaar geldig en moet worden aangevraagd door een onafhankelijk en gecertificeerd adviseur.

Er zijn uitzonderingen op de verplichting, zoals voor vrijstaande woningen met een oppervlakte onder de 50 m², beschermde monumenten, of woningen die beperkt worden gebruikt. Het is belangrijk om te controleren of jouw recreatiewoning onder de verplichting valt en of het al een geldig label heeft. Door vroegtijdig te handelen, voorkom je boetes en zorg je voor een betere marktwaarde en verbeterd comfort van je recreatiewoning.