In de huidige tijd waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt, zijn energielabels en subsidies voor energiebesparing essentiële onderdelen van het verduurzamen van woningen in Nederland. Voor zowel woningeigenaren als huurders biedt het energielabel niet alleen inzicht in de energiezuinigheid van een woning, maar ook een duidelijke roadmap om verbeteringen aan te brengen. Bovendien zijn er meerdere subsidies en financieringsmogelijkheden beschikbaar om de kosten van deze verbeteringen te verlagen. In deze artikel geven we een overzicht van wat u als eigenaar of huurder moet weten over energielabels, subsidies en financiering van energiebesparende maatregelen.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt uitgedrukt in letters, waarbij A+++ staat voor een zeer energiezuinige woning en G voor een woning die erg weinig energiezuinig is. Dit label is een visuele weergave van het energiegebruik van de woning en helpt bij het bepalen van mogelijke verbetermaatregelen.
Het energielabel is meer dan alleen een letter; het is een gedetailleerd rapport dat meerdere pagina’s kan beslaan. Het bevat informatie over de energieprestaties van de woning, mogelijke verbeterpunten en de impact van aldaar genomen maatregelen. Het is een handig instrument voor zowel kopers, huurders als eigenaren die hun woning willen verduurzamen.
Een energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur van een woning. In 2021 is de regelgeving bijgesteld, waardoor een erkend energieadviseur verplicht is om het label op te stellen. De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300, en het is verstandig om meerdere aanbieders te vergelijken voor het beste bod.
Er zijn ook uitzonderingen waarbij een energielabel niet verplicht is. Zo hoeven kleine vrijstaande woningen met een gebruikersoppervlakte van minder dan 50 m², monumenten en tijdelijke gebouwen geen energielabel. Verder hoeft een eigenaar van een monument geen energielabel te overhandigen bij verkoop of verhuur.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Het energielabel is niet alleen een vereiste bij verkoop of verhuur, maar ook een waardevol instrument voor het verbeteren van de energiezuinigheid van een woning. Een energiezuinige woning biedt meerdere voordelen:
- Lagere energiekosten: Een woning met een beter energielabel verbruikt minder energie, wat direct leidt tot lagere energierekeningen.
- Hogere woningwaarde: Er zijn onderzoeken die aantonen dat woningen met een beter energielabel sneller verkocht worden en een hogere prijs kunnen opleveren.
- Minder CO₂-uitstoot: Door energiebesparende maatregelen te nemen, draagt u bij aan een duurzamere toekomst.
- Mogelijkheden voor financiering: Veel maatregelen om de energiezuinigheid te verhogen zijn deels of volledig te financieren via subsidies of leningen.
Daarnaast spelen energielabels ook een rol bij de hypotheekbeoordeling. Banken en hypotheekverstrekkers houden steeds meer rekening met het energielabel bij het bepalen van de hypotheekvoorwaarden en het rentepercentage. Een woning met een beter label kan bijvoorbeeld leiden tot een lagere rente of extra financiering bij de aankoop.
Subsidies voor energiebesparende maatregelen
Voor wie wil investeren in het verduurzamen van hun woning, zijn er meerdere subsidies beschikbaar. Deze subsidies helpen om de kosten van energiebesparende maatregelen te verlagen. De belangrijkste subsidies zijn:
1. ISDE-subsidie
De ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing) is een landelijke subsidie die gericht is op maatregelen zoals isolatie, warmtepompen en zonneboilers. De subsidie wordt uitgekeerd op basis van de besparing die de maatregel oplevert. De regeling is bedoeld om particulieren, VvE’s en woningeigenaren te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning.
De toepassing van de ISDE-subsidie is eenvoudig. Eigenaren kunnen via Milieu Centraal controleren of ze in aanmerking komen voor de subsidie. Het is belangrijk om aan te tonen dat de maatregel energie bespaart en dat er bewijsmateriaal is, zoals facturen of foto’s van de uitgevoerde werkzaamheden.
2. Regionale subsidies
Nebast de landelijke ISDE-subsidie zijn er ook regionale subsidies die verstrekt worden door gemeenten en provincies. Deze subsidies zijn vaak gericht op specifieke doelgroepen of maatregelen. Het is verstandig om op de website van uw gemeente of via de Energiesubsidiewijzer van Milieu Centraal te kijken welke subsidies beschikbaar zijn in uw regio.
3. Financiering via hypotheek
Sinds 1 januari 2024 is het mogelijk om extra geld te lenen via de hypotheek om de woning te verduurzamen. Hoe slechter het huidige energielabel, hoe meer u kunt lenen. Deze financieringsmogelijkheid is een aantrekkelijke optie voor woningeigenaren die hun woning willen verbeteren zonder een grote eindsom opzij te moeten leggen.
4. Nationaal Warmtefonds
Een andere financieringsmogelijkheid is het Nationale Warmtefonds, dat leningen aanbiedt voor energiebesparende maatregelen. Deze lening is gericht op woningen waarbij de eigenaar moeite heeft met de eindverantwoordelijkheid van de maatregelen.
Hoe maakt u uw energielabel beter?
Het verbeteren van het energielabel van uw woning is een investering die zich op lange termijn meermalen terugbetaalt. Hieronder volgen enkele veelgebruikte maatregelen om het energielabel te verbeteren:
- Isolatie verbeteren: Een van de meest effectieve manieren om energie te besparen is het isoleren van de woning. Denk hierbij aan daken, muren, vloeren en ramen. Isolatie voorkomt warmteverlies en zorgt voor een comfortabel binnenklimaat.
- Installatie van een warmtepomp: Een warmtepomp is een duurzame oplossing voor verwarming en koeling. Het werkt met energie uit de lucht of grond en is efficiënter dan traditionele verwarmingsmethoden.
- Zonnepanelen installeren: Zonnepanelen genereren duurzame elektriciteit en kunnen aanzienlijk bijdragen aan de energiezuinigheid van een woning. De opbrengst van zonnepanelen is afhankelijk van de locatie en het dakontwerp.
- Energiezuinige apparatuur: Het gebruik van energiezuinige apparaten, zoals wasmachines, ovens en kachels, kan ook leiden tot een verbetering van het energielabel.
- Verlichting upgraden: Het vervangen van gloeilampen door LED-lampen leidt tot een significante energiebesparing.
Na het toepassen van deze maatregelen is het verstandig om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit label geeft een actuele weergave van de energiezuinigheid van de woning en kan helpen bij de verkoop of verhuur.
Bewijsmateriaal en documentatie
Wanneer u energiebesparende maatregelen uitvoert, is het belangrijk om bewijsmateriaal te bewaren. Dit geldt vooral voor maatregelen die niet zichtbaar zijn, zoals isolatie. Een erkend energieadviseur die het energielabel opstelt, moet kunnen aantonen dat de maatregel daadwerkelijk is uitgevoerd.
Bewijsmateriaal kan bestaan uit:
- Facturen: Van aankopen of uitgevoerde werkzaamheden.
- Foto’s: Voor- en na-afbeeldingen van de werkzaamheden.
- Tekeningen of schetsen: Aanvullende documentatie die het werk verklaart.
- Onderhoudsdocumentatie: Voor maatregelen die regelmatig onderhoud nodig hebben.
Het bewaren van deze documentatie is belangrijk zowel voor eventuele subsidies als voor de verkoop of verhuur van de woning.
Energielabels bij recreatiewoningen en woonboten
Het energielabel is verplicht voor recreatiewoningen sinds 1 januari 2024. Er zijn enkele uitzonderingen voor deze categorie, zoals:
- Beschermde monumenten.
- Vrijstaande woningen met een gebruikersoppervlakte tot 50 m².
- Vrijstaande gebouwen met een gebruikersoppervlakte tot 50 m².
- Recreatiewoningen die slechts maximaal 4 maanden per jaar in gebruik zijn.
- Tijdelijke gebouwen die maximaal 2 jaar worden gebruikt.
- Gebouwen zonder klimaatregelinstallaties.
Caravans zijn uitgenoodigd van deze verplichting, omdat deze niet ingeschreven staan in het kadaster als woning. Woonboten daarentegen vallen wel onder de verplichting van het energielabel.
Risico’s bij het ontbreken van een energielabel
Als u bij de verkoop of verhuur van uw woning geen geldig energielabel heeft, kunt u een boete oplopen. Sinds 1 november 2021 is de boete vastgesteld op €435. Dit geldt zowel voor particulieren als voor VvE’s. Het is daarom verstandig om vooraf te zorgen dat u een geldig label hebt, vooral omdat de handhaving van de regels sinds 2021 is versterkt.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van het verduurzamen van woningen in Nederland. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en biedt een duidelijke richting voor verbeteringen. Daarnaast zijn er diverse subsidies en financieringsmogelijkheden beschikbaar om deze maatregelen te ondersteunen. Het is verstandig om zowel het energielabel als de beschikbare subsidies nauwkeurig te onderzoeken om uw woning zo duurzaam mogelijk te maken. Dit leidt niet alleen tot lagere energiekosten, maar ook tot een hogere woningwaarde en een kleinere CO₂-voetafdruk.
Door bewust om te gaan met energiegebruik en te investeren in duurzame maatregelen, draagt u bij aan een duurzamere toekomst, zowel op individueel als op maatschappelijk niveau.