Sinds 1 januari 2021 is het energielabelsysteem voor woningen in Nederland grondig gewijzigd. Deze verandering heeft grote gevolgen voor woningeigenaren, verhuurders en huurders. Het nieuwe systeem biedt een realistischer beeld van de werkelijke energieprestatie van een woning, maar is ook strenger in de toekenning van labels. Voor wie nog een oude energielabel in handen heeft, is het belangrijk om te begrijpen wat de verschillen zijn en wat de juridische verplichtingen zijn bij verkoop of verhuur.
In dit artikel bespreken we de kernverschillen tussen het oude en het nieuwe energielabelsysteem, de geldigheidsduur van de labels, en de situaties waarin een nieuw label verplicht is. Daarnaast geven we inzicht in de praktische en juridische consequenties van deze verandering voor woningeigenaren en verhuurders.
Het oude energielabel (2015–2020)
Het oude energielabelsysteem was eenvoudiger en goedkoper. Het was mogelijk om via online formulieren een energielabel aan te vragen zonder fysieke beoordeling van de woning. Dit had tot gevolg dat het label vaak een schatting gaf van de energiezuinigheid, gebaseerd op zelfverkregen gegevens zoals bouwjaar, soort glas, isolatie en verwarmingsinstallatie.
Kenmerken van het oude energielabel
- Online aan te vragen: Het label kon zonder bezoek aan de woning worden verkregen.
- Laag tarief: De kosten waren aanzienlijk lager dan bij het nieuwe systeem.
- Schatting en zelfrapportage: De gegevens werden door de woningeigenaar zelf ingevuld.
- Geldigheid van 10 jaar: Het oude label was geldig gedurende 10 jaar na uitgifte.
Hoewel het oude systeem makkelijker en goedkoper was, levert het minder betrouwbare resultaten op. De werkelijke energieprestatie van de woning kon daarom aanzienlijk van het label afwijken.
Het nieuwe energielabel (sinds 2021)
Sinds 1 januari 2021 is er een nieuw energielabelsysteem in werking. Dit systeem is gebaseerd op een fysieke opname van de woning door een gecertificeerd energieadviseur. Het nieuwe systeem volgt de standaard NTA 8800, wat betekent dat er een gestandaardiseerde en uniforme methode wordt gebruikt voor het bepalen van de energieprestatie.
Kenmerken van het nieuwe energielabel
- Fysieke opname vereist: Een gecertificeerde adviseur moet de woning bezoeken.
- Gestandaardiseerde methode (NTA 8800): Het label is gebaseerd op een uniforme berekening.
- Realistisch beeld: Het nieuwe systeem geeft een nauwkeuriger beeld van de energieprestatie.
- Geldigheid van 10 jaar: Het nieuwe label is eveneens 10 jaar geldig, maar tussentijdse wijzigingen moeten worden meegenomen.
- Hogere kosten: Door de fysieke opname en de complexe methode zijn de kosten hoger.
Het nieuwe energielabel is dus niet alleen strenger in de toekenning, maar ook betrouwbaarder. Het beeld dat het weergeeft, is dichter bij de werkelijkheid van de woning.
Verschillen tussen oud en nieuw energielabel
1. Bepalingsmethode
Het grootste verschil tussen het oude en het nieuwe systeem is de manier waarop het energielabel wordt bepaald. Het oude systeem was gebaseerd op theoretische aannames en standaardwaarden. Het nieuwe systeem gebruikt echter de werkelijke fysieke staat van de woning als basis. Dit betekent dat factoren zoals isolatie, ventilatie en verwarmingsinstallatie worden daadwerkelijk beoordeeld, wat het beeld realistischer maakt.
2. Schaalverdeling
Het oude systeem gebruikte een schaal van A++ tot G, terwijl het nieuwe systeem slechts een schaal van A tot G kent. Hierdoor lijkt een woning met energielabel C in het nieuwe systeem minder efficiënt dan een woning met hetzelfde label in het oude systeem. In werkelijkheid zijn de eisen voor het nieuwe systeem echter strenger, waardoor de schaal in werkelijkheid minder vergelijking mogelijk maakt.
3. Registratie
Het oude energielabel kon nog op basis van een online vragenlijst worden verkregen. Het nieuwe systeem vereist een fysieke opname door een erkend adviseur. Dit betekent dat de registratiekosten hoger zijn en dat het proces complexer is. Voor woningeigenaren die snel een label willen hebben, is het nieuwe systeem dus duurder en tijdrovender.
4. Geldigheid
Beide systemen geven een label dat 10 jaar geldig is. Echter, bij het oude systeem was het label automatisch 10 jaar geldig, terwijl het nieuwe label tussentijdse wijzigingen zoals renovaties of installatie van energiebesparende maatregelen moet meenemen. Bij een ingrijpende renovatie is het dan ook noodzakelijk om een nieuw energielabel aan te vragen, ook al is het oude label nog niet verlopen.
Gevolgen voor woningeigenaren
Het verschil tussen het oude en het nieuwe energielabel heeft directe gevolgen voor woningeigenaren, vooral bij verkoop of verhuur. Het oude label mag nog worden gebruikt, mits het niet verlopen is. Echter, kopers of huurders vragen steeds vaker om een actueel en nieuw energielabel, omdat het een betrouwbaarder beeld geeft.
1. Verkoop van woning
Bij verkoop is een geldig energielabel verplicht. Als je nog een oude label hebt, mag je dat gebruiken, maar het is aan te raden om een nieuw label aan te vragen, omdat het een betrouwbaarder beeld geeft. Een nieuw energielabel kan ook de waarde van de woning verhogen, vooral als energiezuinigheid een belangrijke rol speelt in de marktwaarde.
2. Verhuur van woning
Bij verhuur is een geldig energielabel verplicht bij verhuur aan een nieuwe huurder. De verhuurder is niet verplicht om een nieuw label aan te vragen als het oude label nog geldig is. Echter, als het label verlopen is en er geen nieuw label is aangemaakt, kan de verhuurder boetes oplopen die tot enkele duizenden euro's kunnen oplopen.
3. Renovatie en verbouwing
Na een ingrijpende renovatie die de energieprestatie van de woning verbetert, is het verstandig om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit geeft niet alleen een actueel beeld van de energiezuinigheid, maar kan ook leiden tot een verbeterd energielabel, wat de marktwaarde van de woning kan verhogen.
4. Subsidies en financiële maatregelen
Voor het aanvragen van subsidies voor duurzaamheidsmaatregelen is vaak een recent energielabel vereist. Het nieuwe label is daarom niet alleen juridisch verplicht bij verkoop of verhuur, maar ook een vereiste voor financiële ondersteuning.
Wat is het gevolg van een verlopen energielabel?
Een verlopen energielabel kan juridische en financiële gevolgen hebben. Bij verkoop of verhuur van een woning is een geldig energielabel verplicht. Als het label verlopen is en er is geen nieuw label aangemaakt, kan de verhuurder of verkoper boetes oplopen. Deze boetes kunnen tot enkele duizenden euro's oplopen.
Daarnaast kan een verlopen label resulteren in een lager label dan verwacht, omdat het oude label niet meer actueel is. Dit kan de marktwaarde van de woning negatief beïnvloeden.
Praktisch advies voor woningeigenaren
Als woningeigenaar is het verstandig om het volgende te overwegen:
- Bij verkoop of verhuur: Zorg dat het energielabel nog geldig is. Als het label verlopen is, vraag een nieuw label aan.
- Na renovatie: Als je ingrijpende verbouwingen hebt gedaan die de energiezuinigheid van de woning verbeteren, vraag een nieuw label aan.
- Voor subsidies: Een recent energielabel is vaak vereist voor het aanvragen van duurzaamheidsmaatregelen.
- Bij verkoop van woning: Het is verstandig om alvast een nieuw energielabel te laten opstellen, omdat dit het proces voor kopers vereenvoudigt.
Juridische verplichtingen
Het energielabel is sinds 2021 wettelijk verplicht bij verkoop of verhuur van een woning. Dit geldt ook voor woningen die zijn gerenoveerd. De verhuurder is verplicht om een geldig energielabel aan te leveren bij het inwonen van een nieuwe huurder of bij de verkoop van een woning.
Het is belangrijk te weten dat de verhuurder niet verplicht is om een nieuw label aan te vragen bij elke renovatie. Echter, bij ingrijpende verbouwingen die de energieprestatie verbeteren, is het verstandig om een nieuw label aan te vragen, omdat het beeld van de woning verandert.
Invloed op woningwaarde en hypotheekmogelijkheden
Het energielabel heeft steeds meer invloed op de waarde van een woning. Een goed energielabel kan de marktwaarde verhogen, terwijl een slechtes label de verkoopmogelijkheden kan beperken. Daarnaast kunnen energielabels ook van invloed zijn op hypotheekmogelijkheden. Banken en hypotheekverstrekkingen kijken steeds vaker naar het energielabel bij het bepalen van de risico’s.
Conclusie
Het verschil tussen het oude en het nieuwe energielabelsysteem is aanzienlijk. Het nieuwe systeem biedt een realistischer en strengere beoordeling van de energiezuinigheid van een woning. Hoewel het oude label nog geldig kan zijn, is het verstandig om bij verkoop of verhuur een nieuw label aan te vragen. Naast juridische verplichtingen heeft het energielabel ook directe invloed op de marktwaarde en hypotheekmogelijkheden van een woning.
Voor woningeigenaren en verhuurders is het dus belangrijk om de veranderingen in het energielabelsysteem goed te begrijpen en tijdig actie te ondernemen. Een actueel energielabel is niet alleen verplicht, maar ook een waardevol instrument bij verkoop of verhuur.