In de huidige context van duurzaamheid en energiebesparing speelt het energielabel van een woning een steeds belangrijkere rol. Niet alleen voor de eigenaar, die zowel energiekosten als comfort wil verbeteren, maar ook voor kopers en huurders. In België is het energielabel een verplicht document bij verkoop of verhuur van een woning. Het geeft een duidelijk beeld van de energiezuinigheid van een huis en biedt daarmee een waardevolle inzicht in de toekomstbestendigheid van de woning.
Deze gids biedt een gedetailleerde uitleg over het energielabel van je huis in België: wat het inhoudt, welke klassen er zijn, hoe het verkregen wordt, welke maatregelen je kunt nemen om het label te verbeteren, en waarom dit belangrijk is voor zowel de eigenaar als de markt.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een document dat een overzicht geeft van de energiezuinigheid van een woning. Het wordt uitgevoerd door een gecertificeerde energieadviseur en bevat een cijferwaarde (energiescore) en een letterlabel (A+ tot F). Het label geeft aan hoeveel energie de woning verbruikt per vierkante meter per jaar. Hoe lager de waarde, hoe energiezuiniger de woning is.
Het energielabel is niet alleen een informatief gereedschap, maar ook een juridisch vereiste bij verkoop of verhuur van een woning in Vlaanderen. Informatie over het energielabel moet bijvoorbeeld verplicht worden vermeld in advertenties, en bij de ondertekening van contracten dient een kopie van het label beschikbaar te zijn.
De betekenis van het energielabel
Het energielabel bestaat uit twee belangrijke elementen:
- Energiescore (kWh/m²/jaar): Deze score geeft aan hoeveel energie de woning per jaar verbruikt per vierkante meter bruikbare vloeroppervlakte. Een lage score betekent een lager energieverbruik.
- Energielabel (A+ tot F): Op basis van de energiescore wordt een letter toegewezen, die de energiezuinigheid van de woning visueel weergeeft. A+ is het meest efficiënt, F is het minst efficiënt.
Het energielabel bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen aan de woning, zoals isolatie, verwarmingsinstallaties en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Deze aanbevelingen zijn specifiek voor de woning en worden door de adviseur opgesteld na een gedetailleerde inspectie.
Waarom is het energielabel belangrijk?
- Voor de eigenaar: Het energielabel helpt bij het inschatten van energiekosten en de energiezuinigheid van de woning. Het biedt ook duidelijkheid over eventuele renovaties die nuttig kunnen zijn voor het verlagen van energieverbruik en CO₂-uitstoot.
- Voor kopers en huurders: Het energielabel is een essentieel onderdeel bij de aankoop of huur van een woning. Het bepaalt niet alleen de energierekening, maar ook de marktwaarde van het huis.
- Voor de toekomst: In Vlaanderen is er een ambitie dat alle woningen tegen 2050 minstens een A-label behalen. In 2030 is de drempel al op D gesteld, wat betekent dat woningen met een slechter label verplicht gerenoveerd moeten worden om verkoop- of verhuren mogelijk te maken.
Hoe werkt het energielabelsysteem in België?
Het energielabelsysteem in België is gestructureerd in verschillende klassen, waarbij elke klasse overeenkomt met een specifiek energieverbruik per vierkante meter. De labels worden toegekend aan woningen op basis van een energiescore, die wordt berekend door een energieadviseur.
De energielabelklassen en hun betekenis
| Energielabel | Energieverbruik (kWh/m²/jaar) | Beschrijving |
|---|---|---|
| A+ (0 – 50) | Zeer laag energieverbruik. | Meest efficiënte woningen. |
| A (50 – 100) | Laag energieverbruik. | Zeer energiezuinige woningen. |
| B (100 – 200) | Redelijk laag energieverbruik. | Goede energieprestaties, ruimte voor verbetering. |
| C (200 – 300) | Gemiddeld energieverbruik. | Acceptabele prestaties, maar aanzienlijke verbeteringsmogelijkheden. |
| D (300 – 400) | Matig energieverbruik. | Slechte prestaties, verplichte renovatie tegen 2030. |
| E (400 – 500) | Hoog energieverbruik. | Verplichte renovatie nodig om te voldoen aan toekomstige normen. |
| F (> 500) | Zeer hoog energieverbruik. | Onaangenaam om in te wonen, noodzakelijke renovatie. |
Deze indeling helpt bij het beoordelen van de energiezuinigheid van een woning. Een woning met een A- of B-label is bijvoorbeeld veel efficiënter dan een woning met een F-label.
Hoe verkrijg je een energielabel?
Het energielabel wordt uitgevoerd door een gecertificeerde energieadviseur van type A of B. Deze adviseur voert een inspectie uit in de woning en registreert gegevens over:
- Isolatie (dak, muren, vloeren)
- Verwarmingssysteem
- Glazing (kwaliteit van ramen)
- Ventilatie
- Oppervlakte en bouwjaar van de woning
De adviseur maakt vervolgens een EPC-attest (Energieprestatiecertificaat), dat bevat:
- Een energiescore
- Een energielabel
- Aanbevelingen voor verbeteringen
- Advies over mogelijke subsidies of steunmaatregelen
Het EPC-attest geldt tien jaar, wat betekent dat het niet elk jaar opnieuw gedaan hoeft te worden. Tijdens deze periode kunnen eventuele renovaties aan de woning leiden tot een verbetering van het energielabel.
Kosten van een energielabel
De kosten variëren afhankelijk van de grootte en complexiteit van de woning. Voor een standaard woning zijn de kosten ongeveer:
- Appartement: 175 euro
- Vrijstaande woning: 275 euro
De totale kosten liggen tussen 150 en 300 euro. De prijs kan ook licht variëren afhankelijk van de adviseur.
Waar vind je het energielabel terug?
Er zijn meerdere manieren om het energielabel van je woning te raadplegen:
- Online via de Vlaamse tool "Zoek een EPC": Door het adres van de woning in te vullen, krijg je direct een overzicht van het energielabel (indien beschikbaar).
- Via de woningpas: Als eigenaar kun je het EPC-attest vinden in je digitale woningpas. Je dient ingelogd te zijn met je eID op woningpas.vlaanderen.be.
- Bij de verhuurder of verkoper: Bij verkoop of verhuur is het energielabel verplicht. Kopers en huurders hebben recht op dit document.
Het energielabel is ook verplicht in advertenties. Sinds 2021 moet het label vermeld worden bij de publicatie van een woning in de media.
Welke renovaties verbeteren het energielabel?
Om het energielabel te verbeteren, zijn er verschillende maatregelen die effectief zijn. De keuze hangt af van de huidige staat van de woning en de doelen die de eigenaar wil bereiken.
1. Isolatie verbeteren
Isolatie is de meest invloedrijke maatregel bij energiezuinigheid. De belangrijkste isolatiepunten zijn:
- Dakisolatie: Voorkomt warmteverlies door het dak.
- Muurisolatie: Kan van binnen of van buiten uitgevoerd worden.
- Vloerisolatie: Vooral belangrijk in vrijstaande woningen en bovenwoningen.
- Vermijd thermische bruggen: Constructieve verbindingen die warmte ongewild verliezen.
Een dikkere isolatie en het gebruik van moderne isolatiematerialen zoals glaswol, cellulose of polyurethaan verlagen het warmteverlies aanzienlijk.
2. Efficiëntere verwarming
Het verwarmingssysteem speelt een grote rol in het energieverbruik. Mogelijke verbeteringen zijn:
- Aanpassing van het klimaat: Door de temperatuur iets lager te zetten, verlaag je het energieverbruik.
- Aanpassing van het systeem: Een verwarmingssysteem met een hoger rendement (zoals een warmtepomp of een condensketel) vermindert het verbruik.
- Aansluiting op hernieuwbare energie: Zonnepanelen of een warmtepomp zorgen voor duurzame verwarming en verlagen de CO₂-uitstoot.
3. Glazing
Het vervangen van oude ramen en deuren door dubbele of driedubbele beglazing verbetert de thermische prestaties. Hoge R- en U-waarden zijn te verkiezen bij het kiezen van glas.
4. Ventilatie en luchtdichtheid
Een goed geïsoleerde woning moet ook goed geventileerd worden. Tijdens renovaties is het belangrijk om:
- Luchtdichtheid te verhogen om warmteverlies te voorkomen.
- Een gecontroleerde ventilatie in te bouwen (zoals een HRV-systeem) om de luchtkwaliteit te waarborgen zonder warmteverlies.
De toekomst van energielabels en de rol van de overheid
De Vlaamse regering heeft duidelijke doelen opgesteld voor de energiezuinigheid van woningen. De belangrijkste doelen zijn:
- Tegen 2030: alle woningen moeten minstens label D halen. Woningen met een slechter label zullen verplicht gerenoveerd moeten worden om verkoop- of verhuren mogelijk te maken.
- Tegen 2050: alle woningen moeten minstens een A-label behalen. Dit is een ambitie die aansluit bij de Europese doelstellingen voor klimaatneutraal wonen.
Daarnaast zijn er subsidies en steunmaatregelen beschikbaar voor eigenaren die hun woning willen renoveren. Deze subsidies zijn gericht op isolatie, verwarmingssystemen en het gebruik van hernieuwbare energie.
Conclusie
Het energielabel van een woning is een essentieel document dat niet alleen informatie geeft over de energiezuinigheid, maar ook een juridische verplichting is bij verkoop of verhuur. Het label helpt bij het inschatten van energiekosten, comfort en de toekomstbestendigheid van de woning. Voor kopers en huurders is het een waardevolle tool om een beslissing te nemen over een woning. Voor eigenaren biedt het energielabel ook duidelijkheid over mogelijke renovaties en verbeteringen die de energiezuinigheid verder kunnen verhogen.
In Vlaanderen is de ambitieschap om tegen 2050 een energiezuinige woningmarkt te creëren. Dit betekent dat eigenaren nu al aandacht moeten besteden aan het verbeteren van het energielabel van hun woning. Door investeringen in isolatie, efficiënte verwarming en hernieuwbare energiebronnen kunnen woningen niet alleen duurzaam gemaakt worden, maar ook aantrekkelijker voor de markt.