Het behalen van een energielabel A is voor veel woningeigenaren een belangrijk doel. Dit label symboliseert niet alleen een hoog niveau van energiezuinigheid, maar ook een betere marktwaarde van de woning en lagere energiekosten. In dit artikel wordt een gedetailleerde uitleg gegeven over de vereisten voor energielabel A, de rol van de EPC-waarde, de benodigde isolatiewaarden en de technische maatregelen die essentieel zijn om dit label te behalen. Daarnaast worden relevante wet- en regelgevingen en praktische stappen voor het aanvragen van het label behandeld.
Inleiding
Het energielabel van een woning geeft een visuele weergave van de energiezuinigheid. Het label loopt van A (meest zuinig) tot G (minst zuinig). Sinds 2021 wordt de energieprestatie uitgedrukt in kWh/m² per jaar, waarbij energielabel A overeenkomt met een energieverbruik van maximaal 160 kWh/m² per jaar. Dit correspondeert met een Energie-Prestatie Coëfficiënt (EPC) van lager dan 1,05. Het behalen van energielabel A vereist een combinatie van goede isolatie, energiezuinige installaties en slimme energieopslag. In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de technische en juridische aspecten van het behalen van energielabel A.
EPC-waarde en energielabels
De EPC-waarde speelt een centrale rol bij het bepalen van het energielabel van een woning. Deze waarde wordt berekend op basis van de energieprestatie van het gebouw en wordt gebruikt om te bepalen hoe zuinig de woning is. Voor energielabel A moet de EPC-waarde onder 1,05 liggen, wat overeenkomt met een jaarlijks energieverbruik van maximaal 160 kWh/m². Deze berekening is gebaseerd op de NEN 7120-methode, die sinds 2012 in werking is.
In de praktijk betekent dit dat de woning voldoende geïsoleerd moet zijn, gebruik moet maken van energiezuinige verwarmingsinstallaties en duurzame energiebronnen. De EPC-waarde wordt berekend door de EP-adviseur, die de kenmerken van de woning opneemt en een berekening uitvoert. Deze berekening leidt tot het energielabel dat in de EP-online database wordt geregistreerd. De EPC-waarde is dus een essentieel onderdeel van het energielabelsysteem.
Isolatiewaarden en bouwmaterialen
Om energielabel A te behalen, is het noodzakelijk dat de woning goed is geïsoleerd. Dit betreft alle bouwkundige elementen, inclusief muren, dak, vloer en ramen. Voor de dak- en vloerisolatie moet een Rc-waarde van minimaal 3,5 m²K/W worden behaald, terwijl de Rc-waarde voor buitenmuren minimaal 4,5 m²K/W moet zijn. Deze Rc-waarden geven aan hoe goed het bouwelement is geïsoleerd. Hoe hoger de Rc-waarde, hoe beter de isolatie.
Bij ramen is het gebruik van HR++ of HR+++ glas verplicht. Dit type glas heeft een U-waarde van maximaal 1,2 W/m²K, wat aangeeft hoe goed het glas warmte vasthoudt. Het gebruik van triple glas is daarom aanbevolen om het energieverbruik verder te verlagen. Daarnaast is het belangrijk dat alle aansluitingen goed zijn gedicht, zodat er geen tocht ontstaat en warmte verloren gaat. Een goed gedichte woning zorgt voor een comfortabel inwendig klimaat en vermindert het energieverbruik.
Energiezuinige installaties
Een essentieel onderdeel van energielabel A is de keuze van energiezuinige installaties. Deze installaties moeten zorgen voor een efficiënt warmte- en ventilatiesysteem. Voor verwarming is een HR-ketel of warmtepomp verplicht. Deze installaties zijn ontworpen om energie efficiënt te gebruiken en zorgen voor een lager verbruik van fossiele brandstoffen. Een warmtepomp is bijvoorbeeld in staat om warmte uit de buitenlucht of grond te halen en deze te gebruiken voor verwarming van het huis.
Daarnaast is goede ventilatie met warmteterugwinning essentieel. Dit type ventilatiesysteem zorgt ervoor dat verwarmde lucht niet volledig verloren gaat, maar gedeeltelijk wordt teruggewonnen. Hierdoor wordt minder energie verbruikt voor het opwarmen van de woning. Het combineren van warmtepomp en ventilatiesysteem met warmteterugwinning is daarom aan te raden voor wie energielabel A wil behalen.
Duurzame energiebronnen
Naast isolatie en energiezuinige installaties is het gebruik van duurzame energiebronnen een belangrijke factor bij het behalen van energielabel A. Zonnepanelen zijn een veelvoorkomende keuze, omdat ze gratis zonne-energie omzetten in elektriciteit. Dit zorgt voor een lagere afhankelijkheid van het energienet en vermindert het energieverbruik. Daarnaast kan het overschot aan elektriciteit worden opgeslagen in een accu of teruggeschakeld in het net, wat extra voordelen biedt.
Behalve zonnepanelen kan het gebruik van een duurzame verwarmingsbron, zoals een houtpelletketel of biomassa-ketel, ook bijdragen aan het behalen van energielabel A. Deze installaties zijn een duurzame alternatief voor fossiele brandstoffen en verlagen het CO2-uitstootniveau van de woning. Het combineren van meerdere duurzame maatregelen kan zorgen voor een significante vermindering van het energieverbruik en dus bijdragen aan het behalen van energielabel A.
Slim energiebeheer
Slim energiebeheer is een aanvullende maatregel die kan bijdragen aan het behalen van energielabel A. Hierbij wordt gebruik gemaakt van slimme apparatuur, zoals slimme thermostaten en zonnepaneelbeheer. Deze apparaten zorgen ervoor dat energie efficiënter wordt gebruikt, door bijvoorbeeld het verwarmen van de woning alleen wanneer het nodig is. Slimme apparaten kunnen ook zorgen voor een optimale opslag van energie, bijvoorbeeld door het opslaan van zonnestroom in een accu voor later gebruik.
Daarnaast kan het gebruik van een slimme meter helpen bij het beheersen van het energieverbruik. Deze meter geeft in real-time weer hoeveel energie wordt verbruikt en waar het verbruik het hoogst is. Hierdoor kan de woningeigenaar beter inzicht krijgen in het energiegebruik en maatregelen nemen om het verbruik te verlagen. Slim energiebeheer is daarom een waardevolle aanvulling op de fysieke verbouwingen die nodig zijn voor energielabel A.
Wet- en regelgeving
Het behalen van energielabel A is niet alleen een technische uitdaging, maar ook een juridische verplichting in bepaalde situaties. Volgens de Nederlandse wetgeving is het energielabel verplicht bij het verkoopen of verhuren van een woning. Het label moet worden aangevraagd bij een erkende EP-adviseur en wordt vervolgens geregistreerd in de EP-online database. Het energielabel is 10 jaar geldig, na welk tijdperk een nieuwe beoordeling nodig is.
Er zijn ook uitzonderingen op de verplichting van het energielabel. Recreatiewoningen die slechts gedeeltelijk worden gebruikt vallen bijvoorbeeld buiten de verplichting. Echter, in de praktijk hebben veel van deze woningen toch een energielabel nodig, omdat ze anders niet te verhuren of te verkopen zijn. Daarom is het verstandig om voor alle woningen het energielabel aan te vragen, ook als het technisch niet verplicht is.
Het aanvragen van het energielabel is een proces dat in meerdere stappen verloopt. Eerst moet een EP-adviseur worden gevonden via het Centraal Register Techniek. Vervolgens wordt een afspraak gemaakt voor een woningopname, waarbij de kenmerken van de woning worden opgenomen. Na de berekening wordt het energielabel geregistreerd en aan de woningeigenaar uitgereikt. Als de woningeigenaar niet tevreden is met het energielabel, kan er een klacht worden ingediend via de Helpdesk Energielabel.
Praktische stappen om energielabel A te behalen
Het behalen van energielabel A vereist een zorgvuldig plan en uitvoering. Hieronder worden de belangrijkste stappen opgenoemd die een woningeigenaar kan ondernemen om dit label te behalen:
Isolatie verbeteren: Controleer of de woning voldoet aan de Rc-waarden van 3,5 m²K/W voor dak en vloer en 4,5 m²K/W voor buitenmuren. Indien nodig, voeg extra isolatie toe aan muren, dak en vloer.
Energiezuinige installaties installeren: Vervang oude verwarmingsinstallaties door HR-ketels of warmtepompen. Zorg voor ventilatie met warmteterugwinning om het energieverbruik te verlagen.
Duurzame energiebronnen introduceren: Installeer zonnepanelen om elektriciteit op te wekken. Overweeg ook andere duurzame bronnen, zoals een houtpelletketel of biomassa-ketel.
Slimme energiebeheerapparatuur installeren: Voeg slimme thermostaten en zonnepaneelbeheer toe aan de woning om energie efficiënter te gebruiken.
Energielabel aanvragen: Blijf bij de wetgeving en laat het energielabel aanvragen bij een erkende EP-adviseur. Zorg dat het label wordt geregistreerd in de EP-online database.
Controle en verbeteringen: Als het energielabel niet op A ligt, zijn er meestal verbeteringsmogelijkheden. Voer aanvullende maatregelen uit, zoals extra isolatie of het vervangen van oude ramen.
Door deze stappen te volgen, is het mogelijk om energielabel A te behalen en zo een duurzamere woning te creëren.
Conclusie
Het behalen van energielabel A is een uitdaging, maar ook een doel dat binnen bereik ligt voor veel woningeigenaren. Het label symboliseert een hoog niveau van energiezuinigheid en een duurzame woning. Door te werken met de juiste isolatiewaarden, energiezuinige installaties en duurzame energiebronnen, is het mogelijk om dit label te behalen. Bovendien zijn er juridische verplichtingen en uitzonderingen die moeten worden overwogen bij het aanvragen van het energielabel. Voor wie bereid is om investeringen te doen in isolatie en energiezuinige maatregelen, is energielabel A een haalbaar doel dat zowel milieu- als economische voordelen biedt.