Een energielabel is tegenwoordig een essentieel onderdeel van elk woning- of gebouwbeleid in Nederland. Het geeft een overzicht van de energieprestatie van een woning of een gebouw en is verplicht bij verkoop of verhuur. Het doel van dit artikel is om een uitgebreid en feitelijk onderbouwd overzicht te geven van wat een energielabel inhoudt, hoe het ontstaat en waarom het zowel voor particulieren als zakelijke partijen belangrijk is.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning of een gebouw is. Het is ontworpen om gebruikers inzicht te geven in het energieverbruik en eventuele verbetermogelijkheden. Het label bestaat uit een letterklasse die loopt van A++++ (het zuinigst) tot G (het minst zuinig). Dit betekent dat hoe hoger de klasse, hoe minder energie het gebouw verbruikt.
Het energielabel is meer dan alleen een letter. Het is een uitgebreid rapport dat meerdere pagina’s bevat en waarin gedetailleerde informatie staat over het gebouw, zoals het type isolatie, verwarmingssysteem, eventuele zonnepanelen en de energieprestatie-index (EPI). Deze informatie helpt eigenaren en kopers om beslissingen te nemen rondom verbetermaatregelen en energiebesparing.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Een energielabel heeft meerdere functies, zowel praktisch als juridisch:
Informatie voor kopers en huurders: Het energielabel geeft een duidelijk overzicht van hoe efficiënt een woning is. Voor kopers en huurders is dit van groot belang, omdat het helpt bij het inschatten van energiekosten en comfortniveau.
Verplicht bij verkoop of verhuur: Sinds 1 januari 2008 is het verplicht om een geregistreerd energielabel te overhandigen bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning of gebouw. Dit geldt ook voor utiliteitsgebouwen sinds 2021.
Beleidsinstrument: Het energielabel draagt bij aan het beleid van het verminderen van CO2-uitstoot en energieverbruik in het kader van de Europese richtlijn op energieprestatie van gebouwen (EPBD).
Mogelijkheid tot verbetering: Het energielabel wijst duidelijk aan waar verbeteringen mogelijk zijn. Dit kan leiden tot aanzienlijke besparingen op energiekosten en vermindering van het milieu-effect van het wonen.
Hoe werkt het energielabel?
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende Energie Prestatie Adviseur (EPA). Deze adviseur voert een inspectie uit in het gebouw en verzamelt relevante gegevens zoals het type verwarming, isolatieniveau, eventuele duurzame energiebronnen en andere relevante technische eigenschappen.
De gegevens worden vervolgens ingevoerd in een landelijke database, genaamd EP-Online, die bijgehouden wordt door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO). Via deze database kan het energielabel worden geregistreerd en is het openbaar raadpleegbaar voor iedereen die wil weten hoe energiezuinig een woning is.
Het energielabel is een momentopname, wat betekent dat het verandert zodra maatregelen worden genomen die het energieverbruik beïnvloeden. Denk aan het aanbrengen van extra isolatie, het installeren van zonnepanelen of het wisselen van het verwarmingssysteem naar een duurzamere oplossing.
De klasse van het energielabel en wat het betekent
De energielabels worden ingedeeld in klasse A tot G. Hieronder een overzicht van de energieverbruikscijfers per klasse:
| Label | Verbruik in kWh (stroom) | Beschrijving |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | Geen energieverbruik |
| A+++ | 0 - 50 | Zeer laag energieverbruik |
| A++ | 75 - 105 | Zeer laag energieverbruik |
| A+ | 105 - 160 | Zeer laag energieverbruik |
| B | 160 - 190 | Laag energieverbruik |
| C | 190 - 250 | Redelijk laag energieverbruik |
| D | 250 - 290 | Gemiddeld energieverbruik |
| E | 290 - 335 | Redelijk hoog energieverbruik |
| F | 335 - 380 | Hoog energieverbruik |
| G | > 380 | Zeer hoog energieverbruik |
Deze cijfers zijn gebaseerd op het verbruik van fossiele brandstoffen per vierkante meter. De hoogste klasse, A++++, betekent dat het gebouw meer energie opwekt dan het verbruikt, bijvoorbeeld door gebruik van zonnepanelen en optimale isolatie. De laagste klasse, G, betekent dat het gebouw erg veel energie verbruikt.
Hoe verkrijg je een energielabel?
Het energielabel wordt door een erkende EPA opgesteld. Deze adviseur voert een inspectie uit in het gebouw en berekent de energieprestatie-index (EPI). Het kost gemiddeld ongeveer €300 om een energielabel te laten opstellen.
Voor particuliere woningen kan het energielabel worden gedownload via mijnoverheid.nl. Voor zakelijke gebouweigenaars is de database ep-online.nl de juiste plek om het label te raadplegen.
Het energielabel moet geregistreerd zijn in de database EP-Online. Dit is belangrijk, omdat alleen geregistreerde labels juridisch geldig zijn. Sinds 1 januari 2021 zijn energielabels digitale ondertekeningen toegevoegd, waardoor men de echtheid van het label kan controleren.
Wat te doen als je energielabel niet vindt?
Als je energielabel niet op de website is te vinden, zijn er een aantal stappen die je kunt ondernemen:
- Ververs je scherm – dit kan via het ronde pijltje naast de url of met Ctrl + F5.
- Wis je browsergeschiedenis – dit helpt vaak bij technische problemen.
- Gebruik hoofdletters in de postcode – soms worden postcodegegevens anders geïnterpreteerd.
- Controleer of het label vóór 2015 is geregistreerd – oudere labels kunnen in sommige gevallen niet worden getoond.
Voor particuliere woningen is het mogelijk om het label via MijnOverheid te downloaden. Voor zakelijke gebouweigenaars is EP-Online de juiste plek. Voor hulp kan men contact opnemen met de helpdesk via 0800 0808 of per e-mail.
Energielabel en renovatie
Het energielabel is een krachtig instrument bij renovaties. Het geeft duidelijk aan waar de zwakke plekken zitten in een woning of gebouw. Bijvoorbeeld:
- Slechte isolatie – een typisch probleem in jaren 30-woningen. Hier kan het toevoegen van extra isolatie grote verbeteringen teweegbrengen.
- Verouderd verwarmingssysteem – het wisselen naar een duurzamere oplossing zoals warmtepomp of elektrische verwarming kan het energielabel significant verbeteren.
- Geen zonnepanelen – het installeren van zonnepanelen draagt bij aan energieopwekking en kan het label zelfs tot A+++ verhogen.
Deze maatregelen kunnen niet alleen leiden tot een beter energielabel, maar ook tot aanzienlijke kostenbesparing op de energierekening. Bovendien draagt het bij aan duurzaam wonen en het vermindert de CO2-uitstoot van het gebouw.
Energielabel en juridische verplichtingen
Het energielabel is niet alleen een informatief document, maar ook een juridisch verplichte bijlage bij de verkoop of verhuur van een woning of gebouw. Dit geldt sinds 2008 voor woningen en sinds 2021 voor utiliteitsgebouwen.
Als particulier of zakelijke partij is het belangrijk om dit te weten, omdat het energielabel een essentieel onderdeel is van het contract. Het moet bovendien geregistreerd zijn in de nationale database EP-Online en moet zijn ondertekend door een erkende EPA.
Het niet aanbieden van een geregistreerd energielabel kan leiden tot boetes en juridische complicaties. Daarom is het belangrijk om het energielabel op tijd aan te vragen en correct te laten opstellen.
Energielabel en de toekomst
Het energielabel speelt een steeds groter rol in de bouwsector, zowel in de woningbouw als in de utiliteitsbouw. Het is een onderdeel van de Europese richtlijnen op energieprestatie van gebouwen en draagt bij aan het doel van minder CO2-uitstoot en energiebesparing.
In de toekomst is te verwachten dat de eisen rondom energielabels nog strenger worden. Het verplichten van nog hogere energieklasseën of het invoeren van extra maatregelen voor bestaande woningen kan deel uitmaken van de toekomstige regelgeving.
Bovendien ontwikkelt de technologie zich snel. Nieuwe materialen en systemen voor energiebesparing zullen het mogelijk maken om energielabels te verbeteren, zelfs in oude woningen. Dit maakt het energielabel een bewegend document dat steeds actueller kan worden naarmate er investeringen worden gedaan in energiezuinigheid.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel instrument in de Nederlandse woning- en bouwsector. Het geeft duidelijke informatie over de energieprestatie van een gebouw en is verplicht bij verkoop of verhuur. Het helpt kopers en huurders om beslissingen te nemen op basis van feiten en biedt een duidelijk overzicht van verbetermogelijkheden.
Voor particulieren en zakelijke partijen is het belangrijk om te weten hoe het energielabel werkt, hoe het verkregen en geregistreerd kan worden en wat de consequenties zijn van het niet aanbieden van een geldig label. Het energielabel draagt bij aan duurzaam wonen, besparing op energiekosten en het verminderen van de CO2-uitstoot.