Energielabels zijn essentieel voor consumenten die op zoek zijn naar energiezuinige huishoudelijke apparaten. Deze labels geven inzicht in het energieverbruik en andere relevante kenmerken van elektrische apparaten. Zowel huiseigenaren als professionele bouw- en renovatie-experts kunnen deze informatie gebruiken om duurzamere keuzes te maken. In dit artikel geven we een overzicht van de werking van energielabels, de historische ontwikkeling van het label, de betekenis van de kleuren en klassen, en welke informatie verder op het label staat. Daarnaast bespreken we de wettelijke verplichtingen en hoe energielabels bijdragen aan het verlagen van het energieverbruik van huishoudens.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een verplicht informatielogo dat op huishoudelijke elektrische apparaten is aangebracht. Het geeft een overzicht van het energieverbruik van het apparaat in vergelijking met andere gelijksoortige producten. Sinds 1 maart 2021 geldt een vernieuwde indeling van de energieklassen, die lopen van A (meest zuinig) tot G (minst zuinig). Dit label maakt het voor consumenten eenvoudiger om energiezuinige keuzes te maken en zo hun energierekening te verlagen.
Wettelijke verplichting
In de Europese Unie is het energielabel een wettelijke verplichting voor een breed scala aan huishoudelijke apparaten. Deze apparaten omvatten onder andere:
- Koelkasten en vriezers
- Wasmachines en wasdroogcombinaties
- Vaatwassers
- Beeldschermen en televisies
- Afzuigkappen
- Airconditioners
- CV-ketels
- Boilers en geisers
De Nederlandse Verkooppunten Waarborg Autoriteit (NVWA) controleert of producenten, importeurs en verkopers zich aan de EU-regels houden. Tijdens inspecties wordt gecontroleerd of de labels correct zijn aangebracht en of de informatie op het label accuraat is.
Doel van energielabels
Het doel van energielabels is om consumenten te informeren over het energieverbruik van huishoudelijke apparaten, zodat zij energiezuinigere keuzes kunnen maken. Bovendien stimuleert het label producenten om hun producten energiezuiniger te maken, wat bijdraagt aan een vermindering van het energieverbruik en de CO₂-uitstoot.
Historische ontwikkeling van het energielabel
Het energielabel is ontwikkeld om consumenten te helpen bij het maken van duurzamere keuzes. Het oorspronkelijke systeem van energieklassen liep van A tot D. Echter, naarmate de technologie voor huishoudelijke apparaten zich ontwikkelde en apparaten steeds efficiënter werden, bleek dit systeem binnen enkele jaren niet meer toereikend. De meeste apparaten kwamen dan in de hoogste klasse terecht, waardoor de indeling minder informatief werd.
Om dit probleem aan te kaarten, werd de schaal uitgebreid tot A+, A++, en A+++. Hoewel dit systeem het verschil tussen energiezuinige en minder zuinige apparaten beter benadrukte, werd het voor consumenten moeilijker om te begrijpen. Het label A+++ stond bijvoorbeeld voor het meest efficiënte apparaat, maar het was niet duidelijk hoeveel energie het precies bespaarde in vergelijking met een A++ of A+-apparaat.
Om het energielabel eenvoudiger en duidelijker te maken, is het systeem sinds 1 maart 2021 herwerkt. Het nieuwe systeem loopt van A tot G. Hierbij is A de meest efficiënte klasse en G de minst efficiënte. Deze wijziging maakt het voor consumenten makkelijker om het energieverbruik van apparaten te vergelijken. Apparaten met het oude label kunnen nog tot eind 2021 worden verkocht, na 1 maart 2021 zijn alleen apparaten met het nieuwe label toegestaan.
Betekenis van kleuren en letters op het energielabel
Een energielabel bestaat uit gekleurde linten en letters. De kleuren lopen van donkergroen (A) tot rood (G). Hoe groener het lint, hoe zuiniger het apparaat. De letter geeft aan welke energieklasse het apparaat in zit. Dit is belangrijk omdat het een directe indruk geeft van het energieverbruik van het apparaat.
Voorbeeld: Koelkast en vriezer
Sinds 1 maart 2021 is het energielabel voor koelkasten en vriezers hergroepeerd in de klassen A tot G. De meest energiezuinige koelkasten en vriezers hebben een energielabel A, terwijl de minst efficiënte apparaten een energielabel G hebben.
Andere apparaten
Bij sommige apparaten, zoals afzuigkappen, wasdrogers en airconditioners, worden naast de letters ook plusjes gebruikt (A+++). Deze labels worden echter gepland om ook op de nieuwe schaal van A tot G te worden aangepast. Tot die tijd zijn deze labels nog geldig.
Aanvullende informatie op het energielabel
Naast het energieverbruik geeft het energielabel ook andere relevante informatie. Deze informatie varieert per type apparaat, maar bevat doorgaans:
- Energieverbruik in kWh per jaar
- Waterverbruik per jaar (voor vaatwassers en wasmachines)
- Geluidsemissies in decibel (dB)
- Grootte van het apparaat of capaciteit (bijvoorbeeld hoeveel kilogram was een wasmachine per wasbeurt kan verwerken)
- Duurzaamheid van batterijen (voor apparaten met batterijen)
- Repareerbaarheid en onderhoudsvoorzieningen (voor bepaalde elektrische apparaten)
Deze informatie helpt consumenten om apparaten niet alleen op energieverbruik te vergelijken, maar ook op andere relevante kenmerken. Dit maakt het mogelijk om een keuze te maken die niet alleen energiezuinig is, maar ook functioneel geschikt is voor de eigen situatie.
Welke apparaten hebben een energielabel?
De meeste huishoudelijke elektrische apparaten moeten een energielabel hebben. De volgende categorieën zijn onder de wettelijke verplichting van het energielabel gevallen:
- Afzuigkap
- Airconditioner
- CV-ketel
- Boiler en geiser
- Koelkast en vriezer
- Oven
- Stofzuiger
- Televisie en beeldschermen
Sinds 1 januari 2019 zijn stofzuigers echter vrijgesteld van het energielabel. Dit heeft betrekking op EU-regels die de efficiëntie van stofzuigers bepalen. De NVWA controleert of apparaten die onder de verplichting vallen ook daadwerkelijk het energielabel hebben en of de informatie op het label accuraat is.
Waarom energielabels belangrijk zijn
Energielabels zijn belangrijk omdat ze consumenten helpen bij het maken van duurzamere keuzes. Door het energielabel te lezen, kunnen huiseigenaren en huurders kiezen voor apparaten die minder energie verbruiken. Dit leidt tot lagere energierekeningen en een kleinere CO₂-voetafdruk.
Daarnaast stimuleert het energielabel producenten om hun producten efficiënter te maken. Door de eisen van het energielabel te volgen, worden producenten gedwongen om innovatiever te zijn in het ontwikkelen van energiezuinige apparaten. Dit heeft een positief effect op het milieu en draagt bij aan de overgang naar een duurzamere economie.
Voorbeelden van energiebesparing
- Een wasmachine met een energielabel A verbruikt bijvoorbeeld 15% minder energie dan een wasmachine met een energielabel B.
- Een koelkast met een energielabel A verbruikt ongeveer 100 kWh per jaar, terwijl een koelkast met een energielabel G tot wel 400 kWh per jaar kan verbruiken.
- Een airconditioner met een energielabel A++ verbruikt 30% minder energie dan een airconditioner met een energielabel A+.
Deze cijfers geven aan dat een energiezuinig apparaat niet alleen beter is voor het milieu, maar ook financieel voordelig is voor de gebruiker.
Energielabels en woningbouw
Energielabels spelen een rol in de woningbouwsector, omdat huishoudelijke apparaten een belangrijk deel van het totale energieverbruik van een woning uitmaken. Bij renovaties en nieuwbouw is het daarom belangrijk om energiezuinige apparaten te kiezen. Dit helpt bij het behalen van energieprestatie-doelen en draagt bij aan een duurzamere woning.
Energielabels in combinatie met isolatie en energieefficiëntie
Energielabels zijn een onderdeel van een bredere strategie voor energiebesparing in woningen. Samen met isolatieverbeteringen, aansluiting op duurzame energiebronnen (zoals zonnepanelen) en het installeren van energiezuinige verwarmings- en CV-systemen, kunnen huiseigenaren een aanzienlijke vermindering van hun energieverbruik behalen.
Subsidies en steun bij energiezuinige keuzes
In Nederland zijn er subsidies beschikbaar voor huiseigenaren die energiezuinige apparaten aankopen. Deze subsidies zijn bedoeld om huizen energiezuiniger te maken en het energieverbruik te verlagen. Voorbeelden van dergelijke programma’s zijn:
- Het Energieprestatie Verbeteren (EPV) programma
- De Energiebesparingssubsidie (EBS)
- De Duurzame Energieaanleg Subsidie (DEAS)
Door gebruik te maken van deze subsidies en energiezuinige apparaten te kiezen, kunnen huiseigenaren niet alleen hun energierekening verlagen, maar ook bijdragen aan het verlagen van de CO₂-uitstoot in het land.
Energielabels in de praktijk: hoe kies je het juiste apparaat?
Het kiezen van het juiste apparaat op basis van het energielabel vereist een zorgvuldige evaluatie van de beschikbare informatie. Hier zijn enkele stappen die je kunt volgen:
- Lees het energielabel: Controleer de energieklasse, de kleur van het lint en het jaarlijks energieverbruik in kWh.
- Vergelijk verschillende modellen: Zoek apparaten van verschillende merken en modellen en vergelijk de energieklasse en het verbruik.
- Let op aanvullende informatie: Neem ook rekening met andere kenmerken zoals waterverbruik, geluidsniveau en capaciteit.
- Bereken de totale kosten: Bereken de aanschafkosten en het verwachte energieverbruik over een periode van 10 tot 20 jaar. Dit geeft een duidelijk beeld van de totale kosten.
- Check subsidies en kortingen: Informeer of er subsidies beschikbaar zijn voor energiezuinige apparaten. Dit kan de totale prijs beïnvloeden.
Door deze stappen te volgen, kun je ervoor zorgen dat je een apparaat kiest dat niet alleen energiezuinig is, maar ook functioneel geschikt is voor jouw situatie.
Conclusie
Energielabels op huishoudelijke apparaten zijn een essentieel instrument voor consumenten die op zoek zijn naar energiezuinige keuzes. Deze labels geven een duidelijke indeling van het energieverbruik en andere relevante kenmerken, zoals waterverbruik en geluidsniveau. Sinds 1 maart 2021 is het energielabel vernieuwd, zodat het eenvoudiger en duidelijker is voor consumenten. Door energiezuinige apparaten te kiezen, kunnen huiseigenaren en huurders hun energierekening verlagen en bijdragen aan een duurzamere woning. Daarnaast stimuleert het energielabel producenten om innovatiever te zijn in het ontwikkelen van efficiënte apparaten.
In de woningbouwsector en bij renovaties is het kiezen van energiezuinige apparaten een belangrijke strategie om het totale energieverbruik van een woning te verlagen. Energielabels vormen daarbij een onderdeel van een bredere aanpak van energieefficiëntie, die ook isolatieverbeteringen en duurzame energiebronnen omvat. Door gebruik te maken van subsidies en energiezuinige apparaten, kunnen huiseigenaren hun woning duurzamer maken en hun energiekosten verminderen.
Energielabels zijn dus niet alleen nuttig voor individuele huishoudens, maar ook voor de overgang naar een duurzamere maatschappij.