Het energielabel van een woning is een essentieel document in de Nederlandse woningmarkt. Het geeft een duidelijke weergave van de energieprestatie van een woning en bevat aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Sinds 2008 is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Het registreren van het energielabel in de officiële database EP-Online is hier een belangrijk onderdeel van. In dit artikel wordt de rol van het energielabel toegelicht, hoe het geregistreerd wordt, wie de verantwoordelijkheden heeft en wat de voordelen zijn van een goed energielabel. De informatie is gebaseerd op de meest actuele data van overheidssites zoals ep-online.nl, rijksoverheid.nl, rvo.nl en energielabel-loket-nederland.nl.
Wat is een energielabel?
Het energielabel is een document dat de energieprestatie van een woning weergeeft. Het label is opgebouwd uit een letter (A t/m G), waarbij A staat voor de beste prestatie en G voor de slechtste. Daarnaast bevat het label ook een Energie-Index (EI), die de hoeveelheid energie geeft die nodig is per vierkante meter woningoppervlakte. Het energielabel is een uitgebreid document, vaak langer dan 10 pagina’s, met informatie over de isolatie, verwarming, warmwaterinstallatie en ventilatie van de woning. Op het label worden ook aanbevelingen opgenomen voor mogelijke verbeteringen die de energiezuinigheid van de woning verder kunnen verhogen.
De energieprestatie wordt bepaald door een erkende energieadviseur. Deze adviseur bezoekt de woning, meet de belangrijkste kenmerken en berekent vervolgens de energiebehoeften. Het energielabel is niet alleen een verplichte schijf bij verkoop of verhuur, maar het kan ook dienen als een handreiking voor eventuele renovaties of verbetermaatregelen.
Wanneer is een energielabel verplicht?
Sinds 1 januari 2008 is het verplicht om een energielabel bij te leveren bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Dit geldt voor zowel woningen in particulier bezit als voor woningen die eigendom zijn van een BV of woningcorporatie. Er zijn echter uitzonderingen. Zo hoeven officiële monumenten, zoals rijksmonumenten, provinciale en gemeentelijke monumenten, geen energielabel te hebben. Daarnaast zijn kleine vrijstaande woningen onder de 50 vierkante meter ook niet verplicht tot het aanvragen van een energielabel.
Het energielabel is verplicht voor alle andere woningtypes, inclusief appartementen, herenhuisjes, nieuwbouw en renovatiewoningen. Bij verkoop of verhuur dient het label geregistreerd te zijn in de officiële database EP-Online, en moet het gecertificeerd zijn door een erkende energieadviseur.
Hoe werkt de registratie van het energielabel?
Na afname van het energielabel door een erkende adviseur, moet het label geregistreerd worden in EP-Online, de nationale database voor energielabels en energieprestaties. De registratie is verplicht voor alle woningen sinds 2008, maar sinds 1 januari 2021 is het verplicht dat het label geregistreerd en gecertificeerd is door een erkende adviseur. Dit betekent dat het energielabel niet langer handmatig gemaakt mag worden door bijvoorbeeld particuliere eigenaren of makelaars.
De registratie in EP-Online is een digitale procedure. Een particuliere woningeigenaar kan het energielabel downloaden via MijnOverheid. Voor zakelijke eigenaren, zoals BV's of woningcorporaties, is het energielabel geregistreerd in EP-Online en kan het worden gedownload via de website door in te loggen met een eHerkenning-middel. Voor woningen geldt dat het energielabel pas in EP-Online is geregistreerd als het vanaf 2015 gemaakt is. Voor utiliteitsgebouwen geldt dit sinds 2021.
Na registratie is het energielabel openbaar beschikbaar via Zoekuwenergielabel.nl of via de website van Milieu Centraal. Het label is 10 jaar geldig, tenzij verbetermaatregelen zijn uitgevoerd waardoor het label gewijzigd moet worden.
Wat zijn de stappen bij het aanvragen van een energielabel?
Het aanvragen van een energielabel verloopt via een aantal standaard stappen. Eerst maakt de woningeigenaar een afspraak met een erkende energieadviseur. Deze adviseur bezoekt de woning, neemt de belangrijkste kenmerken op en berekent de energiebehoeften. De adviseur registreert het label vervolgens in EP-Online.
Bij het aanvragen van het energielabel is het verstandig om zoveel mogelijk documentatie bij de hand te hebben. Denk hierbij aan bouwtekeningen, facturen van isolatieprojecten, informatie over warmwaterinstallaties of zonnepanelen. Deze documenten kunnen het proces versnellen en eventuele kosten verminderen.
Na registratie ontvangt de eigenaar een PDF van het energielabel via de RVO. Dit document is verplicht bij verkoop of verhuur. Het energielabel is ook beschikbaar via MijnOverheid of EP-Online, afhankelijk van of de eigenaar particulier of zakelijk is.
Wie kan een energielabel aanvragen?
Het energielabel kan worden aangevraagd door de eigenaar van de woning, of door een vertegenwoordiger zoals een makelaar, notaris of woningcorporatie. In het geval van meerdere woningen kan het energielabel per woning worden aangevraagd. Bij woningen met vergelijkbare kenmerken is het mogelijk om via het principe van representativiteit meerdere woningen tegelijk te laten labelen. Een ervaren energieadviseur kan uitleggen hoe dit werkt en of het van toepassing is op uw situatie.
Het is belangrijk om bij het aanvragen van het energielabel te weten dat alleen een erkende energieadviseur het label mag uitvoeren. Dit is sinds 2021 verplicht. De adviseur moet gecertificeerd zijn in het Centraal Register Techniek (CRT) en over het vakpaspoort beschikken. Het is verstandig om vooraf bij verschillende adviseurs een offerte aan te vragen, omdat de kosten kunnen variëren.
Wat zijn de kosten van een energielabel?
De kosten van een energielabel hangen af van verschillende factoren, waaronder het type woning, de beschikbaarheid van documenten en de tijd die een adviseur nodig heeft voor de inspectie. Gemiddeld zijn de kosten rond de €300, maar dit kan variëren per gemeente en per adviseur. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken voordat er een keuze wordt gemaakt.
Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur, maar het kan ook nuttig zijn als een onderdeel van een renovatieplan. Het label geeft een duidelijk overzicht van de energieprestatie van een woning en bevat aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen.
Wat is een vereenvoudigd energielabel (VEL)?
Voor bepaalde woningen is het mogelijk om een Vereenvoudigd Energielabel (VEL) aan te vragen. Dit label is bedoeld voor woningen met een eenvoudige opbouw en waarin geen ingrijpende verbetermaatregelen zijn uitgevoerd. Het VEL bevat minder gedetailleerde informatie dan een volledig energielabel, maar is wel 10 jaar geldig. Het VEL is sinds 2021 echter alleen nog toegestaan bij woningen die al voor 1 januari 2009 zijn verkocht of verhuurd. Voor nieuwe labels is het verplicht om een volledig energielabel aan te vragen.
Hoe kan het energielabel gebruikt worden in renovatieprojecten?
Een energielabel is niet alleen een verplicht document bij verkoop of verhuur, maar het kan ook dienen als uitgangspunt voor renovatieprojecten. Het label bevat aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen, zoals het aanbrengen van extra isolatie, het installeren van zonnepanelen of het vervangen van een oude cv-ketel. Deze aanbevelingen zijn vaak gericht op het verlagen van de Energie-Index (EI) en het verbeteren van de energiezuinigheid van de woning.
Bij een renovatieproject kan het energielabel dienen als een benchmark om te bepalen welke maatregelen het meest rendabel zijn. Het label geeft ook duidelijk weer welke delen van de woning het beste isolatie of verbetering behoeven. Dit kan leiden tot een efficiënter en duurzamer renovatieproces.
Hoe controleer je de echtheid van een energielabel?
Sinds 1 januari 2021 is elk energielabel geregistreerd in EP-Online en bevat het een digitale ondertekening. Dit maakt het mogelijk om de echtheid van het label te controleren. De RVO heeft een stappenplan opgesteld om te controleren of het energielabel daadwerkelijk is uitgegeven door een erkende adviseur. Deze controle is verplicht voor alle labels geregistreerd na 1 januari 2021.
Een particuliere eigenaar kan het energielabel downloaden via MijnOverheid. Voor zakelijke eigenaren is het label beschikbaar in EP-Online via eHerkenning. Het label is pas geldig als het geregistreerd is in de database en als het gecertificeerd is door een erkende adviseur.
Wat zijn de voordelen van een goed energielabel?
Een goed energielabel heeft verschillende voordelen voor de eigenaar en eventuele kopers of huurders. Een woning met een hoog energielabel (A of B) heeft een lage Energie-Index en is dus energiezuinig. Dit betekent dat de energiekosten lager zijn en dat het wonen comfortabeler is. Bovendien is een woning met een goed energielabel vaak makkelijker te verhuren of te verkopen, omdat huurders en kopers steeds meer aandacht besteden aan duurzaamheid en energiezuinigheid.
Naast de financiële voordelen draagt een goed energielabel ook bij aan een positieve impact op het milieu. Het verlagen van de energieconsumptie van een woning draagt bij aan de doelen van het klimaatbeleid en kan leiden tot een kleinere CO2-voetafdruk.
Conclusie
Het energielabel is een verplicht document in de Nederlandse woningmarkt en geeft een duidelijke weergave van de energieprestatie van een woning. Het label is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning en moet geregistreerd zijn in EP-Online. De registratie verloopt via een erkende energieadviseur, die de woning inspecteert en het label berekent. Het energielabel is een uitgebreid document met aanbevelingen voor verbetermaatregelen en kan dienen als uitgangspunt voor renovatieprojecten. Het label is 10 jaar geldig en kan via MijnOverheid of EP-Online worden gedownload. Een goed energielabel heeft voordelen op financieel, milieu- en marktgebied en draagt bij aan een duurzamere woningmarkt.