Inleiding
Sinds 20 juni 2025 is het toepassen van energielabels op smartphones en tablets in de Europese Unie verplicht. Deze maatregel is onderdeel van de Europese strategie om transparantie te vergroten op de markt en consumenten te ondersteunen bij het maken van duurzamere keuzes. Het energielabel voor mobiele apparaten biedt inzicht in aspecten als energie-efficiëntie, batterijduur, reparabiliteit, bestendigheid tegen stof en water, en levensduur van de batterij.
Het doel van het energielabel is om gebruikers een overzicht te geven van de duurzaamheid van hun toestel, zodat ze op basis van die informatie bewuste keuzes kunnen maken. Bovendien moet het label ook de fabrikanten verplichten om aan strengere ecodesign-richtlijnen te voldoen. Dit artikel geeft een gedetailleerde uitleg van het energielabel voor smartphones, de inhoud ervan, de toepassing en de regelgeving die erachter staat.
Het energielabel voor smartphones: wat staat erop?
Het energielabel voor smartphones is opgebouwd uit meerdere componenten die gericht zijn op energie-efficiëntie, duurzaamheid en reparabiliteit. Het label volgt een standaardformaat, net zoals bij huishoudelijke apparaten zoals koelkasten of wasmachines.
Energie-efficiëntieklasse
Een van de belangrijkste elementen op het energielabel is de energie-efficiëntieklasse. Deze klasse ligt op een schaal van A tot G, waarbij:
- Klasse A staat voor de meest energiezuinige toestellen.
- Klasse G staat voor de minst energiezuinige toestellen.
De kleurcode (meestal een regenboogkleurenverloop) geeft visueel weer hoe het toestel zich op deze schaal positieert. Het label geeft inzicht in hoe efficiënt het apparaat energie verbruikt, met name in relatie tot de batterijcapaciteit.
Batterijduur
Een ander belangrijk onderdeel van het energielabel is de batterijduur. Dit betreft het aantal uren en minuten dat het apparaat meegaat op één volledige lading, gemeten op basis van een gestandaardiseerde test. De EU werkt samen met het Franse bedrijf SmartViser om deze teststandaard te ontwikkelen en toe te passen.
Repareerbaarheidsscore
De repareerbaarheidsscore geeft aan hoe makkelijk het apparaat te repareren is. Ook deze score ligt op een schaal van A tot E, waarbij A staat voor de meest repareerbare toestellen en E voor de minst repareerbare. De EU legt strengere ecodesign-richtlijnen op aan fabrikanten om het repareren van hun producten mogelijk te maken. Zo moeten kritieke onderdelen gedurende 7 jaar na de verkoop van het apparaat beschikbaar blijven.
Valbestendigheid
Het energielabel bevat ook een score voor de bestendigheid van het toestel tegen valletjes. Deze score ligt op een schaal van A tot E, waarbij A staat voor de meest duurzame toestellen en E voor de minst duurzame. Deze informatie helpt gebruikers om te begrijpen hoe sterk het apparaat is ontworpen.
Stof- en waterbestendigheid
Op het label staat ook vermeld hoe bestand het toestel is tegen stof en water. Deze classificatie volgt de bekende IP-norm (Ingress Protection), waarbij hogere cijfers aangeven dat het apparaat beter beschermd is tegen stof en vloeistoffen. Dit is een belangrijk aspect voor consumenten die hun smartphone vaak gebruiken in uitdaging omstandigheden.
Batterijlevensduur
Het energielabel geeft ook het aantal laadcycli aan dat de batterij volhoudt voordat het rendement aanzienlijk afneemt. De EU eist dat batterijen minstens 800 laadcycli meegaan. Deze informatie is van belang voor gebruikers die langdurig gebruik maken van hun apparaat.
De rol van de EU-database EPREL
Alle smartphones en tablets die in de EU worden verkocht en energielabels moeten dragen, moeten worden ingeschreven in de EPREL-database (European Product Registry for Energy Labelling). Deze database zorgt ervoor dat consumenten en verkopers toegang hebben tot een centrale lijst van energielabels en productinformatie.
De EPREL-database is een essentieel onderdeel van de EU-regelgeving, omdat het zorgt voor transparantie op de markt. Consumenten kunnen hier energielabels raadplegen voordat ze een aankoop doen, en verkopers moeten ervoor zorgen dat hun producten correct zijn ingeschreven in de database.
Verplichtingen voor fabrikanten
De Europese regelgeving legt duidelijke verplichtingen op aan fabrikanten van smartphones en tablets. Daarnaast moeten ze zich houden aan strengere ecodesign-richtlijnen, zoals:
- Batterijen moeten minstens 800 laadcycli meegaan.
- Reserveonderdelen moeten gedurende 7 jaar na verkoop beschikbaar blijven.
- Professionele reparateurs moeten toegang krijgen tot benodigde software en handleidingen.
- Software-ondersteuning moet minimaal 5 jaar na het einde van de verkoop doorgaan.
Bovendien moet elk apparaat registreren in de EPREL-database, wat zorgt voor transparantie en controle op de markt.
Toepassing van het energielabel
Het energielabel moet op de verpakking van het apparaat worden aangebracht, zodat gebruikers het direct kunnen zien bij aankoop. Het label is van toepassing op:
- Draadloze huistelefoons
- Smartphones met mobiele of satellietverbinding
- Telefoons zonder internet of apps van derden
- Tablets met een schermgrootte van 7 tot 17,4 inch
Uitzonderingen gelden voor:
- Vouwbare apparaten
- Toestellen die voor 20 juni 2025 zijn uitgebracht
Voordelen voor consumenten
Het energielabel biedt meerdere voordelen voor consumenten. Eerst en vooral helpt het gebruikers om bewuste keuzes te maken op basis van objectieve informatie. Dit maakt het eenvoudiger om smartphones of tablets te vergelijken aan de hand van duurzaamheid, batterijduur en reparabiliteit.
Daarnaast draagt het energielabel bij aan een verlaagde ecologische voetafdruk. Door consumenten te informeren over het energieverbruik en de levensduur van apparaten, worden zij aangemoedigd om duurzamere keuzes te maken. Dit ondersteunt het bredere doel van de EU om de technologische sector duurzamer te maken.
Toekomstige ontwikkelingen
Hoewel de implementatie van energielabels voor smartphones in 2025 is gestart, zijn er plannen voor verdere uitbreiding. De EU overweegt bijvoorbeeld om het energielabel ook toe te passen op andere elektronische apparaten. Daarnaast kan de regelgeving worden aangescherpt om nog strengere ecodesign-richtlijnen op te leggen aan fabrikanten.
Conclusie
Het energielabel voor smartphones is een belangrijke stap in de richting van transparantie en duurzaamheid op de markt. Het biedt gebruikers inzicht in belangrijke kenmerken zoals energie-efficiëntie, batterijduur, repareerbaarheid en bestendigheid. Door het energielabel verplicht te maken, ondersteunt de EU consumenten bij het maken van bewuste aankopen en stimuleert het fabrikanten om duurzamere producten te ontwikkelen.
De regelgeving legt duidelijke verplichtingen op aan fabrikanten en verplicht hen om zich aan strengere ecodesign-richtlijnen te houden. Dit draagt bij aan een verduurzaming van de technologische sector en maakt het voor gebruikers eenvoudiger om duurzamere keuzes te maken.