Sinds 1 januari 2023 is energielabel C verplicht voor kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte van meer dan 100 m² in Nederland. Dit is een maatregel die onderdeel uitmaakt van het nationale beleid gericht op energiezuinigheid en duurzaamheid in de gebouwde omgeving. Energielabel C staat voor een bepaalde mate van efficiëntie in energiegebruik en dient als een referentieniveau tussen de betere labels (zoals A en B) en de minder efficiënte labels (zoals D of E). Voor woningen is energielabel C niet verplicht, maar wel vaak aanwezig en speelt het label een rol bij verkoop of verhuur.
In dit artikel bespreken we de wettelijke verplichtingen, technische eisen, uitzonderingen en de betekenis van energielabel C voor zowel kantoren als woningen. We ronden af met praktische tips om tot energielabel C te komen of te verbeteren.
Wat is energielabel C?
Energielabel C is onderdeel van het Nederlandse energieprestatiesysteem, dat loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer energie-onzuinig). Een gebouw met energielabel C heeft een Energie-Index (EI) tussen 1,31 en 1,40. Dit betekent dat het pand redelijk energiezuinig is, niet uitmuntend, maar zeker beter dan gemiddeld.
Energielabel C wordt gezien als een voldoende prestatie: het biedt een solide basis met potentie voor verbetering. Voor kantoren is dit label sinds 2023 verplicht als de gebruiksoppervlakte van de kantoorfunctie groter is dan 100 m². Voor woningen is energielabel C niet verplicht, maar het vormt wel een belangrijk referentiepunt. Veel bestaande woningen in Nederland hebben momenteel een energielabel C of D.
Energielabel C is dus een middenklasse label dat aangeeft dat er al stappen zijn gezet richting verduurzaming, maar dat er nog ruimte is voor verbetering. Het is een haalbare tussenstap voor veel woningen en kantoren, vooral in de bestaande bouw uit de jaren 80 en 90.
Energielabel C voor kantoren: wettelijke verplichting
De verplichting voor kantoorgebouwen om minimaal energielabel C te hebben is vastgelegd in het Bouwbesluit 2012 en is sinds 1 januari 2023 in werking. Deze verplichting geldt voor alle kantoren met een gebruiksoppervlakte van meer dan 100 m². Energielabel C voor kantoren betekent dat het gebouw een primair fossiel energiegebruik heeft van maximaal 225 kWh per m² per jaar. Gebouwen die niet aan deze eis voldoen, mogen niet meer als kantoorruimte gebruikt worden.
De verplichting is onderdeel van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), en gemeenten en omgevingsdiensten handhaven deze norm. Voor huurders van kantoren is het raadzaam om samen met de verhuurder te checken of het pand aan de eisen voldoet. Dit kan via de website EP-online.nl, waar energielabels op postcode, BAG-ID of registratienummer zijn te raadplegen.
Uitzonderingen op de verplichting
Er zijn enkele uitzonderingen op de verplichting voor energielabel C voor kantoren. Deze zijn onder meer:
- Monumenten, zoals gedefinieerd in de Erfgoedwet of aangewezen in een provinciale of gemeentelijke verordening.
- Panden die minder dan 2 jaar in gebruik zijn.
- Gebouwen waarvan de kantoorfunctie minder dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte beslaat.
- Gebouwen met een gebruiksoppervlakte kleiner dan 100 m².
- Gebouwen die onteigend of aangekocht worden in het kader van de Onteigeningswet.
- Gebouwen die geen energie gebruiken voor het regelen van het binnenklimaat.
- Gebouwen waarvoor de maatregelen om energielabel C te halen een terugverdientijd van meer dan 10 jaar zouden hebben.
Hoewel deze uitzonderingen gelden, geldt energielabel C als een maatstaf die voor veel kantoren verplicht is. Het niet naleven van deze eis kan leiden tot handhaving of boetes.
Energielabel C voor woningen: verplichting bij verkoop of verhuur
Hoewel energielabel C niet verplicht is voor woningen in het algemeen, is het wel verplicht bij verkoop of verhuur. Dit betekent dat verkopers of verhuurders verplicht zijn om een geldig energielabel aan te bieden, ongeacht welke classificatie dit is (A t/m G). Voor kopers en huurders is een woning met energielabel C vaak aantrekkelijker dan een woning met label D of E, aangezien de energiekosten lager liggen.
Energielabel C voor woningen wordt gezien als een voldoende, maar niet optimaal niveau van energiezuinigheid. Het is goed genoeg voor verkoop of verhuur zonder directe zorgen, maar haalt het niet bij de duurzaamheid en besparing van A- of B-labels. Voor veel bestaande woningen in Nederland is energielabel C een haalbare tussenstap die betaalbaar is om te realiseren en die al een merkbaar effect heeft op comfort en kosten.
Technische eisen voor energielabel C
Om energielabel C te behalen, moet een gebouw voldoen aan specifieke technische eisen die betrekking hebben op isolatie, beglazing, verwarming en ventilatie. De belangrijkste factoren zijn:
- Isolatie: De thermische isolatie van dak, vloer en gevels moet voldoende zijn. Voor kantoren is de verplichting hier strakker en concreter dan voor woningen, aangezien de energielabel C-verplichting hier wettelijk is.
- Beglazing: De beglazing moet minimaal HR++ zijn, wat betekent dat het een hoge warmteweerstand heeft.
- Verwarming: De verwarmingsinstallatie moet energiezuinig zijn. Alternatieven zoals hybride warmtepompen of CV-ketels met hoge rendementen zijn vaak noodzakelijk om energielabel C te behalen.
- Ventilatie: De ventilatie moet zorgzamelijk zijn georganiseerd zodat er geen tocht of energieverlies optreedt. Tochtstrips en kierdichting kunnen hierbij helpen.
Deze eisen zijn onderdeel van het energieprestatiesysteem en worden bepaald aan de hand van de Energie-Index (EI). Het behalen van energielabel C is vaak een kwestie van het combineren van meerdere maatregelen die samen het energieverbruik verlagen.
Hoe krijg je energielabel C?
Energielabels worden toegekend door een gecertificeerd energieadviseur die het pand inspecteert en invoert in gecertificeerde software. Het energielabel is gebaseerd op een berekening van het energieverbruik en de thermische eigenschappen van het gebouw. Het label wordt vervolgens geregistreerd op de website EP-online.nl.
Als het energielabel C niet voldoet aan de wettelijke eisen – bijvoorbeeld bij een kantoorgebouw – is het noodzakelijk om verduurzamingsmaatregelen te nemen. Veel van deze maatregelen zijn betaalbaar en hebben een relatief korte terugverdientijd. De Rijksoverheid biedt ook financiële ondersteuning via programma’s zoals de ISDE (Investeringsregeling Duurzame Energie).
Checklist voor energielabel C
Om energielabel C te behalen of te verbeteren, zijn de volgende maatregelen aan te raden:
- ✔ Dakisolatie aanbrengen of verbeteren
- ✔ HR++ glas of triple glas plaatsen
- ✔ Zuinige verwarming of hybride warmtepomp installeren
- ✔ Tochtstrips en kierdichting toepassen
- ✔ Vraag een vrijblijvend energieadvies aan
Laat je woning of kantoor doorlichten op energieprestatie en ontdek waar winst te behalen valt. Het is aan te raden om dit advies aan te vragen bij een gecertificeerd energieadviseur, die zowel de actuele staat van het gebouw als de haalbaarheid van verduurzamingsmaatregelen kan beoordelen.
Energielabel C in de praktijk: tips en voorbeelden
Bij het uitvoeren van renovaties of verduurzamingsmaatregelen om energielabel C te behalen, is het belangrijk om te focussen op de maatregelen die het meeste effect hebben. Voor veel woningen en kantoren is het behalen van energielabel C een logische tussenstap richting een hogere classificatie zoals B of A.
Voorbeeld: verduurzaming van een bestaande woning
Een woning uit de jaren 80 heeft meestal een energielabel D of E. Door het aanbrengen van dakisolatie, het vervangen van beglazing in HR++ en het installeren van een energiezuinige CV-ketel, kan het energielabel gemakkelijk verbeteren naar C. Deze maatregelen zijn in de meeste gevallen haalbaar binnen een budget van enkele tienduizenden euro’s en hebben een relatief korte terugverdientijd.
Voorbeeld: kantoorpand en energielabel C
Een kantoorpand uit de jaren 90 met een gebruiksoppervlakte van 200 m² heeft een energielabel D. Omdat het pand groter is dan 100 m², is het verplicht om minimaal energielabel C te behalen. Dit kan gerealiseerd worden door isolatie van gevels en vloeren aan te brengen, HR++ glas in te zetten en een hybride warmtepomp te installeren. Deze maatregelen zorgen ervoor dat het pand aan de wettelijke eisen voldoet en daardoor nog jaren als kantoorruimte bruikbaar is.
Energielabel C en de toekomst: richting energielabel A
Hoewel energielabel C momenteel een wettelijke eis is voor kantoren en een haalbaar doel is voor woningen, is de toekomstgerichte doelstelling hoger. In het energieakkoord van 2013 staat dat voor 2030 voor bestaande gebouwen gestreefd wordt naar ten minst gemiddeld energielabel A. Hoewel het voor kantoren niet wettelijk verplicht is om in 2030 energielabel A te hebben, is het een aan te raden richting om energiezuinigheid en CO₂-reductie verder te verhogen.
Om dit te bereiken, is het belangrijk om zogenaamde no-regret-maatregelen te nemen. Dat zijn maatregelen die al een directe impact hebben op energiegebruik en comfort, maar die ook geschikt zijn voor verdere verduurzaming in de toekomst.
No-regret-maatregelen
Voorbeelden van no-regret-maatregelen zijn:
- Het aanbrengen van isolatie in het dak, gevels en vloeren
- Het vervangen van beglazing in HR++ of triple glas
- Het installeren van energiezuinige verwarmingsinstallaties
- Het verbeteren van de ventilatie en het aanbrengen van tochtstrips
- Het installeren van zonnepanelen om energie te genereren
Deze maatregelen zijn niet alleen effectief voor het behalen van energielabel C, maar ook voor verdere verbetering richting label A of B. Bovendien dragen ze bij aan een CO₂-arme gebouwde omgeving, wat een kernaspect is van het nationale klimaatbeleid.
Energielabel C: conclusie
Energielabel C is een belangrijk referentieniveau in het energieprestatiesysteem van Nederland. Voor kantoorgebouwen met een gebruiksoppervlakte van meer dan 100 m² is energielabel C sinds 1 januari 2023 wettelijk verplicht. Voor woningen is energielabel C niet verplicht, maar het vormt wel een haalbaar doel dat vaak aantrekkelijk is bij verkoop of verhuur.
Het behalen van energielabel C is een logische tussenstap in de richting van hogere energiezuinigheid en duurzaamheid. Het betekent dat het gebouw redelijk efficiënt is in energieverbruik, maar dat er nog ruimte is voor verbetering. De verplichting voor kantoren en de aanbeveling voor woningen maken energielabel C een onderdeel van het nationale beleid om de gebouwde omgeving duurzamer te maken.
Voor zowel woningen als kantoren zijn er maatregelen beschikbaar die leiden tot energielabel C of verbetering daarvan. Deze maatregelen zijn in de meeste gevallen betaalbaar, met een relatief korte terugverdientijd. Bovendien zijn er subsidies en financiële regelingen beschikbaar die investeringen in energiezuinigheid ondersteunen.
Energielabel C is dus niet alleen een wettelijke eis, maar ook een kans om energiebesparing, comfort en duurzaamheid te verbeteren. Door het behalen van energielabel C wordt het pad geopend naar hogere energieprestaties en een duurzamere toekomst.