Sinds de verplichting in 2022 om een geregistreerd energielabel te hebben bij verkoop of verhuur, zijn energielabels een essentieel onderdeel van de Nederlandse vastgoedmarkt geworden. Deze verplichting geldt niet alleen voor particuliere woningen, maar ook voor beleggingspanden. Het energielabel biedt kopers, huurders en beleggers inzicht in de energieprestatie van een pand, de kosten die te verwachten zijn en mogelijke verbeteringen. Voor beleggingspandbezitters betekent dit dat het energielabel niet alleen een juridisch vereiste is, maar ook een strategisch instrument bij het beheren en ontwikkelen van vastgoed.
In dit artikel bespreken we de juridische verplichtingen, het proces rondom het verkrijgen van een energielabel, de voordelen van een hoog energielabel, en de praktische stappen die beleggers en woningeigenaren kunnen nemen om hun pand energiezuiniger te maken. We baseren ons uitsluitend op de informatie uit betrouwbare bronnen, zoals de Rijksdienst voor Wegvoering (RVO), het Compendium voor de Leefomgeving (CLO) en andere officiële organisaties.
Verplichtingen bij beleggingspanden en energielabels
Wanneer is een energielabel verplicht?
Het energielabel is sinds 1 januari 2022 verplicht bij de verkoop of verhuur van woningen of gebouwen. Deze verplichting geldt ook voor beleggingspanden. Volgens het Besluit Energieprestatie Gebouwen (BEG) en de Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG), is het verplicht dat een erkend EP-adviseur een energielabel uitvoert. Dit geldt ook als het beleggingspand wordt verhuurd of verpand, bijvoorbeeld voor zakelijke doeleinden of voor particuliere huurwoningen.
De verplichting geldt ook als het pand al verkocht is. Dit betekent dat ook bij een transactie die eerder heeft plaatsgevonden, de eigenaar die de pand in bezit heeft op de betreffende datum, verantwoordelijk is voor het aanbieden van een geldig energielabel.
Uitzonderingen
Niet alle beleggingspanden zijn onderworpen aan deze verplichting. Zo zijn kleine vrijstaande woningen onder de 50 m² en monumenten vrijgesteld. Verder geldt dat bij een akte van verdeling tussen erfgenamen – zoals bij een erfdeelregeling – geen energielabel is verplicht, omdat dit geen verkooptransactie is. Bij echtscheidingen, waarbij de eigenaar volledig eigenaar wordt, geldt de verplichting wel.
Het proces van het verkrijgen van een energielabel
Aanvraag en uitvoering
Het energielabel wordt uitgevoerd door een erkend EP-adviseur. Deze adviseur bezoekt het pand en voert een inspectie uit. Tijdens deze inspectie wordt gekeken naar de energieprestatie van het pand, inclusief isolatie, verwarmingsinstallaties, energiebronnen, en eventuele renovaties. De adviseur stelt vervolgens een gedetailleerd energielabel op, dat meerdere pagina’s telt.
De gemiddelde kosten voor het energielabel liggen rond de €300. Het is raadzaam om meerdere adviseurs te benaderen voor een offerte, aangezien de kosten kunnen variëren per regio en per adviseur.
Verloop van het energielabel
Het energielabel geldt voor 10 jaar. Na deze termijn dient een nieuw energielabel opnieuw te worden uitgevoerd. Dit is van belang voor beleggingspanden, omdat de energieprestatie van een pand kan veranderen door renovaties, vervangingen van installaties of veranderingen in het gebruik.
Ophalen van het energielabel
Het energielabel van een beleggingspand kan op meerdere manieren worden opgevraagd. Voor particuliere woningen kan het energielabel worden gedownload via mijnoverheid.nl. Voor zakelijke panden, zoals beleggingspanden die voor zakelijke doeleinden worden verhuurd, is ep-online.nl de juiste website. In beide gevallen is het noodzakelijk om het pand te identificeren via postcode en adres.
Indien het energielabel niet direct te vinden is, kunnen technische problemen worden opgelost door de browsergeschiedenis te wissen of een incognitovenster te gebruiken. In het geval van zakelijke panden is het mogelijk om contact op te nemen met de Rijksdienst voor Wegvoering (RVO) via telefoon of e-mail.
Juridische controle en sancties
Controle door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
De ILT controleert of een pand eigenaar een geldig energielabel heeft aangeboden bij verkoop of verhuur. Dit gebeurt op basis van gegevens van het Kadaster en de energielabeldatabase. Als blijkt dat geen energielabel is geregistreerd op de betreffende datum, ontvangt de eigenaar een brief van de ILT met een boete.
De boete kan variëren, afhankelijk van de ernernheid van de overtreding. De ILT legt de boete op aan de eigenaar van het pand op de betreffende datum. Dit betekent dat zelfs als een pand al is verkocht, de vorige eigenaar aansprakelijk kan worden gesteld voor het ontbreken van een energielabel op de dag van verkoop.
Voordelen van een hoog energielabel voor beleggingspanden
Kostensparing en aantrekkelijkheid
Een hoog energielabel (A of B) betekent dat het pand energiezuinig is. Dit heeft meerdere voordelen voor beleggers:
- Lagere energiekosten voor huurders of kopers, wat het pand aantrekkelijker maakt.
- Hoger marktwaarde van het pand, omdat energiezuinige panden in de regel beter presteren op de vastgoedmarkt.
- Toegang tot subsidies en stimuleringsmaatregelen, zoals het Energiesparen voor alle programma of het programma voor duurzame woningbouw.
Het CLO heeft berekend dat in december 2022, 32,1% van de woningen in Nederland een energielabel A hadden en 16,7% een energielabel B. Dit betekent dat bijna 50% van de woningen met een energielabel een energiezuinig label had. Voor beleggers is dit een duidelijke indicatie van de voordelen van investeren in energiezuinig vastgoed.
Invloed op huurprijs en huurders
Een hoog energielabel kan ook invloed hebben op de huurprijs en de aantrekkelijkheid voor huurders. Huurders zijn bereid meer te betalen voor een energiezuinig pand, omdat de energiekosten lager zijn. Voor beleggers kan dit betekenen dat het rendement van het pand stabiel of zelfs groeit.
Duurzaamheid en toekomstbestendigheid
Een hoog energielabel draagt bij aan duurzaamheidsdoelen van de overheid en het maatschappelijke bewustzijn. Beleggers die hun portefeuille duurzaam willen maken, kunnen kiezen voor panden met een hoog energielabel. Dit zorgt voor een toekomstbestendige investering, aangezien regelgeving en eisen op het gebied van duurzaamheid waarschijnlijk alleen maar strenger zullen worden.
Mogelijke verbeteringen en investeringen in het pand
Energiebesparende maatregelen
Een energielabel geeft duidelijke aanbevelingen over mogelijke verbeteringen. Voor beleggingspanden kunnen investeringen in isolatie, vervanging van verwarmingsinstallaties, het plaatsen van zonnepanelen of het aanpassen van lichtsystemen leiden tot een hoger energielabel.
De volgende maatregelen worden vaak aangeraden:
- Dakisolatie of gevelisolatie
- Vervanging van oude ramen en kozijnen
- Installatie van zonnepanelen
- Invoering van slimme verwarmings- en ventilatiesystemen
- Vervanging van oude keuken- en badkamerinstallaties
De kosten van deze maatregelen kunnen variëren, maar de opbrengst op lange termijn is vaak aanzienlijk. Bovendien zijn er subsidies beschikbaar voor investeringen in energiezuinigheid, die het rendement van het beleggingspand verder kunnen verbeteren.
Samenwerking met EP-adviseurs en andere partijen
De rol van het EP-adviseur
Het energielabel is niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een tool voor verbeteringen en investeringen. Een erkend EP-adviseur speelt een sleutelrol in het proces. Hij of zij voert de inspectie uit, stelt het energielabel op en geeft aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen. Het is belangrijk om een adviseur te kiezen die ervaring heeft met beleggingspanden en commerciële gebouwen, omdat de eisen en voorwaarden voor deze panden kunnen afwijken van die voor particuliere woningen.
Samenwerking met andere partijen
Naast het EP-adviseur zijn er ook andere partijen die betrokken kunnen zijn bij energiebesparende maatregelen. Denk aan bouwbedrijven, installateurs, elektriciens en architecten. Het samenwerken met deze partijen kan leiden tot een snellere en efficiëntere uitvoering van verbeteringen.
Conclusie
Het energielabel is sinds 2022 een verplichte onderdeel bij de verkoop of verhuur van woningen en gebouwen in Nederland, inclusief beleggingspanden. Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van het pand, de kosten die te verwachten zijn, en mogelijke verbeteringen. Voor beleggers is het energielabel niet alleen een juridische verplichting, maar ook een strategisch instrument bij het beheren en ontwikkelen van vastgoed.
Hoewel het energielabel verplicht is, zijn er uitzonderingen voor kleine woningen, monumenten en bepaalde situaties zoals erfdeelregelingen. Het energielabel kan worden verkregen door een erkend EP-adviseur, en het proces is standaard. De verplichting geldt voor 10 jaar, na welke termijn het energielabel opnieuw moet worden gemaakt.
Een hoog energielabel biedt meerdere voordelen, zoals lagere energiekosten, hogere marktwaarde, toegang tot subsidies en een aantrekkelijker pand voor huurders of kopers. Investeringen in energiezuinigheid kunnen leiden tot een langdurig rendement en duurzaamheid.
Voor beleggers die hun portefeuille duurzaam willen maken, is het energielabel een essentieel onderdeel van de strategie. Het biedt inzicht in de huidige staat van het pand en richtlijnen voor mogelijke verbeteringen. Het energielabel is dus niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een kans om de toekomstbestendigheid van het beleggingspand te verhogen.