Het energielabel is tegenwoordig een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft inzicht in de energieprestaties van een woning en speelt een belangrijke rol bij de verkoop of verhuur. In dit artikel wordt ingegaan op het energielabel: wat het inhoudt, hoe het wordt bepaald, welke labels er zijn, en welke invloed het heeft op de woningwaarde. Bovendien wordt uitgelegd hoe je het energielabel kunt verkrijgen en waarom het nuttig is voor eigenaars, huurders en huiskopers.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een officieel document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het bevat een letter van A++++ (zeer energiezuinig) tot en met G (minst energiezuinig). Daarnaast bevat het energielabel gedetailleerde informatie over de energieprestaties van de woning, zoals gas- en stroomverbruik per vierkante meter, en eventuele aanbevelingen voor verbetermaatregelen.
Het energielabel is meer dan alleen een letter. Het is een uitgebreid document van meerdere pagina’s, waarin de energieprestaties van de woning op basis van een gestandaardiseerde methode (NTA-norm) worden bepaald. Het energielabel geeft een objectieve maat voor de energiezuinigheid van een woning, ongeacht de locatie of de bouwjaar.
De energiezuinigheid van een woning heeft directe gevolgen voor het wonen: een beter geïsoleerde woning is comfortabeler en levert energiebesparing op. Daarnaast beïnvloedt het energielabel ook de koop- of huurwaarde van de woning. Onderzoek toont aan dat woningen met een hoger energielabel een hogere waarde kunnen behalen.
Energielabels: Categorieën en Verbruik
Energielabels zijn opgenomen in een schaal van A++++ tot G. Hieronder is een overzicht van de jaarlijkse energiebehoefte per categorie. De verdeling is gebaseerd op het gas- en stroomverbruik per vierkante meter woningoppervlakte.
| Energielabel | Gasverbruik per jaar (m³/m²) | Stroomverbruik per jaar (kWh/m²) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0 - 5,1 | 0 - 49,83 |
| A++ | 5,1 - 7,7 | 49,83 - 75,23 |
| A+ | 7,7 - 10,7 | 75,23 - 104,54 |
| A | 10,7 - 16,4 | 104,54 - 160,23 |
| B | 16,4 - 19,4 | 160,23 - 189,54 |
| C | 19,4 - 25,6 | 189,54 - 250,11 |
| D | 25,6 - 29,7 | 250,11 - 290,71 |
| E | 29,7 - 34,4 | 290,71 - 336,09 |
| F | 34,4 - 38,9 | 336,09 - 380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
De energiebehoefte wordt uitgedrukt in kWh/m² per jaar. Hierbij is 1 m³ gas gelijk aan 9,77 kWh. Het energielabel is dus gebaseerd op het totale fossiele energieverbruik voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling.
Het energielabel geeft echter geen informatie over het huishoudelijk energieverbruik, zoals verbruik door apparatuur zoals koelkasten of wasmachines. Dit betekent dat het energielabel een maat is voor de energieprestaties van de woning zelf, niet van het huishouden dat erin woont.
Aantal woningen per energielabel
In Nederland zijn ongeveer 5,27 miljoen woningen met een energielabel geregistreerd. De meeste woningen vallen in de categorie A t/m A++++ (38,29%), gevolgd door categorie C (23,50%). Categorie B (16,14%) komt daarna. De percentages voor F en G zijn relatief laag: F (3,48%) en G (3,67%).
Dit suggereert dat de meeste woningen in Nederland al behoren tot de energiezuinigste categorieën. Toch is er nog ruimte voor verbetering, aangezien slechts een kleine fractie van de woningen de hoogste labels (A t/m A++++) heeft.
Werkwijze van het energielabel
Het energielabel wordt gemaakt door een erkende energieadviseur. Deze adviseur komt bij de eigenaar van de woning langs om de woning te inspecteren en energiegegevens te verzamelen. De inspectie duurt ongeveer 1 tot 2 uur. De adviseur bekijkt de isolatie van de muren, het dak, de vloeren, de ramen en deuren, en de verwarmingsinstallatie. Ook wordt gekeken naar aanwezige duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen of warmtepompen.
Op basis van deze inspectie berekent de adviseur de energiebehoefte van de woning. De berekening is gebaseerd op de NTA-norm, een gestandaardiseerde methode die voor alle woningen hetzelfde is. Het resultaat is het energielabel, dat de energieprestaties van de woning in kaart brengt.
De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om offertes van meerdere adviseurs aan te vragen, omdat de prijs kan variëren afhankelijk van de locatie en het type woning. Sinds 2021 is het verplicht om een erkende energieadviseur in te schakelen voor het verkrijgen van een energielabel bij verkoop of verhuur.
Voorlopig vs. definitief energielabel
Er zijn twee soorten energielabels: voorlopig en definitief. Een voorlopig energielabel wordt vaak gebruikt bij nieuwbouwprojecten. Het is gebaseerd op schattingen en wordt opgesteld zonder fysieke inspectie van de woning. Een definitief energielabel is daarentegen gebaseerd op een daadwerkelijke inspectie en is dus nauwkeuriger.
De voornaamste verschillen tussen voorlopig en definitief energielabel zijn:
- Voorlopig: geen fysieke inspectie, op basis van schattingen.
- Definitief: op basis van daadwerkelijke inspectie en metingen.
- Voorlopig: kan niet gebruikt worden bij verkoop of verhuur.
- Definitief: vereist bij verkoop of verhuur sinds 2021.
Het voorlopige energielabel is visueel gelijk aan het definitieve label vanaf 2021, met uitzondering van de aanduiding "voorlopig" in het rood rechtsboven.
Waar vind je het energielabel?
Het energielabel van een woning kan op verschillende manieren worden ingezien of gedownload. Voor particulieren:
- Eigenaar: download het label via mijnoverheid.nl.
- Huurder: vraag het label aan de eigenaar of download het via mijnoverheid.nl.
- Erfgenaam: zie de veelgestelde vraag op de Helpdesk Energielabel.
Voor zakelijke gebruikers:
- Gebruik ep-online.nl voor energielabels van zakelijke gebouwen.
- Voor hulp bij het aanvragen van het energielabel, neem contact op met RVO op 088 0424242 of via [email protected].
Als het energielabel niet zichtbaar is bij het opzoeken, zijn er een aantal tips:
- Ververs je scherm via het ronde pijltje naast de URL-balk of via Ctrl + F5.
- Wis je browsergeschiedenis of probeer het in een incognitovenster.
- Gebruik hoofdletters in de postcode.
Het energielabel en de woningwaarde
Het energielabel heeft een directe invloed op de waarde van een woning. Onderzoek suggereert dat woningen met een hoger energielabel (bijvoorbeeld A of A+) een hogere koopwaarde kunnen behalen dan woningen met een laag energielabel (bijvoorbeeld F of G). Dit komt doordat kopers en huurders steeds meer aandacht besteden aan energiezuinigheid en duurzaamheid.
Daarnaast is het energielabel ook verplicht bij verkoop of verhuur sinds 2021. Dit betekent dat eigenaars verplicht zijn om een geldig energielabel te hebben als ze hun woning willen verkopen of verhuren. Het energielabel is daarom niet alleen een hulpmiddel voor energiebesparing, maar ook een juridische vereiste.
Hoe kun je het energielabel verbeteren?
Het energielabel geeft niet alleen inzicht in de huidige energieprestaties van een woning, maar bevat ook aanbevelingen voor verbetermaatregelen. Deze maatregelen kunnen helpen om het energielabel te verbeteren en zo het comfort van het wonen te vergroten.
De meest voorkomende verbetermaatregelen zijn:
- Verbetering van de isolatie: de isolatie van muren, daken en vloeren verbeteren is een van de meest effectieve manieren om energie te besparen.
- Vervanging van het verwarmingsstelsel: oudere cv-ketels zijn vaak minder efficiënt dan moderne warmtepompen of condensketels.
- Installatie van zonnepanelen: zonnepanelen kunnen het elektriciteitsverbruik verlagen en het energielabel verbeteren.
- Vervanging van ramen en deuren: dubbel of driedubbel glas en isolerende deuren kunnen het verlies van warmte verminderen.
- Verbetering van de ventilatie: een gecontroleerde ventilatie met warmtewisseling kan energie besparen en de luchtkwaliteit verbeteren.
De keuze voor welke verbetermaatregelen worden uitgevoerd hangt af van de huidige staat van de woning, de budgettaire mogelijkheden en de wensen van de eigenaar. De aanbevelingen op het energielabel kunnen als uitgangspunt dienen voor een renovatieplan.
Energielabel en energievergelijking
Het energielabel is ook een bruikbaar hulpmiddel om het energieverbruik van een woning te vergelijken met andere woningen. Op basis van het energielabel kan je bijvoorbeeld bepalen of je woning energiezuiniger is dan het gemiddelde in jouw regio.
Een energievergelijking is echter niet volledig mogelijk op basis van het energielabel alleen. Het energielabel geeft alleen de energieprestaties van de woning aan, niet het daadwerkelijke energieverbruik van het huishouden. Dit verbruik hangt ook af van het aantal personen in het huishouden, het soort apparatuur en het gedrag van de bewoners.
Als je een energievergelijking wilt maken, kun je het jaarverbruik van je woning opzoeken in de energielabel-tool en dit vergelijken met het verbruik van andere woningen. Je kunt hierbij rekening houden met het aantal personen in het huishouden en het type gebruik.
Energielabel en hypotheek
Het energielabel kan ook invloed hebben op de hypotheek. Sommige banken bieden voordelen voor woningen met een hoog energielabel, zoals een lagere rente of een snellere toekenning van de hypotheek. Daarnaast zijn er subsidies beschikbaar voor eigenaars die verbetermaatregelen uitvoeren om het energielabel te verbeteren.
Het energielabel is daarom ook een financieel relevante factor bij het kopen of verbouwen van een woning. Het is verstandig om het energielabel in overweging te nemen bij het zoeken naar een nieuwe woning of bij het plannen van een renovatieproject.
Energielabel en het milieu
Het energielabel is ook gericht op milieubesparing. Hoe energiezuiniger een woning is, hoe minder fossiele brandstoffen er worden verbruikt, en hoe minder CO₂-uitstoot er ontstaat. Dit maakt het energielabel een belangrijk instrument in de strijd tegen klimaatverandering en het behalen van duurzame doelen.
Daarnaast draagt het energielabel bij aan een verduurzaming van het wonen in Nederland. Het stimuleert eigenaars om verbetermaatregelen te nemen en draagt bij aan een lagere energiekosten en een comfortabelere leefomgeving.
Energielabel en de toekomst
Het energielabel zal in de toekomst nog belangrijker worden. In 2026 kan een Nederlandse woning één van de 11 mogelijke energielabels krijgen, variërend van categorie G tot A++++. De letters A tot en met G geven het primaire fossiele energieverbruik van een woning aan, uitgedrukt in kWh per m² per jaar.
De werkwijze en beoordeling van energielabels zullen zich waarschijnlijk verder ontwikkelen, aangevuld met nieuwe technologieën en methoden. Het energielabel is daarom een dynamisch instrument dat zich ontwikkelt in de richting van een nog groenere woningbouwsector.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft inzicht in de energieprestaties van de woning en helpt bij het verbeteren van de energiezuinigheid. Het energielabel heeft ook een directe invloed op de koop- en huurwaarde van de woning en is verplicht bij verkoop of verhuur sinds 2021.
Het energielabel is gemaakt door een erkende energieadviseur en is gebaseerd op een gestandaardiseerde methode. Het energielabel bevat niet alleen een letter (A t/m G), maar ook gedetailleerde informatie over het gas- en stroomverbruik van de woning. Daarnaast bevat het aanbevelingen voor verbetermaatregelen die kunnen helpen om het energielabel te verbeteren.
Het energielabel is te vinden via verschillende kanalen, zoals mijnoverheid.nl voor particulieren en ep-online.nl voor zakelijke gebruikers. Het energielabel is ook een hulpmiddel voor energievergelijking en kan invloed hebben op de hypotheek en het milieu.
In de toekomst zal het energielabel nog belangrijker worden in het kader van duurzaam wonen en klimaatverandering. Het energielabel is dus niet alleen een juridische vereiste, maar ook een waardevolle tool voor eigenaars, huurders en huiskopers.