In Nederland is het energielabel niet alleen een essentieel onderdeel bij de verkoop van woningen, maar ook bij de verhuur. Het energielabel geeft een duidelijke indicatie van de energieprestaties van een woning, wat zowel verhuurders als huurders moet helpen bij het maken van een weloverwogen keuze. In dit artikel geven we een overzicht van de wettelijke verplichtingen, praktische stappen om het energielabel aan te vragen, uitzonderingen en de gevolgen van het niet voldoen aan de regels. De informatie is gebaseerd op actuele bronnen die duidelijk maken dat het energielabel bij verhuur niet alleen een formality is, maar ook een essentieel instrument voor transparantie en duurzaamheid in de woningmarkt.
Wat is een energielabel en waarom is het bij verhuur verplicht?
Een energielabel is een standaard document dat de energieprestaties van een woning op een gestandaardiseerde manier weergeeft. Het label geeft aan hoe efficiënt een woning met energie omgaat, en op welke manier eventuele verbeteringen gerealiseerd kunnen worden. Het label wordt uitgedrukt in een klasse, van A (meest efficiënt) tot G (minst efficiënt), en bevat ook een advies over mogelijke verbeteringen en de verwachte energiekosten.
Verplichtheid bij verhuur
Het energielabel is wettelijk verplicht bij de verhuur van alle huurwoningen in Nederland. Dit geldt zowel voor particuliere verhuurders als voor verhuurders die hun woning via makelaars of vastgoedbedrijven aanbieden. Een woning mag officieel niet worden verhuurd zonder een geldig energielabel.
De verplichting geldt ook voor bedrijfspanden, waarbij het energielabel eveneens onderdeel moet zijn van de huurovereenkomst. Dit betekent dat het energielabel niet alleen een juridisch vereiste is, maar ook een essentieel onderdeel van de transparantie die verhuurders tegenwoordig moeten bieden aan huurders.
Verantwoordelijkheden van verhuurders
Verhuurders moeten ervoor zorgen dat het energielabel geldig is, officieel is geregistreerd en onderdeel is van de huurovereenkomst. Het label moet beschikbaar zijn op het moment dat de huurovereenkomst wordt gesloten. Verder moeten verhuurders:
- Het energielabel vermelden in advertenties (zoals op Funda of via makelaars).
- Het label beschikbaar stellen aan de huurder voordat de huurovereenkomst wordt ondertekend.
- Het label opnemen in de huurovereenkomst zelf.
Het energielabel dient dus niet alleen als een juridisch document, maar ook als een informatief instrument voor de huurder om inzicht te krijgen in de verwachte energiekosten en de efficiëntie van de woning.
Hoe verkrijg je een energielabel?
Het verkrijgen van een energielabel bij verhuur gebeurt via een gecertificeerde energieadviseur, die de woning inspecteert en een beoordeling uitvoert. De adviseur registreert het energielabel in de nationale database en ontvangt een unieke registratienummer. Dit nummer is vereist bij het adverteren van de woning.
Kies een erkende energieadviseur
Verhuurders kunnen een gecertificeerd energieadviseur vinden via de website zoekeenenergieadviseur.nl. Deze adviseurs zijn erkend door het Ministerie van Economische Zaken en het Kamerlid van Milieu.
Bij meerdere vergelijkbare woningen is het mogelijk om een representatieve meting te laten uitvoeren. Dit betekent dat één woning wordt gemeten en het resultaat wordt toegepast op meerdere gelijkwaardige woningen. Dit is een efficiëntere manier om meerdere energielabels te verkrijgen, mits de adviseur het toelaat.
Hoe lang dient het energielabel te zijn?
Het energielabel is standaard 10 jaar geldig, tenzij er grote verbeteringen of veranderingen zijn aangebracht in de woning. Verhuurders moeten regelmatig controleren of het label nog geldig is. Als de woning bijvoorbeeld geïsoleerd wordt of een nieuwe warmtepomp wordt geïnstalleerd, kan het energielabel veranderen en moet het opnieuw worden aangemaakt.
Uitzonderingen op de verplichting
Hoewel het energielabel bij verhuur in de meeste gevallen verplicht is, zijn er wel enkele uitzonderingen. Deze zijn belangrijk om te kennen, zodat verhuurders weten of ze in een vrijgestelde categorie vallen.
Kamerverhuur
Het energielabel is niet verplicht bij kamerverhuur, omdat huurders in dit geval een gedeelde keuken, badkamer en toilet gebruiken. Dit geldt ook voor studentenkamers. De energie-efficiëntie wordt in dit geval niet bepaald per kamer, maar per gehele woning.
Monumenten
Rijksmonumenten waren lange tijd vrijgesteld van de energielabelplicht bij verhuur of verkoop. Dit verandert echter. Vanaf mei 2026 wordt deze uitzondering opgeheven en zullen ook monumenten een energielabel moeten hebben bij verhuur. Dit betekent dat verhuurders van monumenten nu al voorbereidingen kunnen treffen om dit te regelen.
Andere uitzonderingen
Volgens de bronnen zijn er ook uitzonderingen voor:
- Gebouwen die slechts binnen 2 jaar gebruikt worden.
- Bijgebouwen onder de 50 m² zonder woonfunctie.
- Woonboten en caravans.
Deze uitzonderingen zijn gebaseerd op de huidige regelgeving. Het is verstandig om jaarlijks te controleren of deze regels nog van toepassing zijn, aangezien de wetgeving regelmatig aangepast kan worden.
Gevolgen van het niet voldoen aan de energielabelregels
Het niet voldoen aan de energielabelregels bij verhuur kan leiden tot juridische en financiële gevolgen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is verantwoordelijk voor de toezicht- en handhavingstaken op dit gebied. Zij controleren of verhuurders aan de wettelijke eisen voldoen.
Handhaving en boetes
Als een verhuurder zonder energielabel verhuurt, kan de ILT een waarschuwing sturen. De verhuurder krijgt in de praktijk meestal vier weken de tijd om het energielabel aan te vragen en aan te leveren. Als het label niet op tijd wordt aangevraagd, kan een boete of dwangsom volgen.
De hoogte van de boete varieert afhankelijk van of het gaat om een particulier of een bedrijf. Voor particulieren kan de boete ongeveer €170 bedragen, terwijl bedrijven soms tot €340 of meer kunnen worden bestraft. Deze boetes kunnen oplopen als meerdere woningen zonder energielabel worden verhuurd.
Vertraging bij contractoverdracht
Niet alleen de ILT is betrokken bij de handhaving. Ook makelaars, vastgoedbeheerders en notarissen zijn verantwoordelijk voor het controleren van het energielabel. Als zij merken dat het label ontbreekt of niet geldig is, kan de contractoverdracht vertragen of zelfs worden tegengehouden.
Juridische gevolgen
Het ontbreken van een energielabel bij verhuur kan ook leiden tot juridische aansprakelijkheid. Huurders kunnen bijvoorbeeld aanspraak maken op een gecorrectioneerde huurprijs of op andere schadevergoedingen, afhankelijk van het verloop van de situatie. Dit is vooral relevant als het energielabel niet correct is of als de huurder er financiële schade door lijdt.
Het energielabel in de huurovereenkomst
Het energielabel is niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een belangrijk onderdeel van de huurovereenkomst. Het label dient als een formele documentatie van de energieprestaties van de woning en moet in de huurovereenkomst worden verwerkt.
Inclusie in de huurovereenkomst
Het energielabel dient te worden opgenomen in de huurovereenkomst, zodat de huurder er op elke moment inzicht in kan krijgen. De huurovereenkomst kan ook clausules bevatten over:
- De verwachte energiekosten.
- Mogelijke energiebesparende maatregelen.
- De verantwoordelijkheid van verhuurder en huurder bij het uitvoeren van verbeteringen.
Deze clausules helpen om verwachtingen helder te stellen en eventuele geschillen in de toekomst te voorkomen.
Het energielabel in advertenties
Sinds 2022 is het verplicht om het energielabel te vermelden in de advertentie van de woning. Dit geldt voor zowel verkoop als verhuur. Huurders moeten dus vooraf weten hoe efficiënt de woning is met energie. Dit stelt hen in staat om een weloverwogen keuze te maken op basis van hun budget en wens naar duurzaamheid.
Het energielabel en huurovereenkomsten
Het energielabel heeft een directe impact op de huurovereenkomst. Een woning met een hoogwaardig energielabel (A of B) kan bijvoorbeeld leiden tot een hogere huurprijs, aangezien de verwachte energiekosten lager zijn. Dit is voor zowel verhuurders als huurders aantrekkelijk, aangezien het zorgt voor lage energiekosten en meer wooncomfort.
Daarnaast kan een hoogwaardig energielabel ook leiden tot langere huurovereenkomsten, omdat huurders voorkeur geven aan woningen die energie-efficiënt zijn. Voor verhuurders betekent dit dat ze minder vaak huurders hoeven te wisselen en dus minder kosten maken aan verhuurmarketing of renovatie.
Invloed op huurovereenkomsten
Een energielabel heeft ook invloed op bestaande huurovereenkomsten. Als een woning wordt geïsoleerd of wordt uitgerust met een warmtepomp, kan het energielabel verbeteren. Dit betekent dat de huurovereenkomst eventueel aangepast kan worden, bijvoorbeeld met een lagere huurprijs of verbeterde voorwaarden.
Het opnemen van energieprestaties in de huurovereenkomst kan dus zowel voor verhuurders als huurders wenselijk zijn. Het zorgt voor duidelijkheid over verwachtingen en maakt het gemakkelijker om eventuele verbeteringen of kostenverdelingen te bespreken.
Praktische tips voor verhuurders
Als verhuurder is het belangrijk om ervoor te zorgen dat je aan alle energielabelregels voldoet. Dit zorgt niet alleen voor juridische veiligheid, maar ook voor betere huurovereenkomsten en aantrekkelijkere woningen.
1. Controleer regelmatig of je energielabel nog geldig is
Een energielabel is meestal 10 jaar geldig, maar als er grote verbeteringen zijn aangebracht in de woning, kan het label veranderen. Verhuurders moeten regelmatig controleren of het label nog geldig is, zodat ze niet per ongeluk tegen de regels indrukken.
2. Inschakel een gecertificeerde energieadviseur
Het is verstandig om een erkende energieadviseur in te schakelen om het energielabel aan te vragen. Deze adviseurs zijn erkend door het Ministerie van Economische Zaken en hebben de nodige expertise om het label accuraat vast te stellen.
3. Stel het energielabel in de huurovereenkomst
Het energielabel dient onderdeel te zijn van de huurovereenkomst. Dit zorgt voor juridische en praktische duidelijkheid en voorkomt eventuele geschillen.
4. Verwerk het energielabel in advertenties
De energielabelklasse moet verwerkt worden in de advertentie van de woning. Dit helpt huurders om een weloverwogen keuze te maken en zorgt voor transparantie in de markt.
5. Informeer je huurders over het energielabel
Het is verstandig om huurders te informeren over het energielabel en de verwachte energiekosten. Dit voorkomt verwarring en zorgt voor een betere samenwerking tussen verhuurder en huurder.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel bij de verhuur van woningen in Nederland. Het is niet alleen een juridische verplichting, maar ook een belangrijk instrument voor transparantie, duurzaamheid en betere huurovereenkomsten. Verhuurders moeten ervoor zorgen dat het energielabel geldig is, onderdeel is van de huurovereenkomst en beschikbaar is voordat het contract wordt ondertekend.
Hoewel er uitzonderingen zijn, zoals bij kamerverhuur en monumenten (tot mei 2026), geldt het energielabel in de meeste gevallen als een wettelijke plicht. Het niet voldoen aan deze regels kan leiden tot boetes, juridische aansprakelijkheid en vertragingen bij de contractoverdracht.
Het energielabel heeft ook een directe invloed op de huurovereenkomst en de aantrekkelijkheid van de woning. Een hoogwaardig energielabel kan leiden tot lagere energiekosten, hogere huurprijzen en langere huurovereenkomsten. Het opnemen van energieprestaties in de huurovereenkomst is daarom een verstandige keuze.
Voor verhuurders is het belangrijk om zich bewust te zijn van de regelgeving en regelmatig te controleren of hun energielabel nog geldig is. Het inschakelen van een gecertificeerde energieadviseur is een betrouwbare manier om het label aan te vragen en te verifiëren. Door dit te doen, zorgen verhuurders niet alleen voor juridische veiligheid, maar ook voor een duurzamere en aantrekkelijkere woningmarkt.