Inleiding
Sinds 1 januari 2021 zijn er belangrijke wijzigingen geweest in de manier waarop energielabels voor woningen worden vastgesteld. Deze veranderingen hebben gevolgen voor zowel woningeigenaren als kopers of huurders. Het energielabel is namelijk meer dan een simpel label met een lettercode van A t/m G; het is een uitgebreid document dat de energiezuinigheid van een woning toont en aanduidt waar verbeteringen mogelijk zijn.
In deze artikel bespreken we de belangrijkste wijzigingen die zijn ingevoerd in 2021, de verplichtingen voor woningeigenaren bij verkoop of verhuur, de procedure om een energielabel aan te vragen, en de gevolgen voor wie geen energielabel heeft. Aan de hand van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen geven we een overzicht van de huidige situatie en wat u als woningeigenaar of huurder moet weten.
Wijzigingen in het energielabel sinds 2021
1. De methode is veranderd
Sinds 1 januari 2021 is de manier waarop het energielabel wordt vastgesteld aangepast. De oudere methode, waarbij woningeigenaren zelf bepaalde kenmerken via internet doorgeven, is afgeschaft. Vanaf 2021 is een bezoek van een erkend energieadviseur verplicht. Deze adviseur onderzoekt de woning op locatie en registreert kenmerken zoals isolatie, cv-ketel, zonnepanelen, afmetingen en ventilatie. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel berekend, wat resulteert in een nauwkeuriger en uitgebreider beeld van de energieprestatie.
2. Het voorlopige energielabel is niet meer geldig
In 2015 is een voorlopig energielabel uitgegeven voor alle woningen in Nederland. Dit label was een schatting op basis van eenvoudige parameters en was bedoeld als tijdelijke oplossing. Deze methode is echter verouderd en sinds 2021 niet meer gebruikt. Het voorlopige energielabel wordt daarom niet meer getoond of gebruikt bij verkoop of verhuur. Het oude label blijft wel geldig tot de aangegeven einddatum op het document, mits het is geregistreerd vóór 2021.
3. Het energielabel is uitgebreider
Het nieuwe energielabel is meer dan alleen een letter (A t/m G). Het is een uitgebreid rapport van meerdere pagina’s met gedetailleerde informatie over de energieprestaties van de woning. Het bevat ook aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen, zoals isolatieverbeteringen of het installeren van zonnepanelen. Deze aanbevelingen zijn onderdeel van het energielabel en kunnen gebruikt worden als basis voor verduurzamingsmaatregelen.
Verplichtingen voor woningeigenaren
1. Verkoop of verhuur: het energielabel is verplicht
Sinds 2008 is het verplicht om bij verkoop of verhuur een geldig energielabel aan te rekenen. Het afschrift van het energielabel moet worden geleverd aan de koper of huurder. Dit is een juridisch verplichte maatregel, ingevoerd om de energieprestaties van woningen duidelijk te maken en bewustwording te creëren voor energiezuinig wonen.
Als u geen energielabel heeft bij de overdracht, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. Deze boete bedraagt sinds 1 november 2021 €435. Bij verhuur geldt een soortgelijke situatie: als verhuurder moet u binnen vier weken een energielabel aanbieden, anders kan een dwangsom worden opgelegd.
2. Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel geeft de koper of huurder inzicht in de energiezuinigheid en de energieprestaties van de woning. Het maakt het mogelijk om woningen te vergelijken op basis van hun energie-efficiëntie. Bovendien bevat het energielabel aanbevelingen voor verduurzaming, wat nuttig is voor wie wil investeren in energiebesparing of duurzame verbeteringen.
3. Uitzonderingen op de verplichting
Niet alle woningen zijn verplicht om een energielabel te hebben. Voorbeelden van uitzonderingen zijn:
- Vrijstaande woningen kleiner dan 50 m²
- Monumentale woningen
Deze uitzonderingen zijn erkend in de regelgeving en gelden ook voor het nieuwe energielabelsysteem vanaf 2021. U moet dit echter duidelijk kunnen onderbouwen bij de ILT in het geval van een controle.
Hoe aan een energielabel komen?
1. Aanvragen via een erkend energieadviseur
Om een nieuw energielabel te krijgen, moet u contact opnemen met een erkend energieadviseur. Deze adviseur is gecertificeerd en mag energielabels vaststellen. De procedure loopt als volgt:
- Maak een afspraak met een erkend energieadviseur.
- De adviseur komt bij u langs en onderzoekt de woning.
- Tijdens het bezoek worden gegevens verzameld over isolatie, installaties en andere relevante kenmerken.
- Op basis van deze gegevens wordt het energielabel berekend.
- Het energielabel wordt geregistreerd en is beschikbaar voor download.
De kosten voor deze dienst liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om meerdere adviseurs te raadplegen en vergelijkingen te maken.
2. Opzoeken van een energielabel
Een energielabel is openbaar toegankelijk via de website van Milieu Centraal. U kunt het energielabel van elk huis in Nederland gratis opzoeken. Voor particuliere eigenaren is het energielabel ook te vinden in MijnOverheid onder het kopje "Wonen". Voor zakelijke eigenaren is EP-Online de officiële database voor energielabels vanaf 2015.
3. Echtheid van het energielabel controleren
Sinds 2021 zijn energielabels digitaal ondertekend. U kunt deze ondertekening controleren via het stappenplan op de website van RVO. Dit zorgt voor extra transparantie en vertrouwen in het label.
Wat als u niet akkoord gaat met het energielabel?
Als u het niet eens bent met het energielabel dat is vastgesteld, zijn er mogelijkheden om dit aan te passen. De procedure hangt af van de registratiedatum van het label:
- Labels geregistreerd vóór 1 januari 2021: Deze zijn gebaseerd op de oude methode en kunnen niet aangepast worden. U dient een nieuw energielabel aan te vragen.
- Labels geregistreerd op of na 1 januari 2021: U kunt eerst contact opnemen met de energieadviseur om eventuele fouten of onduidelijkheden te bespreken. Als dit niet werkt, kunt u contact opnemen met de certificaathouder die het label heeft geregistreerd.
Praktische stappen en adviezen voor woningeigenaren
1. Plan vroegtijdig
Het aanvragen van een energielabel kan enkele weken duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van energieadviseurs. Het is daarom verstandig om dit vroegtijdig te plannen, vooral als u binnenkort een woning gaat verkopen of verhuren.
2. Vraag meerdere offertes aan
De kosten voor het energielabel variëren per adviseur. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken om een eerlijke prijs te krijgen.
3. Gebruik het energielabel voor verbeteringen
Het energielabel bevat aanbevelingen voor verduurzaming. Deze kunnen dienen als basis voor investeringen in isolatie, zonnepanelen of andere energiebesparende maatregelen.
4. Houd rekening met uitzonderingen
Als uw woning onder een uitzondering valt (bijvoorbeeld een klein vrijstaand huis of een monumentale woning), dient u dit aan te tonen bij de ILT in geval van een controle.
Conclusie
Sinds 1 januari 2021 is het energielabel in Nederland veranderd. De methode van vaststellen is nu uitgebreider en beter afgestemd op de werkelijke energieprestaties van een woning. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en is verder een waardevolle bron van informatie voor woningeigenaren, kopers en huurders.
Hoewel de procedure ingewikkelder is geworden, zorgt het nieuwe systeem voor transparantie en betrouwbaarheid. Het energielabel geeft een duidelijk beeld van de energiezuinigheid van een woning en biedt mogelijke verbeteringen. Het is belangrijk om vroegtijdig te plannen, meerdere offertes aan te vragen en het energielabel serieus te nemen.
Zowel woningeigenaren als kopers of huurders kunnen profiteren van het energielabel. Het is een essentieel onderdeel van de energietransitie en helpt bij het maken van een keuze voor een duurzamere woning.