Een energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft een duidelijke indeling van hoe energiezuinig een woning is, en daarmee hoeveel energie er jaarlijks wordt verbruikt. Sinds 2021 wordt gebruikgemaakt van de NTA 8800-norm, wat betekent dat de berekening van energielabels nu beter aansluit bij Europese richtlijnen. Voor zowel kopers als huurders is een energielabel een waardevolle bron van informatie, niet alleen vanwege het energieverbruik, maar ook vanwege de wooncomfort, woningwaarde en CO₂-uitstoot.
In dit artikel bespreken we de betekenis van energielabels, het verband tussen het label en het energieverbruik, en hoe woningen kunnen worden verbeterd om het energielabel te verhogen. We kijken ook naar de praktische aspecten van het aanvragen van een energielabel, de verplichtingen rond verkoop en verhuur, en wat de financiële voordelen zijn van een beter energielabel.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe efficiënt een woning met energie omgaat. Het label loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer energieonzuinig). Dit document wordt uitgevoerd door een erkende Energie Prestatie Adviseur (EPA), een gecertificeerde professional die de woning inspecteert en een berekening uitvoert op basis van diverse factoren, zoals isolatie, de kwaliteit van de bouwconstructie, en de aanwezige apparatuur.
Het energielabel is meer dan alleen een lettercode. Het bevat meerdere pagina’s met gedetailleerde informatie, waaronder: - De energiebehoefte per vierkante meter. - De CO₂-uitstoot. - Mogelijke verbeterpunten. - Een overzicht van de energie-efficiëntie.
Sinds januari 2023 is het verplicht om een geldig energielabel te hebben bij verkoop of verhuur van een woning. Dit betekent dat zowel particulieren als makelaars verantwoordelijk zijn voor het beschikbaar stellen van dit document.
Het verband tussen energielabel en energieverbruik
Het energielabel geeft een duidelijke indicatie van het energieverbruik. Hoe hoger het label, hoe lager het verbruik. Voor een gemiddelde woning van 110 vierkante meter zijn er duidelijke verbruikscijfers te noemen per energielabel.
Gas- en stroomverbruik per energielabel
| Energielabel | Gasverbruik (m³/jaar) | Elektriciteitsverbruik (kWh/jaar) |
|---|---|---|
| A of hoger | 700–900 | 2.500–3.000 |
| B | 900–1.200 | 2.800–3.200 |
| C | 1.200–1.500 | 3.000–3.400 |
| D | 1.500–1.800 | 3.200–3.600 |
| E | 1.800–2.100 | 3.300–3.700 |
| F | 2.100–2.400 | 3.400–3.800 |
| G | > 2.400 | > 3.800 |
Deze cijfers zijn gemiddelden. Het daadwerkelijke verbruik hangt ook af van factoren zoals woninggrootte, isolatie, het type en aantal huishoudelijke apparaten, en het gedrag van de bewoners. Een woning met label A++++ is bijna energieneutraal, terwijl een woning met label G vaak slecht geïsoleerd is en veel energie verbruikt.
Een woning met label A of hoger kan tot wel 70% minder energie verbruiken dan een vergelijkbare woning met label G. Voor een gemiddelde tussenwoning betekent dit een jaarlijks kostenverschil van €900–1.800. Buiten de financiële voordelen levert een beter energielabel ook op aan wooncomfort, lagere CO₂-uitstoot, en een hogere woningwaarde.
Hoe wordt het energielabel berekend?
Het energielabel is gebaseerd op een schatting van het jaarlijks energieverbruik per vierkante meter. De berekening houdt rekening met het verbruik voor verwarming, warm water, en eventueel koeling. Het label is gebaseerd op primaire energie, wat betekent dat het verbruik niet alleen in de woning zelf wordt gemeten, maar ook het verlies dat optreedt tijdens het transport van de energie (bijvoorbeeld van de bron naar het huis).
Bij de berekening wordt ook rekening gehouden met eventuele energieopwekking, zoals via zonnepanelen. Die opwekking wordt van het verbruik afgetrokken. Dit betekent dat een woning die energie opwekt met zonnepanelen een beter energielabel kan krijgen.
Het energielabel is gebaseerd op een standaardmethode (NTA 8800), die voor alle woningen hetzelfde is. De methode is ingevoerd om aan Europese richtlijnen te voldoen en is sinds 2021 verplicht.
Energielabels en woningtypen
Het energieverbruik kan aanzienlijk variëren afhankelijk van het type woning. Grotere woningen, zoals vrijstaande huizen, zullen doorgaans hogere verbruikscijfers laten zien, terwijl appartementen vaak zuiniger zijn vanwege minder buitenmuren en betere isolatie.
Bijvoorbeeld: - Een vrijstaand huis van 150 m² met energielabel G kan meer dan 3.600 m³ gas per jaar verbruiken. - Een appartement van 90 m² met energielabel A kan minder dan 700 m³ gas per jaar verbruiken.
De energiebehoefte per vierkante meter is ook duidelijk uit te leggen per energielabel:
| Energielabel | Gasverbruik per m² (m³/jaar) | Stroomverbruik per m² (kWh/jaar) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0–5,1 | 0–49,83 |
| A++ | 5,1–7,7 | 49,83–75,23 |
| A+ | 7,7–10,7 | 75,23–104,54 |
| A | 10,7–16,4 | 104,54–160,23 |
| B | 16,4–19,4 | 160,23–189,54 |
| C | 19,4–25,6 | 189,54–250,11 |
| D | 25,6–29,7 | 250,11–290,71 |
| E | 29,7–34,4 | 290,71–336,09 |
| F | 34,4–38,9 | 336,09–380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
Deze cijfers zijn berekend op basis van een standaard woningoppervlakte en kunnen verschillen bij grotere of kleinere woningen.
Hoe beïnvloed je je energielabel?
Het energielabel is gebonden aan het gebouw zelf en geeft het energieverbruik weer van de woning. Dit betekent dat het verbruik niet zo gemakkelijk kan worden beïnvloed door het gedrag van de bewoner of het gebruik van huishoudelijke apparaten. De energiebehoefte is vooral bepalend door bouwkundige aspecten, zoals isolatie, het type en kwaliteit van ramen en de eventuele aanwezigheid van duurzame energieopwekking.
De meest effectieve manieren om een energielabel te verbeteren zijn: - Verbetering van de isolatie: Dit is vooral van toepassing op oudere woningen, zoals jaren 30-huizen. Goede isolatie van dak, gevel en vloer leidt tot minder energieverlies. - Installatie van zonnepanelen: Dit verlaagt het energieverbruik door energie op te wekken en daarmee te compenseren. - Aanpassing van de verwarmingsinstallatie: Een modern, efficiënt systeem zoals een warmtepomp of een condensketel kan het energieverbruik aanzienlijk verlagen. - Vervanging van ramen en deuren: Dubbel of driedubbel glas en goed geïsoleerde deuren verlagen de warmteverliezen.
De keuze voor welke maatregelen het meeste effect zouden hebben, hangt af van de huidige staat van de woning. Een EPA kan hierbij een uitgebreid advies geven.
Energielabel aanvragen: Hoe werkt dat?
Een energielabel kan worden aangevraagd via een erkende Energie Prestatie Adviseur. Deze adviseurs zijn gecertificeerd en mogen de labels uitgeven. De proces verloopt doorgaans als volgt: 1. Bezoek van de adviseur: De EPA inspecteert de woning en maakt een gedetailleerde inventarisatie van de bouwkundige elementen en installaties. 2. Berekening en rapportage: Op basis van de inspectie wordt het energielabel berekend en uitgevoerd. Het rapport is meerdere pagina’s lang en bevat gedetailleerde informatie over het energieverbruik, CO₂-uitstoot, en eventuele verbeterpunten. 3. Kosten: De kosten voor een energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om bij verschillende adviseurs een offerte aan te vragen.
Sommige kleine woningen (<50 m²) en monumenten hoeven geen energielabel te hebben. Daarnaast zijn religieuze gebouwen van de verplichting vrijgesteld.
Financiële voordelen van een beter energielabel
De financiële voordelen van een verbeterd energielabel zijn aanzienlijk. Voor een gemiddelde woning is het verband tussen het energielabel en de maandelijkse energierekening duidelijk.
Bijvoorbeeld: - Een woning met energielabel E kan €150–200 per maand aan energiekosten verbruiken. - Na verbetering naar label B kan deze woning €75–150 per maand besparen.
De besparing hangt af van het type woning, de grootte, en de effectiviteit van de verbetermaatregelen. Naast lagere energierekeningen leiden betere energielabels ook tot: - Hogere woningwaarde: Energiezuinige woningen zijn steeds meer in trek, wat de verkoopprijs kan verhogen. - Lagere CO₂-uitstoot: Een beter energielabel draagt bij aan een duurzamere leefomgeving. - Meer wooncomfort: Goede isolatie en moderne verwarmingsinstallaties zorgen voor een comfortabelere leefomgeving.
Conclusie
Energielabels spelen een belangrijke rol in de real estate-sector en de bouwpraktijk. Ze geven een duidelijke weergave van hoe energiezuinig een woning is en hoeveel energie er jaarlijks wordt verbruikt. Een beter energielabel leidt niet alleen tot lagere energierekeningen, maar ook tot een hogere woningwaarde, lagere CO₂-uitstoot, en verbeterd wooncomfort.
Voor zowel kopers als verkoopders is een energielabel verplicht bij verkoop of verhuur. Het is belangrijk om het energielabel goed te begrijpen, zowel als feitelijk document als als een bron van advies voor mogelijke verbeteringen. Met het juiste advies en de juiste maatregelen is het mogelijk om een energielabel te verbeteren en zo tot een duurzamere woning te komen.