Het energielabel van een woning speelt een steeds belangrijkere rol in de verkoop en verhuur van woningen in Nederland. Het label geeft een overzicht van de energieprestaties van het huis en kan invloed hebben op de huurprijs en woonkwaliteit. Voor verhuurders is het energielabel verplicht bij het verhuren van een woning, maar voor huurders is de situatie iets minder duidelijk. In dit artikel bespreken we of een huurder verplicht is om mee te werken aan het herzien van het energielabel van de woning. We onderbouwen elk aspect met informatie uit betrouwbare bronnen en leggen uit hoe de situatie in de praktijk vaak verloopt.
Wat is een energielabel en waarvoor dient het?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label kan variëren van A+++ (meest energiezuinig) tot G (minst efficiënt). Het energielabel geeft ook een overzicht van mogelijke verbeteringen die kunnen worden gedaan om de energieprestaties van de woning te verhogen. Dit label is verplicht voor alle zelfstandige woningen die worden verkocht of verhuurd in Nederland.
De verplichting geldt ook voor huurwoningen, waarbij verhuurders verantwoordelijk zijn voor het aanbieden van een geldig energielabel bij de start van een huurovereenkomst. Huurders ontvangen een kopie van het energielabel bij het ondertekenen van het huurcontract. Dit label helpt huurders om een weloverwogen keuze te maken over hun woonplek en geeft inzicht in eventuele kosten die met energiegebruik gepaard gaan.
Wanneer wordt een nieuw energielabel vereist?
Een verhuurder is verplicht om een nieuw energielabel aan te vragen onder de volgende omstandigheden:
- Bij het verhuren van een woning aan een nieuwe huurder, zelfs als het oude label nog geldig is. Dit betekent dat elke keer dat een woning verhuurd wordt, een nieuw label moet worden aangemaakt, zolang het label niet al verlopen is.
- Bij de verkoop van een woning, waarbij de koper een geldig energielabel moet ontvangen.
- Bij de levering van een nieuwe woning aan de eerste bewoner, waarbij het energielabel verplicht is om de energieprestaties van het huis te tonen.
Hoewel het energielabel dus verplicht is voor verhuurders, is het voor huurders meestal niet verplicht om mee te werken aan de aanmaak of herziening van het label, tenzij dit in het huurcontract expliciet is opgenomen.
Ben je als huurder verplicht mee te werken aan het herzien van het energielabel?
De vraag of een huurder verplicht is om mee te werken aan het herzien van het energielabel van de woning hangt af van meerdere factoren:
1. Inhoud van het huurcontract
Over het algemeen is een huurder niet verplicht om mee te werken aan het herzien van het energielabel. Dit geldt tenzij het huurcontract expliciet een clausule bevat die de huurder verplicht tot medewerking bij energiemaatregelen of het aanmaken van een nieuw energielabel. Het is daarom belangrijk dat huurders hun huurovereenkomst goed doornemen op dergelijke clausules.
2. Verplichte toegang tot de woning
Hoewel huurders niet verplicht zijn tot medewerking in de zin van het initiëren van maatregelen, is er wel een wettelijke verplichting om redelijk toegang tot de woning te verlenen bij noodzakelijke inspecties en onderhoud. Dit geldt ook voor situaties waarin de verhuurder een nieuw energielabel wil laten uitvoeren.
In dat geval is het aan de verhuurder om de huurder formeel te vragen om toegang tot de woning voor de labelopname. De huurder is dan verplicht om redelijk te reageren op deze aanvraag, mits het niet in strijd is met de rechten van de huurder of de voorwaarden van het huurcontract. De huurder is bijvoorbeeld niet verplicht om toegang te geven als de verhuurder geen duidelijk tijdstip of reden voor de opname communiceert.
3. Het herzien van het energielabel zonder verbouwingen
Het energielabel kan veranderen zonder dat er fysieke verbouwingen zijn uitgevoerd. Dit komt doordat de manier waarop energielabels worden berekend kan worden aangepast. In dat geval kan het label van een woning beter of slechter worden, terwijl er niets aan de woning zelf is veranderd. Dit betekent dat huurders geen verantwoordelijkheid dragen voor eventuele veranderingen in het label, tenzij ze specifieke verbouwingen hebben aangevraagd of uitgevoerd.
4. Juridische implicaties
Indien een huurder weigert om toegang tot de woning te verlenen voor een energielabelopname, kan dit juridische gevolgen hebben. De verhuurder heeft in dat geval het recht om een klacht in te dienen bij de rechter of via de huurovereenkomstelijke procedures. Echter, de rechter zal aandacht besteden aan het principe van redelijkheid en wederkerigheid. Als de huurder redelijk reageert en het tijdstip van de opname niet onredelijk is, is het onwaarschijnlijk dat de huurder hierin verplicht wordt.
Praktijkuitkomsten en aanbevelingen
In de praktijk is het meest verstandige voor zowel verhuurders als huurders om in overleg te treden over het herzien van het energielabel. De volgende aanbevelingen zijn gebaseerd op de praktijk en wetgeving:
- Verhuurders moeten duidelijk communiceren over de wens om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit betreft zowel de reden van de aanvraag als het gewenste tijdstip voor de opname.
- Huurders kunnen aandrukken op het verifiëren van het energielabel. Als het energielabel niet overeenkomt met de feitelijke staat van de woning, kan dit een probleem zijn. In dat geval is het verstandig om dit te bespreken met de verhuurder.
- Het huurcontract is sleutel. Huurders moeten zorgvuldig lezen of er clausules zijn die verplichtingen leggen rondom energiemaatregelen of het aanmaken van een energielabel.
- Het energielabel is een openbaar document. Huurders kunnen het energielabel via MijnOverheid.nl downloaden, mits ze officieel zijn ingeschreven op het adres van de woning. Dit kan helpen bij het controleren van de geldigheid van het label.
De rol van de verhuurder
De verhuurder is verantwoordelijk voor het aanbieden van een geldig energielabel bij de start van een huurovereenkomst. Dit betekent dat het de verhuurder is die initiatief moet nemen bij het aanvragen van een nieuw label. De verhuurder heeft ook de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het label actueel is en conform de regels is.
In sommige gevallen, zoals bij het verhuren van studentenkamers, is het energielabel niet verplicht. Dit geldt omdat in dergelijke situaties deelgebruik van ruimtes zoals de keuken of badkamer voorkomt dat het energielabel accuraat kan worden bepaald.
Invloed van het energielabel op huurovereenkomsten
Het energielabel heeft invloed op de huurovereenkomst op meerdere manieren. Een hoogwaardig energielabel kan bijvoorbeeld leiden tot lagere energiekosten, wat gunstig is voor zowel huurders als verhuurders. Aan de andere kant kan een slechter energielabel leiden tot grotere kosten en een minder aantrekkelijke woning op de markt.
Bij het opstellen van een huurovereenkomst is het daarom verstandig om aandacht te besteden aan de energieprestaties van de woning. Het opnemen van clausules rondom energiebesparing en eventuele kostenbesparingen kan helpen bij het anticiperen op toekomstige veranderingen in wetgeving of markteisen.
Praktische stappen voor verhuurders
Om ervoor te zorgen dat de regelgeving rondom energielabels wordt nageleefd, kunnen verhuurders de volgende stappen ondernemen:
- Inschakelen van een erkende energieadviseur om het energielabel vast te stellen. Deze adviseur bezoekt de woning en berekent het energielabel op basis van de meetgegevens.
- Controleren van de geldigheid van het label. Als het oude label verlopen is of niet meer accuraat is, moet het herzien worden.
- Inclusie van het label in advertenties en huurovereenkomsten. Het energielabel is verplicht om te vermelden in commerciële media, zoals makelaarswebsites en social media.
- Representativiteit bij meerdere gelijke woningen. Als verhuurders meerdere gelijke woningen hebben, kan het energielabel sneller en goedkoper worden aangemaakt via een representatieve methode.
Conclusie
Een huurder is meestal niet verplicht om mee te werken aan het herzien van het energielabel van de woning. Dit geldt tenzij de huurovereenkomst expliciet een clausule bevat die verplichtingen legt op het gebied van energiemaatregelen of medewerking. Wat wél verplicht is, is het verlenen van redelijke toegang tot de woning als de verhuurder een nieuw energielabel wil laten uitvoeren.
De verhuurder is verantwoordelijk voor het aanbieden van een geldig energielabel bij de start van de huurovereenkomst, en het is aan hen om initiatief te nemen bij de aanvraag van een nieuw label. Het energielabel speelt een belangrijke rol in de verhuurmarkt en heeft invloed op de woonkwaliteit en kosten voor huurders. Het is daarom belangrijk dat zowel verhuurders als huurders goed geïnformeerd zijn over hun rechten en verplichtingen.
Bij twijfel over de inhoud van het huurcontract of de verplichtingen rondom het energielabel is het verstandig om in overleg te treden met de verhuurder of juridische raad in te huren. Zo kan worden voorkomen dat er juridische complicaties ontstaan bij het verhuren van de woning.