Als eigenaar van een woning is het belangrijk om te weten of je verplicht bent om een energielabel te laten aanmaken. Dit geldt met name bij de verkoop of verhuur van je woning. Het energielabel geeft een overzicht van de energiezuinigheid van de woning en speelt een steeds grotere rol in de woningmarkt. In deze uitgebreide gids leggen we uit wat het energielabel inhoudt, wanneer het verplicht is en wat de gevolgen zijn van het niet aanmaken of overhandigen van het label. We baseren ons hierbij uitsluitend op de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen.
Wat is een energielabel?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label loopt van A++++ tot G, waarbij A++++ staat voor een zeer energiezuinige woning en G voor een zeer onzuinige woning. Het energielabel geeft onder andere een inschatting van het benodigde energieverbruik voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling van de woning.
Naast de energiezuinigheid bevat het label ook aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Deze maatregelen kunnen bijvoorbeeld aanduiden of isolatie verbeterd kan worden of of het installatiesysteem efficiënter gemaakt kan worden.
Het energielabel is sinds 1 januari 2008 verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Het doel van het energielabel is om de koper of huurder inzicht te geven in de energieprestaties van de woning, zodat hij of zij een verantwoorde keuze kan maken.
Wanneer is een energielabel verplicht?
Er zijn specifieke situaties waarin het energielabel verplicht is. Deze zijn duidelijk gesteld in de wetgeving en worden uitgebreid besproken in de bronnen.
Bij de verkoop van een woning
Als je een woning verkoopt, ben je verplicht om bij de overdracht een geldig energielabel aan de koper te geven. Dit geldt ook voor de makelaar of makelaarskantoor die de overdracht begeleiden. Als de verkoper bij de overdracht geen energielabel heeft, kan hij of zij een boete krijgen. Deze boete kan opgelegd worden door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De boetebedrag bedraagt circa € 435.
Het energielabel moet vóór de overdracht zijn aangemaakt en geregistreerd. Het is niet mogelijk om na de overdracht nog achteraf een energielabel aan te vragen. Dit geldt ook voor verkopers die denken dat hun woning bijvoorbeeld een uitzondering vormt.
Bij de verhuur van een woning
Net zoals bij de verkoop is het energielabel ook verplicht bij de verhuur van een woning. De verhuurder moet het energielabel aan de huurder geven bij de overdracht van de woning. Ook in dit geval geldt dat het energielabel moet zijn aangemaakt en geregistreerd vóór de overdracht.
Als de verhuurder dit niet doet, kan de ILT een brief sturen waarin staat dat hij of zij binnen vier weken een energielabel moet laten registreren. Als dit niet gebeurt, kan een boete opgelegd worden. Het energielabel speelt ook een rol bij de bepaling van de huurprijs, omdat huurprijsregelingen vaak op basis van een puntensysteem werken.
Bij de oplevering van nieuwbouw
Bij nieuwbouw is het energielabel verplicht bij de oplevering van de woning. Dit geldt zowel voor woningen die worden verkocht als voor woningen die worden verhuurd. Het energielabel moet dan worden aangemaakt door een erkende energieadviseur en geregistreerd in de landelijke database EP-Online.
Uitzonderingen
Er zijn enkele uitzonderingen op de verplichting om een energielabel aan te maken of over te handigen. Deze worden uitgebreid beschreven in de bronnen. Een overzicht van de uitzonderingen:
- Beschermde monumenten: Woningen die erkend zijn als monument volgens de Erfgoedwet of volgens een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening, zijn vrijgesteld van de verplichting om een energielabel aan te maken. Dit geldt ook voor vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m², zoals tiny houses, woonboten of woonwagens.
- Religieuze gebouwen: Kerken, moskeeën en andere gebouwen die worden gebruikt voor religieuze activiteiten zijn niet verplicht een energielabel te laten aanmaken.
- Tijdelijke of specifieke gebouwen: Gebouwen die ten hoogste 2 jaar in gebruik zijn, zoals bouwketen, noodwinkels en noodlokalen bij scholen, zijn vrijgesteld. Ook woningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn, zoals vakantiehuisjes, zijn vrijgesteld, mits het verwachte energieverbruik minder is dan 25% van het verbruik bij permanent gebruik.
- Gebouwen zonder klimaatbeheer: Gebouwen die geen energie gebruiken om het klimaat binnen te regelen, zoals schuren of garages, zijn niet verplicht een energielabel te laten aanmaken.
Voor een volledig overzicht van de uitzonderingen wordt verwezen naar de officiële website van Rijksoverheid.nl.
Hoe wordt het energielabel aangemaakt?
Het energielabel wordt aangemaakt door een erkende energieadviseur. Tijdens een bezoek van ongeveer 1,5 tot 2 uur wordt het huis onderzocht op specifieke kenmerken zoals isolatie, verwarmingsinstallaties, glasoppervlakte en eventuele zonnepanelen. Op basis van deze gegevens wordt het energielabel gecreëerd en geregistreerd in de EP-Online database.
De kosten variëren per energieadviseur, dus het is verstandig om meerdere offertes aan te vragen voordat je een keuze maakt. Na registratie ontvangt de eigenaar een digitaal exemplaar van het energielabel in de vorm van een PDF-bestand.
Het energielabel is 10 jaar geldig. Dus als je al een energielabel hebt, is het niet per se nodig om dit direct te vernieuwen tenzij je de woning heeft verbeterd en een beter label wilt bereiken.
Wat zijn de gevolgen van het niet aanmaken van een energielabel?
Als je verplicht bent om een energielabel aan te maken en dit niet doet, zijn er juridische en financiële gevolgen mogelijk. De Inspectie Leefomgeoming en Transport (ILT) kan een boete opleggen van circa € 435. Dit geldt zowel voor verkopers als verhuurders.
Bij verkoop kan de ILT een brief sturen aan de verkoper, waarin wordt aangegeven dat er geen energielabel is geregistreerd. Als de verkoper dit niet herstelt, kan hij of zij worden bestuurd op een boete. Bij verhuur geldt hetzelfde: de verhuurder krijgt een brief van de ILT en moet binnen vier weken het energielabel laten aanmaken en registreren.
Het is belangrijk om te weten dat het energielabel niet achteraf meer aangemaakt kan worden. Dit betekent dat je vóór de overdracht of verhuur altijd een energielabel moet hebben.
Waar kan ik het energielabel raadplegen?
Het energielabel kan online worden geraadpleegd via de EP-Online database. Deze is de officiële landelijke database waarin energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen zijn opgenomen. Het is echter enkel mogelijk om openbare informatie te raadplegen, zoals het energielabel zelf, niet de specifieke kenmerken van het huis.
Als particulier eigenaar kun je het energielabel downloaden via MijnOverheid. Voor zakelijke gebouweigenaars is EP-Online toegankelijk via eHerkenning. Voor woningen geldt dit alleen voor energielabels vanaf 2015 en voor utiliteitsgebouwen vanaf 2021.
Wat kun je doen als je een energielabel niet hebt?
Als je een brief van de ILT ontvangt terwijl je denkt dat je niet verplicht was om een energielabel aan te vragen, kun je dit aantonen. Dit kun je doen door een e-mail of brief te sturen naar het contactadres dat in de brief van de ILT staat genoemd. Beschrijf je situatie en stuur een scan van een document mee waaruit blijkt dat het energielabel niet verplicht was.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Het energielabel is niet alleen juridisch verplicht in bepaalde gevallen, maar ook een waardevolle tool voor kopers en huurders. Het label geeft inzicht in de energieprestaties van de woning en maakt het mogelijk om verschillende woningen met elkaar te vergelijken. Dit kan helpen bij het nemen van een verstandige keuze, zowel qua koop als verkoop.
Bovendien bevat het energielabel aanbevelingen voor verduurzamingsmaatregelen. Deze kunnen helpen bij het verbeteren van de energiezuinigheid van de woning en het behalen van een beter label. Een beter energielabel kan ook een positief effect hebben op de verkoopprijs van de woning.
Conclusie
Het energielabel is een belangrijk onderdeel van de woningmarkt in Nederland. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van de meeste woningen. Er zijn wel uitzonderingen op deze verplichting, zoals voor beschermde monumenten, religieuze gebouwen en tijdelijke of specifieke gebouwen.
Als eigenaar is het belangrijk om te weten of je verplicht bent om een energielabel aan te maken. Als dit het geval is, moet het label vóór de overdracht of verhuur zijn aangemaakt en geregistreerd. Anders kan je juridisch en financieel in de problemen komen. Het energielabel is bovendien een waardevolle tool voor kopers en huurders en kan een positief effect hebben op de verkoopprijs van de woning.
Als je vragen hebt over het energielabel of wilt weten of je verplicht bent om er één aan te maken, kun je terecht bij de Inspectie Leefomgeving en Transport of via de website van Rijksoverheid.nl. Met het juiste kennis en voorbereiding kun je ervoor zorgen dat je voldoet aan de juridische eisen en een duurzamere woning kunt bieden op de markt.