Een energielabel is tegenwoordig een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het label geeft een maat voor de energieprestatie van een gebouw, wat niet alleen van belang is bij verkoop of verhuur, maar ook een rol speelt bij de duurzaamheid van het woningbestand. Voor eigenaars, huurders en vastgoedprofessionals is het belangrijk om te weten hoe een energielabel wordt verkregen, wat de verplichtingen zijn, en hoe je het label kunt verbeteren. Deze artikel biedt een overzicht van de belangrijkste aspecten van het energielabel binnen het kader van de Rijksoverheid.
Wat is een Energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning of gebouw is. Het label wordt uitgedrukt in een klasse van A (zeer energiezuinig) tot G (niet energiezuinig). Het label is gebaseerd op hoeveel fossiele energie een woning verbruikt, wat vooral afhankelijk is van de bouwjaar, isolatie, verwarmingsinstallatie en andere kenmerken.
Bepalingsmethode
Sinds 2021 wordt het energielabel bepaald volgens de berekeningsmethode NTA 8800, die ook van toepassing is op zowel bestaande als nieuwe gebouwen. Eerder gold de methode NEN 7120. Labels die zijn gemaakt met de NEN 7120 zijn tot 2030 nog geldig. Een energielabel blijft in totaal 10 jaar geldig, ongeacht de methode waarmee het is gemaakt.
Het energielabel wordt bepaald door een energieprestatie-adviseur (EP-adviseur), die de energieprestatie berekent op basis van de bouwkundige kenmerken van de woning. Het label houdt geen rekening met het energiegebruik van apparaten of het leefpatroon van de bewoner.
Wanneer is een Energielabel Verplicht?
Sinds 1 januari 2008 is het verplicht om bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning een definitief energielabel aan te leveren. Dit geldt voor zowel particuliere als zakelijke eigendommen. Het energielabel moet worden geregistreerd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en is daarna beschikbaar in de database EP-Online.
Uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht om een energielabel te hebben. De volgende uitzonderingen zijn geldig:
- Vrijstaande woningen kleiner dan 50 m².
- Officiële monumenten (rijks-, provinciaal of gemeentelijk).
- Nieuwbouwwoningen die pas na oplevering een energielabel krijgen.
Meer informatie over de uitzonderingen is beschikbaar via de Rijksoverheid.
Hoe Kom ik Aan een Energielabel?
Eigenaars kunnen via MijnOverheid controleren of hun woning al een energielabel heeft. Dit is ook de plek waar het label kan worden gedownload. Voor huurders is het energielabel aan te vragen bij de eigenaar via MijnOverheid.
Stappenplan voor Aanvragen
- Controleer of je woning al een energielabel heeft via MijnOverheid.
- Zoek een EP-adviseur en vraag een offerte aan. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken.
- Bevestig de offerte en maak een afspraak voor de woningopname.
- Bij de woningopname moet de eigenaar aanwezig zijn en zoveel mogelijk documentatie meenemen, zoals bouwtekeningen en facturen van verbetermaatregelen.
- De EP-adviseur registreert het label bij RVO en stuurt het energielabel per e-mail naar de eigenaar.
De duur van het proces hangt af van de beschikbaarheid van de adviseur, maar het kan enkele weken tot maanden duren.
Kosten van een Energielabel
De kosten voor een energielabel variëren afhankelijk van het type woning en de complexiteit van de opname. Voor eengezinswoningen ligt de gemiddelde prijs rond €295, terwijl appartementen gemiddeld ongeveer €200 kosten. Deze prijs is gebaseerd op onderzoek uit 2023 en kan inmiddels zijn aangepast.
Het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen, omdat de kosten kunnen verschillen. Voor woningen die qua bouwkenmerken gelijk zijn, kan er bij een EP-adviseur ook worden gekeken naar de mogelijkheid van een representatieve aanvraag, wat kan leiden tot een snellere en goedkopere registratie.
Energielabel Registreren en Downloaden
Nadat het energielabel is geregistreerd, is het beschikbaar voor download via MijnOverheid voor particuliere eigenaren, en via EP-Online voor zakelijke eigendommen. Voor energielabels geregistreerd na 1 januari 2021 is er ook een digitale ondertekening voor authenticiteit.
Veiligheidsmaatregelen
Het energielabel is een officieel document en kan alleen worden geregistreerd door een erkende EP-adviseur. Andere partijen of individuen mogen geen energielabels uitgeven of registreren. De eigenaar krijgt een PDF-bestand van het label, en de registratie vindt plaats via de RVO.
Voor zakelijke eigenaren die meerdere panden beheren, is het mogelijk om per woning afzonderlijk een energielabel aan te vragen. Het is niet mogelijk om meerdere woningen in één keer te registreren.
Verbetering van het Energielabel
Het energielabel is niet alleen een document bij verkoop of verhuur, maar ook een uitgangspunt voor mogelijke verbetermaatregelen. Het label bevat een overzicht van mogelijke maatregelen om de energieprestatie te verbeteren, zoals:
- Verbetering van de isolatie (dak, muren, vloeren).
- Vervanging van de verwarmingsinstallatie.
- Invoering van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen.
- Aanpassing van ramen en kozijnen.
De verbetering van het energielabel heeft meerdere voordelen:
- Lagere energierekening: Door energiezuinigere maatregelen is het energieverbruik lager.
- Hogere woningwaarde: Een beter energielabel kan de verkoopwaarde van de woning verhogen.
- Financiële voordelen: Er zijn subsidies en leningmogelijkheden voor energiezuinige verbeteringen. Een beter energielabel kan ook leiden tot een lagere hypotheekrente.
Onderzoek en Advies
De Rijksoverheid onderzoekt continu de effecten van verduurzaming op het energiegebruik en de klimaatimpact. Eigenaars kunnen deel nemen aan onderzoek of adviezen ontvangen via de RVO.
Het energielabel is een startpunt voor mogelijke verbeteringen, maar het is verstandig om te overleggen met een EP-adviseur of bouwprofessional voor een realistisch en effectief verbeterplan.
Veelgestelde Vragen
Wat als ik geen energielabel wil of heb?
In sommige gevallen is het energielabel niet verplicht, zoals bij vrijstaande woningen kleiner dan 50 m² of monumenten. Als je een woning hebt die niet in deze categorieën valt, is het verplicht om een energielabel te hebben bij verkoop of verhuur.
Wat als ik het energielabel niet vind?
Als je het energielabel niet kunt vinden, zijn er een aantal stappen die je kunt ondernemen:
- Controleer of je woning al geregistreerd staat in MijnOverheid of EP-Online.
- Ververs je scherm of probeer het in een incognitovenster.
- Gebruik hoofdletters in de postcode bij zoeken.
- Contacteer de Helpdesk Energielabel via 0800 0808 of via e-mail.
Wat als ik een energielabel wil vernieuwen?
Een energielabel blijft 10 jaar geldig. Als je het label wil vernieuwen, kun je opnieuw een EP-adviseur inschakelen en een nieuwe aanvraag indienen. Dit is bijvoorbeeld verstandig als je aanzienlijke verbetermaatregelen hebt doorgevoerd.
Energielabel en de Rijksoverheid: Wat is de Rol?
De Rijksoverheid speelt een centrale rol in de registratie en uitgifte van energielabels. De RVO is verantwoordelijk voor de registratie en beheer van het energielabel in de database EP-Online. Daarnaast geeft de Rijksoverheid richtlijnen over de verplichtingen, uitzonderingen en de methode van berekening.
Een energielabel is een openbaar document en kan worden geraadpleegd via de database EP-Online, mits het is geregistreerd. De Rijksoverheid zorgt ook voor de inspectie en toezicht op de naleving van de energieprestatie-voorschriften. In geval van overtredingen kan er een boete worden opgelegd, afhankelijk van de situatie.
Energielabel en Verkoop of Verhuur
Bij de verkoop of verhuur van een woning is het verplicht om het energielabel aan te leveren. Dit geldt zowel voor particuliere als zakelijke eigendommen. Het energielabel moet geregistreerd zijn en beschikbaar zijn in de EP-Online database.
Voor huurders is het energielabel verplicht bij verhuur sinds 2018. Dit betekent dat verhuurders verplicht zijn om een energielabel aan te leveren bij het sluiten van een huurovereenkomst.
Gevolgen van Naleving
Als een energielabel niet is aangeboden of geregistreerd, kan de verkoop of verhuur worden afgewezen of vertragen. In sommige gevallen kan er een boete worden opgelegd. De precieze boetes variëren per situatie en zijn beschikbaar via de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).
Conclusie
Een energielabel is een essentieel document bij de verkoop, verhuur en beheer van woningen in Nederland. Het label geeft inzicht in de energieprestatie van een woning en helpt bij het verbeteren van de duurzaamheid. De Rijksoverheid speelt een centrale rol in de registratie en beheer van energielabels via de RVO en EP-Online.
Voor eigenaars is het belangrijk om te weten hoe een energielabel wordt verkregen, wat de verplichtingen zijn en hoe het label kan worden verbeterd. Het aanvragen van een energielabel is een proces dat meerdere weken tot maanden kan duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van de adviseur. De gemiddelde kosten liggen rond €200 tot €300 per woning, afhankelijk van het type woning.
Het energielabel is niet alleen een document bij verkoop of verhuur, maar ook een uitgangspunt voor mogelijke verbeteringen die leiden tot lagere energiekosten, een hogere woningwaarde en een bijdrage aan de duurzaamheid van het woningbestand.