Inleiding
In de huidige bouwsector en vastgoedmarkt is duurzaamheid meer dan een modebegrip. Het is een essentieel onderdeel van elke bouw-, renovatie- en beheeractiviteit. BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) is een wijdverspreid en internationaal erkend duurzaamheidskeurmerk dat bedoeld is om de duurzaamheid van gebouwen te beoordelen. Deze beoordeling omvat niet alleen het energieverbruik, maar ook aspecten zoals gezondheid, ecologie, watergebruik en klimaatadaptatie. BREEAM-NL is de specifieke uitvoering van dit keurmerk in Nederland, ontwikkeld door de Dutch Green Building Council (DGBC).
Een van de kernaspecten van BREEAM is energiebesparing, die vaak direct verband houdt met het energielabel van een gebouw. Dit artikel behandelt hoe BREEAM en energielabels samenwerken bij de verduurzaming van de gebouwde omgeving en waarom dit voor zowel woningbouwers als vastgoedbeheerders van groot belang is. Op basis van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen worden de werking, voordelen en toepassingen van BREEAM en energieprestaties van gebouwen uitgelegd.
Wat is BREEAM en waarom is het belangrijk?
Definitie en doel
BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en is ontwikkeld in het Verenigd Koninkrijk. Het is een beoordelingsmethode voor de duurzaamheid van gebouwen, gebieden en infrastructuurprojecten. Het systeem is internationaal toegepast en sinds de invoering in Nederland onder de naam BREEAM-NL een essentieel hulpmiddel geworden voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving.
BREEAM-NL maakt gebruik van een puntensysteem en evalueert een gebouw op verschillende thema’s zoals energie, water, gezondheid, transport, ecologie, afval en management. Gebouwen worden in vijf categorieën gescoord: Pass, Good, Very Good, Excellent en Outstanding. Deze classificatie geeft een duidelijk beeld van de mate van duurzaamheid en helpt bij het ontwikkelen van strategieën voor verbetering.
Waarom is BREEAM belangrijk?
BREEAM is niet enkel een certificaat, maar een instrument dat helpt bij het verbeteren van de duurzaamheid van gebouwen. Het biedt een gestructureerde aanpak voor het optimaliseren van energiegebruik, het verbeteren van het binnenuitvoeringsklimaat en het verminderen van de CO2-uitstoot. Voor eigenaars en beheerders betekent dit een verbeterde verhuurbaarheid, hogere marktwaarde en lagere operationele kosten.
Daarnaast stimuleert BREEAM-NL een brede aanpak van duurzaamheid, die uitgaat van het klassieke energielabel. Het certificaat bevat ook credits voor klimaatadaptatie, afvalbeheer en ecologische voordelen. Het is dus een veelzijdig hulpmiddel dat niet alleen het energieverbruik beoordeelt, maar ook andere aspecten van duurzaamheid in overweging neemt.
BREEAM en energiebesparing
Energieprestatie en het energielabel
Het energielabel is een bekend en wijdverspreid instrument om de energieprestatie van een gebouw te tonen. Het label geeft een visuele weergave van het energieverbruik per vierkante meter en is verplicht voor vrijwel alle woningen en gebouwen die worden verhuurd of verkocht. Het energielabel is een eenvoudige maat voor energie-efficiëntie, waarbij het label loopt van A (meest efficiënt) tot G (minst efficiënt).
In de context van BREEAM speelt het energielabel een belangrijke rol. Het is één van de onderdelen van de beoordeling van een gebouw, maar het vormt slechts een deel van de totale score. BREEAM legt meer nadruk op het totale duurzaamheidsbeeld van een gebouw, inclusief het beheer, de gebruiksvoorwaarden en de kwaliteit van het binnenuitvoeringsklimaat.
BREEAM-NL en energie-efficiëntie
Het BREEAM-NL certificaat beoordeelt de energie-efficiëntie van een gebouw op verschillende niveaus. Gebouwen worden op diverse credits beoordeeld, waaronder de energie-efficiëntie, de herkomst van energie, de toepassing van warmtepompen, het gebruik van zonne-energie en het vermindering van CO2-uitstoot.
Daarnaast is er een credit voor klimaatadaptatie, waarbij het gedrag van een gebouw bij extreme klimatologische omstandigheden wordt beoordeeld. Dit betreft bijvoorbeeld de aanpassing aan hittestress, overstromingsrisico en extreme weersomstandigheden.
Het BREEAM-NL systeem stimuleert dus niet alleen het verbeteren van het energielabel, maar ook het ontwikkelen van een gebouw dat duurzaam is in de bredere zin. Het betreft een systematische benadering van energiebesparing en duurzaamheid, waarbij zowel technische oplossingen als beheerstrategieën een rol spelen.
BREEAM-certificering en de economische voordelen
Verhoogde marktwaarde
Een BREEAM-certificaat heeft directe economische voordelen. Gebouwen die gecertificeerd zijn onder BREEAM-NL hebben in de regel een hogere marktwaarde dan niet-gecertificeerde gebouwen. Dit is onder andere te danken aan de groeiende vraag naar duurzame woningen en kantoren. Volgens de bronnen is 80% van alle (her) te ontwikkelen kantoren al voorzien van een BREEAM-label, wat duidelijk maakt dat het een aangetekende norm wordt in de vastgoedsector.
Voor vastgoedbeheerders betekent dit dat een BREEAM-certificaat een waardevaste vastgoedportefeuille creëert. Het helpt bij het aantrekken van huurders die bewust kiezen voor duurzame locaties en wil het ook beter scoren in internationale vergelijkingen.
Lagere operationele kosten
BREEAM-stimulerende maatregelen leiden vaak tot lagere operationele kosten. Gebouwen die goed scoren op energie-efficiëntie, watergebruik en afvalbeheer, verbruiken minder energie en water, wat direct leidt tot kostenbesparingen. Bovendien zijn gecertificeerde gebouwen vaak gezonder voor de gebruikers, wat kan resulteren in minder ziekteverzuim en hogere productiviteit.
Daarnaast kunnen BREEAM-certificeringen aansluiten bij fiscale voordelen. In Nederland zijn er regelingen zoals de MIA- en Vamil-regeling, waarbij een investeringsaftrek mogelijk is voor projecten die voldoen aan BREEAM-NL eisen. Dit kan de aanschaf of renovatie van een gebouw financieel aantrekkelijker maken.
Aanlokkelijk voor huurders en beleggers
BREEAM-certificering is niet alleen goed voor de omgeving, maar ook voor het imago. Bedrijven en organisaties die werken in een BREEAM-gecertificeerd kantoor tonen aan dat ze zich bewust richten op duurzaamheid. Voor huurders is dit vaak een aanzet om een langere huurperiode te overwegen of zelfs voorrang te geven aan een BREEAM-gecertificeerde locatie.
Beleggers zien BREEAM-certificeringen als een marktwaardeverhogend instrument. Het betreft een duurzame investering die op de lange termijn een positief rendement oplevert, zowel qua financiële voordelen als qua duurzaamheid.
BREEAM in de praktijk: Toepassingen en voorbeelden
Nieuwbouwprojecten
BREEAM-NL is specifiek ontworpen voor verschillende bouwprojecttypen, waaronder nieuwbouw. Voor nieuwbouwprojecten zijn er credits voor energie-efficiëntie, klimaatadaptatie, duurzame materialen en ecologische voordelen. Het certificaat stelt projectontwikkelaars in staat om hun ontwerp te optimaliseren vanaf het begin, zodat ze in het ontwerp al rekening houden met energiebesparing en duurzaamheid.
Bijvoorbeeld, bij een nieuwbouwproject voor een kantoor wordt de energie-efficiëntie beoordeeld op basis van het gebruik van gevels, vloeren en daken. Het gebruik van zonnepanelen, warmtepompen en passieve ontwerpelementen zoals natuurlijke ventilatie en zonwering kan leiden tot hogere scores en dus tot een hogere BREEAM-klasse.
Renovatieprojecten
Bij renovatieprojecten is BREEAM-NL eveneens toepasbaar. Het beoordeelt de mate waarin een bestaand gebouw kan worden verduurzaamd. Dit betreft zowel technische verbeteringen, zoals het isoleren van muren en het verbeteren van het binnenuitvoeringsklimaat, als organisatorische verbeteringen, zoals het implementeren van een milieubeleid en het betrekken van gebruikers bij het beheer.
Een voorbeeld is een school die wil verduurzamen. Het gebruik van LED-verlichting, zonnepanelen en een nieuwe CV-installatie kan het energielabel verbeteren. Tegelijkertijd kan een duurzaam verkeerbeleid, zoals fietspaden en elektrische oplaadpunten, leiden tot extra credits voor transport. De combinatie van technische en organisatorische verbeteringen kan het BREEAM-certificaat verhogen van ‘Good’ naar ‘Excellent’.
Bestaande gebouwen (In-Use)
Het BREEAM-NL In-Use certificaat is bedoeld voor bestaande gebouwen, zoals kantoren, scholen en ziekenhuizen. Het beoordeelt niet alleen de fysieke eigenschappen van het gebouw, maar ook de manier waarop het wordt gebruikt en beheerd. Credits worden toegekend voor aspecten zoals energiebesparing, watergebruik, afvalbeheer, gezondheid en beheerpraktijken.
Een kantoorcomplex dat wil verbeteren op het gebied van duurzaamheid kan bijvoorbeeld credits verdienen door het implementeren van een energiemanagementsysteem, het installeren van sensoren voor verlichting en verwarming en het uitvoeren van educatieve campagnes voor medewerkers. Deze maatregelen zorgen voor een hogere BREEAM-score en een verbeterde prestatie in het gebruik van energie.
Sloop en demontage
Ook bij sloop- en demontageprojecten is BREEAM-NL toepasbaar. Het keurmerk beoordeelt hoe duurzaam een sloopproject uitgevoerd wordt, met credits voor het hergebruik van materialen, het hergebruik van afvalstromen en het minimaliseren van milieuvervuiling. Het certificaat stelt sloopbedrijven in staat om hun proces te optimaliseren en bewust om te gaan met afval en materialen.
De toekomst van BREEAM en energiebesparing
Klimaatadaptatie en duurzaamheid
De toekomst van BREEAM-NL ligt in klimaatadaptatie en bredere duurzaamheid. De methode wordt voortdurend bijgesteld om rekening te houden met nieuwe ontwikkelingen in de bouwsector en de klimaatverandering. Zo zijn er plannen voor de introductie van nieuwe keurmerken voor Nieuwbouw, Woningbouw en Renovatie. Deze nieuwe keurmerken zullen specifieke credits bevatten voor klimaatadaptatie, zoals hittestress en overstromingsrisico.
De combinatie van energiebesparing en klimaatadaptatie maakt BREEAM-NL tot een essentieel instrument voor de toekomstige bouwsector. Het helpt bij het ontwikkelen van gebouwen die niet alleen energie-efficiënt zijn, maar ook bestand zijn tegen klimatologische risico’s. Dit maakt het niet alleen goed voor de omgeving, maar ook voor de veiligheid en het comfort van de gebruikers.
Verduurzaming van de gebouwde omgeving
De verduurzaming van de gebouwde omgeving is een kernprioriteit voor zowel regeringen als maatschappijen. BREEAM-NL speelt een centrale rol bij het bereiken van deze doelstellingen. Het stimuleert innovatie in de bouwsector, versterkt de duurzaamheid van de gebouwde omgeving en helpt bij het aanpakken van klimaatverandering en energie-onafhankelijkheid.
De toekomstige uitdaging is het breiden van BREEAM-NL naar bestaande woningen. Momenteel richt het keurmerk zich vooral op commerciële en utiliteitsgebouwen, maar de plannen zijn om in de toekomst ook woningen te beoordelen. Dit betekent dat ook individuele woningeigenaren in staat zullen zijn om hun woning te verbeteren en te certificeren onder BREEAM-NL.
Conclusie
BREEAM-NL is een krachtig instrument voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Het beoordeelt niet alleen het energieverbruik van een gebouw, maar ook aspecten zoals gezondheid, ecologie, watergebruik en klimaatadaptatie. Het certificaat biedt zowel technische als organisatorische voordelen en helpt bij het verbeteren van de marktwaarde, operationele kosten en het binnenuitvoeringsklimaat van gebouwen.
Het energielabel is slechts één onderdeel van de BREEAM-beoordeling, maar het speelt een essentiële rol bij de energie-efficiëntie van een gebouw. BREEAM-NL stimuleert een bredere aanpak van duurzaamheid, waarbij energiebesparing samenhangt met gezondheid, ecologie en klimaatadaptatie.
Voor zowel woningbouwers, vastgoedbeheerders als bouwbedrijven is BREEAM-NL een waardevolle tool om duurzaamheid te behalen. Het helpt bij het ontwikkelen van gebouwen die niet alleen energie-efficiënt zijn, maar ook gezond, duurzaam en toekomstbestendig. In de huidige vastgoedmarkt is het BREEAM-certificaat een marktwaardeverhogend instrument en een aangetekende norm voor duurzame ontwikkeling.