Het energielabel van een woning speelt een steeds grotere rol in de waarde van het pand, de verkoopkansen, en de energie-efficiëntie. Sinds 2021 zijn de regels voor het bepalen van het energielabel aangescherpt, vooral wat betreft het gebruik van isolatiewaarden. Wanneer bewijs ontbreekt dat isolatiemateriaal in een woning is aangebracht, kan dit leiden tot een lager energielabel. In dergelijke gevallen biedt een destructief onderzoek een oplossing. Dit artikel legt de rol van destructief onderzoek in het kader van energielabels gedetailleerd uit, inclusief de voorwaarden, voordelen, en praktische toepassing.
Wat is destructief onderzoek?
Destructief onderzoek is een methode om te bepalen of isolatiemateriaal in een woning aanwezig is, en zo ja, hoe dik en van welk type het is. Het wordt uitgevoerd wanneer visuele inspectie of facturen als bewijs niet voldoende zijn om de isolatiewaarden van een woning te bepalen.
Het onderzoek bestaat uit het maken van kleine openingen in constructies zoals de gevel, het dak of de vloer. Door middel van een gevelprikker of endoscopisch onderzoek wordt een klein gat geboord, waardoor de inspecteur het isolatiemateriaal kan bekijken en beoordelen. De dikte en kwaliteit van de isolatie worden vastgelegd en gebruikt als wettelijk bewijs bij de bepaling van het energielabel.
Wanneer is destructief onderzoek nodig?
Destructief onderzoek wordt vooral toegepast als:
- Facturen van isolatiewerkzaamheden niet meer beschikbaar zijn.
- Het isolatiemateriaal niet visueel in het veld te bepalen is.
- Er twijfel is over de aanwezigheid of kwaliteit van isolatie in een constructie.
Volgens de richtlijnen van de NTA 8800, mag een isolatiewaarde alleen worden meegenomen bij de berekening van het energielabel als er wettelijk geldend bewijs voor is. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een visuele constatering of een factuur. Als dit niet mogelijk is, is destructief onderzoek een wettelijk toegestane manier om dit bewijs te verkrijgen.
Het proces van destructief onderzoek
Het destructief onderzoek wordt uitgevoerd door een gecertificeerde EP-adviseur (Energieprestatieadviseur). Het proces omvat verschillende stappen, die afhankelijk van de situatie van de woning kunnen variëren. Hieronder volgt een overzicht van de standaardprocedures.
1. Aanvraag en voorbereiding
Een destructief onderzoek kan worden aangevraagd tijdens de reguliere inspectie voor het energielabel. De woning eigenaar moet dit vooraf aanmelden, aangezien het onderzoek specifieke voorbereiding vereist. De EP-adviseur zal in overleg treden met de woning eigenaar om te bepalen waar het onderzoek uitgevoerd moet worden (bijvoorbeeld in de gevel, op het dak of in de vloer).
2. Uitvoering van het onderzoek
Tijdens het onderzoek wordt een klein gat geboord in de constructie, vaak met behulp van een gevelprikker of een endoscoop. Deze technieken zijn minimaal invasief en zorgen voor een minimale schade aan de woning. Het doel is om het isolatiemateriaal in de spouw of tussenlagen te bekijken.
De EP-adviseur neemt foto’s gemaakt en meet de dikte van het isolatiemateriaal. Deze gegevens worden gebruikt als bewijs in de berekening van het energielabel.
3. Registratie en rapportage
Na het onderzoek wordt het resultaat vastgelegd in een rapport. Dit rapport wordt bij het energielabel geregistreerd en kan dienen als bewijs voor de aanwezigheid van isolatie. De woning wordt vervolgens verwerkt in de Vabi-software, een standaardtool voor het berekenen van energieprestaties van woningen.
De berekening is gebaseerd op het fossiele energiegebruik per vierkante meter en per jaar (kWh/m²/jaar). Op basis van deze berekening wordt het uiteindelijke energielabel bepaald en geregistreerd in de landelijke database (www.ep-online.nl).
Voordelen van destructief onderzoek
Destructief onderzoek biedt een aantal belangrijke voordelen, zowel voor de woning eigenaar als voor het kadaster en eventuele kopers van de woning.
1. Wettelijk geldend bewijs
Het belangrijkste voordeel van destructief onderzoek is dat het wettelijk geldend bewijs oplevert voor de aanwezigheid van isolatiemateriaal. Dit zorgt ervoor dat de isolatiewaarde meegenomen kan worden in de berekening van het energielabel, wat leidt tot een hoger label.
2. Verhoogd energielabel
Een hoger energielabel betekent dat de woning energie-efficiënter is. Dit heeft directe voordelen voor de woning eigenaar, zoals:
- Lagere energiekosten
- Hogere marktwaarde
- Verhoogde verkoopkansen
3. Minimale schade aan de woning
Hoewel de term "destructief" suggereert dat er aanzienlijke schade ontstaat, is dit in de praktijk vrijwel niet het geval. De gaten die worden gemaakt zijn klein en kunnen eenvoudig worden hersteld. Bovendien wordt gebruik gemaakt van zachte materialen en precisietools om schade te beperken.
4. Toegankelijk en efficiënt
Destructief onderzoek is een relatief eenvoudige en kostenefficiënte manier om het energielabel te verbeteren. De meeste aanbieders zoals Label-up, Energielabeloost, en ABCadviseur bieden dit onderzoek aan als onderdeel van het energielabelproces.
Risico’s en beperkingen
Ondanks de voordelen, zijn er ook beperkingen en risico’s verbonden aan destructief onderzoek.
1. Aanvraagprocedure
Het destructief onderzoek moet vooraf worden aangevraagd. Als dit niet gebeurt, kan het niet uitgevoerd worden tijdens de reguliere inspectie. Dit kan leiden tot vertragingen en extra kosten als het onderzoek later moet worden herhaald.
2. Locatieafhankelijkheid
Het onderzoek kan alleen worden uitgevoerd op locaties waar de EP-adviseur toegang heeft. In sommige gevallen kan het isolatiemateriaal zich bevinden in delen van de woning die niet toegankelijk zijn (bijvoorbeeld in een spouwmuur). Dit beperkt de mogelijkheid om het onderzoek uit te voeren.
3. Kosten
Het destructief onderzoek is niet gratis. De kosten variëren per aanbieder en afhankelijk van de complexiteit van de woning. Voor een woning eigenaar is het belangrijk om deze kosten te overwegen bij het besluit om het onderzoek uit te voeren.
Destructief onderzoek en de rol van de EP-adviseur
De EP-adviseur speelt een centrale rol in het proces. Het is belangrijk dat de adviseur gecertificeerd is en ervaring heeft met destructief onderzoek. De adviseur moet in staat zijn om:
- Het onderzoek correct en professioneel uit te voeren.
- De resultaten accuraat vast te leggen.
- De bewijsmateriaal correct in het energielabelproces in te voeren.
Voor de woning eigenaar is het verstandig om vooraf duidelijkheid te verkrijgen over de ervaring en kwalificaties van de EP-adviseur.
Conclusie
Destructief onderzoek is een waardevolle methode om het energielabel van een woning te verbeteren, vooral in gevallen waarin bewijs ontbreekt over de aanwezigheid of kwaliteit van isolatiemateriaal. Het biedt een wettelijk geldend bewijs dat kan leiden tot een hoger energielabel, lagere energiekosten, en een hogere marktwaarde.
Hoewel er beperkingen en kosten zijn verbonden aan destructief onderzoek, blijft het een efficiënte en betrouwbare oplossing voor woningen waarvan de isolatie niet visueel of documentair te bepalen is. Voor woning eigenaren is het verstandig om destructief onderzoek in overweging te nemen, vooral in de huidige energieprestatiebeleidsomgeving.