Bij de aankoop van een auto zijn er diverse aspecten die in het vizier moeten worden genomen. Voorbeelden zijn prijs, technische specificaties, comfort, en vooral de milieueffecten van het voertuig. Twee belangrijke indicatoren die hierbij een rol spelen zijn de emissieklasse en het energielabel. Deze twee parameters lijken op het eerste gezicht vergelijkbaar, maar verschillen in doel, berekening en toepassing. Voor zowel particulieren als professionals in de sector is het belangrijk om het verschil tussen emissieklasse en energielabel goed te begrijpen, zowel om juridische eisen te volgen, als om financiële en milieugevoelige keuzes te kunnen maken.
Deze artikel bespreekt de definities, doelen, berekening en toepassing van emissieklasse en energielabel, en legt uit hoe deze parameters samenhangen of juist verschillen. Hierbij wordt aandacht besteed aan de rol van de Europese normen, de impact op belastingen en toegang tot milieuzones, en de betekenis van deze labels voor zowel particulieren als instellingen.
Wat is de emissieklasse van een auto?
De emissieklasse van een voertuig geeft aan hoeveel schadelijke stoffen het voertuig uitstoot. De emissieklasse is gebaseerd op de Europese Euro-normen, die sinds 1992 steeds strenger worden aangepast om de uitstoot van stoffen zoals stikstofoxiden (NOx), koolstofmonoxide (CO), fijnstof (PM) en koolwaterstoffen (HC) te beperken. Hoe hoger de Euro-klasse, hoe schoner het voertuig. Dit geldt zowel voor benzine- als dieselmotoren, maar elektrische auto’s vallen in de meeste gevallen buiten deze emissieklasse, omdat zij geen uitlaatgassen produceren.
De emissieklasse is geen marketingterm, maar een technische en juridische norm die gebruikt wordt door overheden en gemeenten voor beleidsmaatregelen zoals toegang tot milieuzones en belastingregelingen voor vrachtwagens. De emissieklassen voor personenauto’s en lichte bedrijfswagens zijn meestal genummerd als Euro 1 t/m Euro 6, waarbij Euro 6 de meest actuele norm is. Deze norm heeft verschillende subcategorieën (6a, 6b, 6c, 6d-temp, 6d) om de strengere eisen te ondersteunen.
Waarom is de emissieklasse belangrijk?
De emissieklasse speelt een rol in verschillende contexten:
- Toegang tot milieuzones: In steden als Amsterdam of Rotterdam is toegang tot milieuzones afhankelijk van de emissieklasse. Auto’s met een lagere emissieklasse (zoals Euro 5 of lager) mogen soms niet of alleen onder bepaalde voorwaarden binnenrijden.
- Belastingvoordeel voor vrachtwagens: Voor zware vrachtauto’s is de CO2-emissieklasse een bepalende factor voor de hoogte van de belasting en de vrachtwagenheffing.
- Typegoedkeuring: Voor de registratie van een voertuig in Europa is het nodig dat het voldoet aan de emissienormen van de Euro-klasse die op dat moment geldt. Dit beïnvloedt ook de levensduur van het voertuig en eventuele technische aanpassingen.
Wat is het energielabel van een auto?
Het energielabel is een relatieve maat die aangeeft hoe zuinig een auto is ten opzichte van andere auto’s van dezelfde grootte. Het label bestaat uit letters van A tot G, waarbij A het zuinigst is en G het minst zuinig. Het energielabel geeft een overzicht van het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot van een auto en helpt bij het vergelijken van auto’s binnen dezelfde categorie. Het energielabel is niet alleen bedoeld voor particulieren, maar ook voor verkoopprijsbepaling en belastingregelingen.
Hoe werkt het energielabel?
Het energielabel is gebaseerd op gestandaardiseerde tests, waarbij het verbruik en de CO2-uitstoot van een auto worden gemeten. Het label is relatief, wat betekent dat een auto met een label B in een kleinere categorie kan zuiniger zijn dan een auto met label A in een grotere categorie. Dit is belangrijk om te begrijpen bij het kiezen van een auto.
De volgende grofweg indicaties geven een idee van wat elk label betekent:
- Energielabel A: De auto is meer dan 20% zuiniger dan gemiddeld voor zijn formaat.
- Energielabel B: De auto is 10% tot 20% zuiniger dan gemiddeld.
- Energielabel C: De auto is minder dan 10% zuiniger dan gemiddeld.
- Energielabel D: De auto is minder dan 10% onzuiniger dan gemiddeld.
- Energielabel E: De auto is 10% tot 20% onzuiniger dan gemiddeld.
- Energielabel F: De auto is 20% tot 30% onzuiniger dan gemiddeld.
- Energielabel G: De auto is meer dan 30% onzuiniger dan gemiddeld.
Elektrische auto’s en de meeste hybriden vallen vaak in energielabel A, omdat ze weinig of geen CO2-uitstoot hebben. Sportieve modellen of auto’s met grotere motoren vallen vaak in energielabel G.
Wat beïnvloedt het energielabel?
Het energielabel wordt bepaald door:
- Brandstofverbruik (in liter per 100 km of kWh per 100 km voor elektrische auto’s)
- CO2-uitstoot (in gram per kilometer)
- Vermogen en gewicht van het voertuig
- Type aandrijving (benzine, diesel, hybride, elektrisch)
Het energielabel is dus niet alleen een maatstaf voor het verbruik, maar ook voor het milieueffect van het voertuig als geheel.
Verschil tussen emissieklasse en energielabel
Hoewel emissieklasse en energielabel beiden te maken hebben met milieueffecten van auto’s, zijn er belangrijke verschillen in doel, berekening en toepassing.
1. Doel
- Emissieklasse: Geeft aan hoeveel schadelijke stoffen het voertuig uitstoot, zoals NOx, CO en fijnstof. Het is een technische en juridische norm die door overheden wordt gebruikt.
- Energielabel: Geeft een relatieve maat voor de zuinigheid van een auto ten opzichte van andere auto’s van dezelfde grootte. Het is vooral bedoeld voor particulieren en kopers om te vergelijken.
2. Berekening
- Emissieklasse: Gebaseerd op Europese Euro-normen. De emissieklasse wordt bepaald door de typegoedkeuring van het voertuig en is niet gerelateerd aan het verbruik of de CO2-uitstoot.
- Energielabel: Gebaseerd op gestandaardiseerde tests van verbruik en CO2-uitstoot. Het energielabel is relatief, wat betekent dat het afhankelijk is van de grootteklasse van het voertuig.
3. Toepassing
- Emissieklasse: Wordt gebruikt voor juridische en beleidsmaatregelen, zoals toegang tot milieuzones en belastingvoordeelen voor vrachtwagens.
- Energielabel: Wordt gebruikt voor aanschafkeuzes van particulieren en heeft invloed op belastingregelingen zoals BPM, wegenbelasting en bijtelling (bij leaseauto’s).
4. Toekomstige ontwikkelingen
- Emissieklasse: Met de komst van Euro 7 (gepland voor 2030) zal ook elektrische auto’s worden meegenomen in emissiebeleid, doordat de norm ook andere vormen van uitstoot zal reguleren.
- Energielabel: De toekomstige energielabels zullen waarschijnlijk ook duurzamheidsfactoren zoals de productie van batterijen en de CO2-uitstoot tijdens productie meenemen in de berekening.
Waarom is het belangrijk om beide labels te begrijpen?
Het begrijpen van het verschil tussen emissieklasse en energielabel is belangrijk voor verschillende redenen:
1. Voor particulieren
Bij de aankoop van een auto is het energielabel een handig hulpmiddel om zuinige opties te identificeren, vooral als je aandacht wilt besteden aan laag verbruik en CO2-uitstoot. Echter, het energielabel geeft geen volledig beeld van de milieueffecten, omdat het zich beperkt tot het verbruik en de CO2-uitstoot. Het mogelijke uitstoot van schadelijke stoffen zoals NOx en fijnstof, die niet altijd op het energielabel staan, kan ook belangrijk zijn, vooral in stedelijke gebieden.
Daarnaast speelt de emissieklasse een rol bij toegang tot milieuzones. Auto’s met een lagere emissieklasse (zoals Euro 3 of lager) kunnen bijvoorbeeld niet of alleen onder bepaalde voorwaarden toegelaten worden tot bepaalde stadsdelen. Deze informatie is cruciaal als je vaak in stedelijke gebieden rijdt.
2. Voor bedrijven
Voor bedrijven met een voertuigpark is het begrijpen van emissieklasse en energielabel belangrijk bij het bepalen van belastingen, heffingen en juridische vereisten. Bijvoorbeeld voor zware vrachtauto’s is de CO2-emissieklasse bepalend voor de hoogte van de vrachtwagenheffing. Daarnaast zijn er regelgevingen rondom de typegoedkeuring en milieubeleid die van invloed zijn op de keuze van voertuigen.
3. Voor overheden en gemeenten
Overheden en gemeenten gebruiken emissieklasse en energielabel als basis voor milieubeleid, zoals het invoeren van milieuzones, subsidies voor zuinige auto’s en belastingvoordeelen. Het energielabel helpt bij het stimuleren van zuinige auto’s, terwijl de emissieklasse ervoor zorgt dat schadelijke stoffen worden beperkt.
Emissieklasse en energielabel in de praktijk
Om het verschil tussen emissieklasse en energielabel duidelijk te maken, geven we hier enkele voorbeelden van hoe deze labels in de praktijk worden gebruikt.
Voorbeeld 1: Aankoop van een nieuwe auto
Stel, je wilt een nieuwe auto kopen en kijkt naar het energielabel. Je ziet dat een hybride auto een energielabel A heeft. Dit betekent dat de auto meer dan 20% zuiniger is dan gemiddeld voor zijn formaat. Je zou dus kunnen aannemen dat de auto goed is voor het milieu. Echter, als je ook kijkt naar de emissieklasse, zie je dat de emissieklasse Euro 6d is, wat betekent dat het voertuig voldoet aan de strengste normen voor uitstoot van schadelijke stoffen.
Voorbeeld 2: Toegang tot milieuzones
Je woont in een stad waar toegang tot een centraal deel van de stad afhankelijk is van de emissieklasse. Auto’s met een emissieklasse lager dan Euro 4 mogen niet binnenrijden. Je hebt een oude auto met emissieklasse Euro 3. Deze auto mag niet of alleen onder bepaalde voorwaarden binnenrijden, ongeacht het energielabel. Dit toont aan dat het energielabel geen invloed heeft op de toegang tot milieuzones, maar de emissieklasse wel.
Voorbeeld 3: Belastingvoordeel voor een elektrische auto
Je koopt een elektrische auto met energielabel A en emissieklasse nul, omdat elektrische auto’s geen uitlaatgassen produceren. Aangezien het energielabel A is, ben je in aanmerking voor belastingvoordeel op BPM en wegenbelasting. Daarnaast voldoet het voertuig aan de strengste emissienormen, wat betekent dat het ook toegang heeft tot alle milieuzones.
Wat zijn de toekomstige ontwikkelingen?
Zowel emissieklasse als energielabel zijn onderhevig aan verdere ontwikkelingen en aanpassingen, aangezien de regels rondom milieubeleid en duurzaamheid steeds strenger worden.
Emissieklasse
De komende jaren is de Euro 7-norm gepland, die vermoedelijk in 2030 wordt ingevoerd. Deze norm zal niet alleen de uitstoot van schadelijke stoffen verder beperken, maar ook andere vormen van uitstoot meenemen in de evaluatie. Dit betekent dat elektrische auto’s voor het eerst meegenomen worden in emissiebeleid, omdat de norm ook andere factoren als dust (stof) en de productiecyclus van batterijen in overweging neemt.
Daarnaast is er een trend in de richting van zero-emissie voertuigen, waarbij elektrische auto’s en waterstofauto’s de hoofdrol spelen. Dit kan ertoe leiden dat emissieklasse in de toekomst niet meer alleen gerelateerd is aan de uitlaatgassen van het voertuig, maar ook aan de CO2-uitstoot tijdens productie en afbraak.
Energielabel
Het energielabel is in de toekomst waarschijnlijk verder uitgebreid, zodat het niet alleen het brandstofverbruik en CO2-uitstoot meet, maar ook duurzamheidsfactoren zoals:
- Energiebron (bijvoorbeeld of het voertuig op duurzame energie rijdt)
- Productiecyclus van het voertuig (CO2-uitstoot tijdens productie)
- Levensduur en hergebruik van onderdelen
Dit betekent dat het energielabel in de toekomst meer dan alleen een maatstaf voor verbruik en CO2-uitstoot kan worden, en dus een meer omvattende indicator voor duurzaamheid.
Conclusie
De emissieklasse en het energielabel zijn beide belangrijke parameters bij de aankoop van een auto, maar ze dienen verschillende doeleinden en worden anders berekend en toegepast. De emissieklasse is een technische en juridische norm die aangeeft hoeveel schadelijke stoffen het voertuig uitstoot en wordt gebruikt voor juridische en beleidsmaatregelen zoals toegang tot milieuzones. Het energielabel daarentegen is een relatieve maat die aangeeft hoe zuinig een auto is ten opzichte van andere auto’s van dezelfde grootte en wordt gebruikt voor aanschafkeuzes en belastingvoordeelen.
Het begrijpen van het verschil tussen deze twee labels is belangrijk voor zowel particulieren, bedrijven en overheden, omdat het ervoor zorgt dat de juiste keuzes worden gemaakt op basis van milieueffecten, juridische eisen en financiële voordelen. In de toekomst zullen beide labels waarschijnlijk verder worden aangepast om aan strengere milieueisen en duurzaamheid te voldoen.
Het is dus aan te raden om zowel het energielabel als de emissieklasse te bekijken bij de aankoop van een auto, zodat je een volledig beeld krijgt van het milieueffect en de toegankelijkheid van het voertuig.