Inleiding
Sinds januari 2008 is het aanvragen van een energielabel verplicht bij het verhuren, verkopen of opleveren van kantoorpanden. Dit energielabel geeft inzicht in de energieprestatie van het gebouw, uitgedrukt in een cijfercode of lettercode (A t/m G), waarbij A de beste prestatie aanduidt. In 2023 is een nieuwe wettelijke verplichting ingevoerd: kantoorgebouwen van minimaal 100 m², waarbij de kantooroppervlakte ten minste 50% uitmaakt, moeten minimaal over een energielabel C beschikken. Dit maakt het energielabel voor kantoren niet alleen een administratief hulpmiddel, maar ook een cruciaal onderdeel van duurzaam gebouwbeheer.
In dit artikel wordt uitgebreid ingegaan op de wettelijke verplichtingen rond het energielabel voor kantoren, de aanvraagprocedure, de betrokken partijen en de handhavingsmaatregelen. Daarnaast worden de technische stappen bij het bepalen van het energielabel uitgelegd en wordt duidelijk gemaakt hoe het energielabel voor kantoren geregistreerd en gecontroleerd kan worden.
Wettelijke Verplichting voor Energielabel Kantoren
Algemene Verplichting
Sinds 1 januari 2008 is het aanvragen van een energielabel verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van kantoorpanden. Dit geldt voor alle kantoorgebouwen die openbaar toegankelijk zijn via een entree, hal of balie. Het energielabel moet voorzien zijn van een geldige registratie en is maximaal tien jaar geldig.
Verplichting Energielabel C
Sinds 1 januari 2023 is er een extra eis: kantoren van minimaal 100 m² oppervlakte, waarbij de kantoorfunctie minstens 50% van de totale oppervlakte uitmaakt, moeten minimaal een energielabel C hebben. Dit betekent dat het primair fossiel energiegebruik maximaal 225 kWh per m² per jaar mag zijn. Dit is bedoeld om de CO₂-uitstoot van kantoorpanden te verlagen en de energieprestatie van de bouwsector te verbeteren.
Gemeenten en omgevingsdiensten zijn verantwoordelijk voor de handhaving van deze regel. Het betreft een wettelijk kader dat is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Uitzonderingen
De verplichting om een energielabel aan te vragen geldt niet voor bepaalde categorieën gebouwen, zoals:
- Woonboten
- Monumenten
- Woonwagens en caravans
- Gebouwen met een industriefunctie
- Kerken
- Tijdelijke bouwwerken
- Woningen kleiner dan 50 m²
Deze gebouwen zijn uitgesloten van de wettelijke verplichting. Voor alle andere kantoorgebouwen is het energielabel verplicht.
Wie is Verantwoordelijk voor het Aanvragen van het Energielabel?
De verantwoordelijkheid voor het aanvragen en beschikbaar stellen van het energielabel ligt bij de eigenaar van het kantoorpand. Dit is meestal de verkoper of verhuurder. De verplichting om het energielabel te voldoen aan de eisen (dus minimaal een label C) ligt eveneens bij de verhuurder.
Echter, in de praktijk betekent dit dat zowel de verhuurder als de huurder belang hebben bij het voldoen aan de energielabel C-verplichting. Indien het kantoorpand niet voldoet aan de eisen (dus lager dan een C), kan dit leiden tot handhavingsmaatregelen en in het uiterste geval tot het verbannen van het pand uit de kantoorfunctie. Dit heeft directe gevolgen voor de huurder, die dan genoodzaakt zou zijn om een andere locatie te zoeken.
Daarom is het belangrijk dat verhuurder en huurder samen in hun huurovereenkomst afspreken wie verantwoordelijk is voor eventuele aanpassingen om het gebouw energiezuiniger te maken.
Hoe Werkt het Aanvraagproces van een Energielabel?
Het aanvragen van een energielabel voor een kantoorpand wordt uitgevoerd door gecertificeerde adviseurs. Deze adviseurs zijn gespecialiseerd in energiebeoordelingen en voeren de inspectie en berekening volgens wettelijke protocollen en standaarden uit.
Stappen bij de Aanvraag
Afspraak maken met een gecertificeerd adviseur:
De eigenaar van het kantoorpand maakt een afspraak met een erkend adviesbureau, zoals Bedrijfsenergielabels B.V. of Prisma Energielabels. Deze partijen zijn gecertificeerd en kennen de wettelijke eisen en technische protocollen.Inspectie van het gebouw:
Tijdens de inspectie wordt het kantoorpand onderzocht volgens het ISSO 75.1-protocol. Dit houdt in dat de adviseur de volgende kenmerken onderzoekt:- Isolatie van muren, vloeren en daken
- Soort en toestand van de glaspartijen
- Type en efficiëntie van verwarming, ventilatie en koelsystemen
- Aanwezigheid van zonnepanelen
- Waterverbruik en tapwaterinstallaties
Analyse en berekening:
Na de inspectie wordt de energieprestatie van het gebouw berekend volgens de NTA 8800-methode. Deze methode standaardiseert de berekening van het energiegebruik en maakt het mogelijk om het energielabel vast te stellen.Uitgifte en registratie van het energielabel:
Het energielabel wordt geregistreerd in de EP-online database en uitgegeven aan de eigenaar. Het label is gedateerd en bevat een registratienummer. Het energielabel is maximaal tien jaar geldig.
Energielabel Kantoor Checken
Voor zowel kopers als huurders is het mogelijk om te controleren of een kantoorpand al een geldig energielabel heeft. Dit kan via de website EP-Online.nl, waarbij men op zoek kan gaan naar het label via postcode en huisnummer, BAG ID of registratienummer.
Als het energielabel nog niet aanwezig is of verlopen is, dient de verhuurder of verkoper een nieuw label aan te vragen bij een erkende partij. Het is belangrijk dat dit gebeurt vóór de verkoop of verhuur, omdat anders handhavingsmaatregelen in werking treden.
Handhaving en Consequenties bij Naleving
Controle door Gemeenten en Omgevingsdiensten
Sinds 1 januari 2023 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de handhaving van de energielabel C-verplichting. Dit betekent dat zij controleren of kantoorgebouwen voldoen aan de eisen. De controle wordt uitgevoerd door de omgevingsdienst van de gemeente waar het kantoorpand zich bevindt.
Consequenties bij Naleving
Bij overtreding van de energielabel C-verplichting volgt eerst een waarschuwing. Daarna kunnen er boetes tot €20.750 opgelegd worden. Bovendien is het in het uiterste geval mogelijk dat een pand niet langer mag worden gebruikt als kantoorpand. Dit betekent dat de huurder genoodzaakt zou zijn om een andere locatie te zoeken.
Energielabel Kantoor Verbeteren
Als een kantoorpand een energielabel D of lager heeft, is het wettelijk verplicht om het pand te verbeteren tot minimaal een label C. Dit kan gedaan worden door een energieadviseur in te schakelen die verbeteradvies uitbrengt. Deze adviseur bepaalt welke maatregelen het meest effectief zijn om het energiegebruik te verlagen.
Mogelijke verbetermaatregelen zijn:
- Verbetering van de isolatie van muren, daken en vloeren
- Aanpassing van verwarmings- en ventilatiesystemen
- Installatie van zonnepanelen
- Vervanging van glaspartijen door dubbel of driedubbel glas
- Investeren in energiezuinige klimaatbeheerssystemen
De Rijksoverheid biedt diverse financiële ondersteuningmaatregelen aan om investeerders te ondersteunen bij de verbetering van het energielabel. Deze regelingen kunnen gedeeltelijk of volledig de kosten van de verbetermaatregelen dekken.
Energielabel Kantoor Aanvragen: Tijdsplanning en Kosten
Tijdsplanning
Het aanvragen van een energielabel voor een kantoorpand verloopt binnen enkele dagen. Het proces bestaat uit:
- Afspraak maken met een gecertificeerd adviseur (1-2 dagen)
- Inspectie van het gebouw (1 dag)
- Analyse en berekening (1-2 dagen)
- Uitgifte en registratie van het energielabel (1 dag)
Daarom is het aan te raden om vroeg in het proces een energielabel aan te vragen, vooral bij verkoop of verhuur.
Kosten
De kosten voor het aanvragen van een energielabel kantoor variëren afhankelijk van de omvang van het gebouw en de complexiteit van de inspectie. Veel adviseurs bieden vaste prijzen aan. Bijvoorbeeld Bedrijfsenergielabels B.V. biedt vaste lage prijzen en geen voorrijkosten aan. Voor grotere portefeuilles is het mogelijk om portefeuillekortingen te krijgen.
Conclusie
Het aanvragen van een energielabel voor kantoren is een wettelijke verplichting die sinds 2008 in werking is. Sinds 2023 geldt daarnaast een eis dat kantoren van minimaal 100 m² minimaal over een energielabel C moeten beschikken. Deze maatregel is bedoeld om de CO₂-uitstoot van kantoorpanden te verminderen en de energieprestatie van de bouwsector te verbeteren.
Het aanvraagproces wordt uitgevoerd door gecertificeerde adviseurs, die een inspectie uitvoeren volgens wettelijke protocollen en de energieprestatie berekenen. Het energielabel is gedateerd en geregistreerd in de EP-online database.
Zowel verhuurders als huurders zijn betrokken bij het naleven van de energielabel C-verplichting. Bij overtreding kunnen boetes opgelegd worden en in het uiterste geval kan een pand niet langer gebruikt worden als kantoorpand.
Het is daarom belangrijk om tijdig een energielabel aan te vragen en, indien nodig, het pand te verbeteren tot minimaal een label C. Gecertificeerde adviseurs kunnen hierbij hulp bieden bij het analyseren van het pand en het opstellen van verbetermaatregelen.