Het energielabel van een woning is een essentieel document dat niet alleen de energiezuinigheid van een huis weergeeft, maar ook een richting geeft voor mogelijke verbeteringen. Voor kopers, huurders en eigenaars is dit label een waardevolle tool om een beter inzicht te krijgen in de energieprestaties van een woning. Het energielabel varieert van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (minst energiezuinig) en is sinds 2021 verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning.
Deze artikelen geven een overzicht van de betekenis van het energielabel, hoe het wordt vastgesteld, welke maatregelen je kunt nemen om het label te verbeteren, en wat de praktische gevolgen zijn voor woningeigenaren. Aan het einde van het artikel is een overzicht van bronnen opgenomen, die de informatie onderbouwen.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is meer dan alleen een letter (A tot G); het is een uitgebreid rapport met meerdere pagina’s waarin gegevens staan over de energieprestaties van het huis. Het energielabel geeft een overzicht van waar de woning al goed op scoort, maar ook waar er verbeteringen mogelijk zijn.
Sinds 2021 is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van woningen. Dit betekent dat bij een verkoop of huur een geldig energielabel opgesteld moet worden door een erkende energieadviseur. De kosten voor dit advies liggen meestal rond de €300, en het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen.
Voor sommige kleine vrijstaande woningen (<50 m²) en monumenten is een energielabel niet verplicht. Dit is een uitzondering die in de praktijk regelmatig voorkomt.
Het energielabel is ontworpen om het energieverbruik van woningen in kaart te brengen en inzicht te geven in mogelijke verbeteringen. Hierdoor wordt het ook een handig instrument voor eigenaren die hun woning willen verduurzamen en zo hun energierekening kunnen verlagen.
Het energielabelsysteem: Van A++++ tot G
Een energielabel is gebaseerd op een schaal van A++++ tot en met G. Deze letters geven de energiezuinigheid van een woning aan, gebaseerd op het verbruik van fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie of kolen. De energiebehoefte wordt uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar.
Het hoogste label, A++++, geeft aan dat de woning energieproducent is: meer energie wordt opgewekt dan verbruikt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij woningen met zonnepanelen die voldoende stroom opwekken om het huis zelf te voeden, en zelfs energie terug te leveren naar het net. Het laagste label, G, betekent dat de woning relatief veel fossiele energie verbruikt.
Het energielabelsysteem is gedefinieerd door de European Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Deze richtlijn is bedoeld om het energieverbruik van gebouwen te verminderen en zo de CO2-uitstoot te verlagen. De richtlijn is meerdere keren aangepast en sinds 2021 is de methode voor het bepalen van het energielabel verder verfijnd.
Hieronder is een overzicht van de energielabels en de corresponderende energiebehoefte per categorie:
| Energielabel | Gasverbruik p.j. (m³/m²) | Stroomverbruik p.j. (kWh/m²) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0 - 5,1 | 0 - 49,83 |
| A++ | 5,1 - 7,7 | 49,83 - 75,23 |
| A+ | 7,7 - 10,7 | 75,23 - 104,54 |
| A | 10,7 - 16,4 | 104,54 - 160,23 |
| B | 16,4 - 19,4 | 160,23 - 189,54 |
| C | 19,4 - 25,6 | 189,54 - 250,11 |
| D | 25,6 - 29,7 | 250,11 - 290,71 |
| E | 29,7 - 34,4 | 290,71 - 336,09 |
| F | 34,4 - 38,9 | 336,09 - 380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
Deze tabellen tonen duidelijk hoe het energielabel samenhangt met het verbruik van gas en stroom per vierkante meter. Het energielabel wordt berekend volgens een objectieve en gestandaardiseerde methode, zoals de NTA-norm, die voor alle woningen gelijk is.
Het verschil tussen oude en nieuwe energielabels
Sinds 2021 worden er nieuwe energielabels uitgegeven die anders zijn dan de vroegere versies. Deze nieuwe labels zijn uitgebreider, moderner en geven meer inzicht in de energieprestaties van een woning. De belangrijkste verschillen zijn:
- Het nieuwe energielabel werkt met een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label tot A liep.
- Het nieuwe label houdt rekening met de werkelijke energieprestaties van de woning, terwijl het oude label was gebaseerd op aannames en standaardwaardes.
- Het nieuwe label is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label met tussentijdse wijzigingen geldig was.
Bij het nieuwe energielabel is het ook mogelijk om tussen definitieve en voorlopige labels te onderscheiden. Een voorlopig energielabel is gebaseerd op schattingen, zonder fysiek onderzoek in de woning, zoals bij nieuwbouw. Een definitief energielabel is daarentegen gebaseerd op een gedetailleerde inspectie van de woning en geeft een accuraat beeld van de energieprestaties.
Hoe het energielabel bepaald wordt
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. Deze adviseur inspecteert de woning en beoordeelt diverse aspecten zoals de isolatie van dak, gevel en vloer, de ventilatie, de verwarming en het gebruik van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen. Op basis van deze gegevens wordt een energieprestatie berekend en het label vastgesteld.
Het energielabel is een document dat niet alleen een letter bevat, maar ook uitgebreide informatie over de energiebehoefte van de woning. Het geeft aan hoeveel energie er per jaar nodig is voor verwarming, koeling en ventilatie. Het energielabel geeft echter geen informatie over het huishoudelijk energieverbruik, zoals het gebruik van apparaten in het huis, dat afhankelijk is van het aantal personen in het huishouden.
Waarom het energielabel belangrijk is bij verkoop of verhuur
Het energielabel is sinds 2021 verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van een woning. Voor verkoop is het energielabel een essentieel document dat kopers helpt bij het beoordelen van de energiekosten en het comfort van het huis. Voor huurders geeft het energielabel inzicht in de huurprijs en de energiekosten.
Het energielabel is ook een essentieel onderdeel van de energieregels in Nederland. Het doel van deze regels is om het energieverbruik van woningen te verminderen en zo de CO2-uitstoot te verlagen. Het energielabel helpt bij het identificeren van mogelijke verbeterpunten in de woning en stelt de woning in het licht van duurzaamheid.
Hoe je het energielabel verbetert
Het energielabel van een woning is een waardevolle indicator, maar het is ook een uitdaging om het te verbeteren. Er zijn meerdere stappen die een woningeigenaar kan nemen om het energielabel te verbeteren. Deze stappen zijn:
1. Beter isoleren
De eerste en meest essentiële stap is het isoleren van de woning. Hierbij is het belangrijk om zowel de dak-, vloer- en muurisolatie te verbeteren. Goede isolatie zorgt ervoor dat minder warmte verloren gaat, wat het energieverbruik vermindert. Dit is vooral belangrijk in oude woningen, zoals jaren 30-huizen, die vaak slecht geïsoleerd zijn.
2. Mechanische ventilatie
Na het isoleren van de woning is het belangrijk om voor voldoende ventilatie te zorgen. Door betere isolatie komt er minder frisse lucht binnen, wat kan leiden tot luchtverontreiniging. Het aanbrengen van een mechanisch ventilatiesysteem is daarom een logische volgende stap. Dit systeem zorgt voor voldoende frisse lucht terwijl het verlies aan warmte beperkt.
3. Zelf stroom opwekken
Een andere manier om het energielabel te verbeteren is het opwekken van eigen stroom, bijvoorbeeld via zonnepanelen. Zonnepanelen zorgen ervoor dat minder stroom uit het elektriciteitsnet wordt gebruikt. Het is echter belangrijk om zorgvuldig te bepalen hoeveel stroom er opgewekt moet worden. Te veel stroom opwekken kan het energielabel bij een nieuwe beoordeling negatief beïnvloeden. Bovendien is het sinds 2023 minder gunstig om stroom terug te leveren naar het net.
4. Verwarmingssysteem vervangen
Een verouderde CV-ketel verbruikt vaak veel energie. Het vervangen van deze ketel door een warmtepomp is een effectieve manier om het energielabel te verbeteren. Een warmtepomp gebruikt minder energie en vermindert het gebruik van fossiele brandstoffen.
Energievergelijkingen en het energielabel
Het energielabel kan ook worden gebruikt voor energievergelijkingen. De energielabel-tool van Milieu Centraal maakt het mogelijk om het energielabel van een woning gratis op te zoeken. Deze tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze zijn berekend met een oude methode.
Het energielabel geeft een duidelijk beeld van de energiebehoefte van de woning, maar het is belangrijk om te onthouden dat het niet rekening houdt met het daadwerkelijke huishoudelijk energieverbruik. Dit verbruik hangt af van het aantal personen in het huishouden en het gebruik van huishoudelijke apparaten. Om een betere vergelijking te maken, is het verstandig om het verbruik op te tellen uit de energierekening.
Energieprestaties van oude en nieuwe woningen
Oude woningen, zoals jaren 30-huizen, hebben vaak een slechter energielabel dan nieuwbouw. Dit komt doordat oudere woningen vaak slecht geïsoleerd zijn en verouderde verwarmingsystemen gebruiken. Het verbeteren van de energiezuinigheid van oudere woningen is echter mogelijk met behulp van de stappen die eerder zijn genoemd.
Nieuwbouw is gebaseerd op actuele bouwtechnieken en energieprestaties. Dit betekent dat nieuwbouw vaak een beter energielabel heeft dan herstelde oude woningen. Toch is het belangrijk om te onthouden dat ook nieuwbouw verbeteringen kan ondergaan om het energielabel verder te optimaliseren.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel instrument voor woningeigenaren, huurders en kopers. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en helpt bij het bepalen van mogelijke verbeteringen. Het energielabelsysteem is ontworpen om het energieverbruik van woningen te verminderen en zo de CO2-uitstoot te verlagen. Het label is sinds 2021 verplicht bij verkoop en verhuur en moet worden opgesteld door een erkende energieadviseur.
Voor woningeigenaren is het belangrijk om te begrijpen hoe het energielabel werkt en wat de stappen zijn om het label te verbeteren. Door isolatie, ventilatie, eigen stroomopwekking en het vervangen van het verwarmingssysteem is het energielabel aanzienlijk verbeterbaar. Het energielabel is ook een waardevolle tool voor energievergelijkingen en helpt bij het bepalen van de werkelijke energiekosten van een woning.