Het energielabel is een essentieel onderdeel van het Nederlandse beleid rondom energiezuinig bouw- en woningbeleid. Het is niet alleen verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen en appartementen, maar ook een instrument dat de energieprestaties van gebouwen objectief en duidelijk maakt. Deze informatie is essentieel voor zowel woningeigenaren als beleggers, en speelt ook een belangrijke rol in de strategieën voor energiebesparing en duurzaamheid op lokaal en nationaal niveau.
De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) speelt een centrale rol in het registreren en toekennen van energielabels. Het is de officiële registratie van ieder gebouw in Nederland en vormt de basis voor een breed spectrum aan administratieve en beleidsmatige processen. De recente uitbreiding van de BAG naar de zogenaamde Verrijkte BAG 2.0 biedt extra inzichten in de energieprestaties van panden, met name voor utiliteitsbouw. Hierin zijn energetisch relevante gegevens opgenomen, zoals indicatieve energielabels, energiegebruik, geometrie en schiloppervlakken. Deze gegevens zijn essentieel voor het plannen van energieopwekking, isolatieprojecten, en het analyseren van de energievoetafdruk van gebouwen.
In dit artikel bespreken we hoe de BAG gebruikt wordt bij het toekennen van energielabels, wat de Verrijkte BAG inhoudt en hoe deze uitbreiding bijdraagt aan het energiebeleid. Daarnaast geven we inzicht in de praktische toepassing van energielabels binnen het kader van de BAG en de rol van erkende energieadviseurs bij het verkrijgen en toepassen van energielabels.
De rol van de BAG bij energielabels
Een energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen en appartementen. Dit geldt ook voor verblijfsobjecten, standplaatsen en ligplaatsen, die over een eigen adres beschikken en daarom eenvoudig via rvo.nl een energielabel kunnen aanvragen. Echter, er zijn ook gevallen waarin het energielabel verplicht is voor een gebouw dat geen eigen adres heeft. Bijvoorbeeld bij een bedrijf met een hoofdgebouw en meerdere ondersteunende bijgebouwen. Deze bijgebouwen worden vaak niet als aparte verblijfsobjecten geregistreerd in de BAG en hebben daardoor geen eigen adres.
Hoewel de BAG in deze gevallen niet direct toepasbaar is, is het toch mogelijk om een energielabel aan dergelijke bijgebouwen toe te kennen. Dit gebeurt op basis van de handleiding voor energieadviseurs van de RVO, die beschrijft hoe energielabels ook in complexere situaties worden toegekend. De BAG wordt daarbij als uitgangspunt genomen, aangenomen dat de registratie correct is. Indien er twijfels zijn over de juistheid van de BAG-informatie, kan deze worden gemeld bij de RVO.
Het energielabel is daarmee niet alleen een informatief document voor potentiële kopers of huurders, maar ook een instrument dat verplichte registratie en controle mogelijk maakt. Dit helpt bij het creëren van een transparante markt, waarin energieprestaties duidelijk zijn en waar energiebesparing en duurzaamheid centraal staan.
De Verrijkte BAG 2.0 en het energiebeleid
De Verrijkte BAG is een uitbreiding van de reguliere BAG en biedt extra informatie over gebouwen, met name in de context van energiebeleid. De Verrijkte BAG 2.0 is een nieuwe versie van deze uitbreiding, die energetisch relevante informatie bevat over utiliteitsbouw. In deze dataset zijn energiekentallen, schiloppervlakken en indicatieve energielabels toegekend aan panden. Daarnaast is er informatie over het bouwjaar, gebruiksfunctie en de geometrie van de gebouwen. Deze gegevens zijn gebaseerd op openbare bronnen en sectorale datasets, zoals de vestigingsregistratie van DUO en de energielabel database EP-online.
De Verrijkte BAG 2.0 is gepubliceerd als dataset en bevat een bijbehorende rapportage. Deze rapportage geeft een duidelijke toelichting op de methode die is gebruikt om de dataset samen te stellen, inclusief de programmeercode in Python. De dataset is bedoeld als ondersteuning voor lokale energetische vraagstukken en helpt bijvoorbeeld bij het analyseren van de energievoetafdruk van gebouwen of het plannen van renovatieprojecten. Bovendien is de dataset op dit moment beschouwd als een bèta-versie, wat betekent dat het nog in ontwikkeling is. Het kan dus voor komen dat individuele gebouwen onjuist zijn geïdentificeerd of dat bepaalde gegevens nog niet volledig accuraat zijn.
Een belangrijk aspect van de Verrijkte BAG 2.0 is dat de data niet alleen energieprestaties weergeeft, maar ook economische activiteiten binnen gebouwen. Dit is mogelijk gemaakt door gebruik te maken van gegevens van de stichting LISA. Deze informatie maakt het mogelijk om een overzicht te krijgen van de stand van utiliteitsbouw in Nederland, met name in december 2024. Dit helpt bij het opstellen van beleidsplannen die gericht zijn op duurzaamheid en energiebesparing.
Energielabels voor utiliteitsbouw
Een van de doelen van de Verrijkte BAG 2.0 is om de data over utiliteitsbouw uit te breiden met energetisch relevante informatie. Dit is van groot belang, omdat utiliteitsbouw een aanzienlijk deel uitmaakt van de nationale energiegebruik. Gebouwen zoals kantoren, fabrieken, winkels, scholen en ziekenhuizen hebben een ander energiegebruik en andere isoleerproblemen dan woningen. Het is daarom essentieel om ook voor deze gebouwen een duidelijke registratie en toekenningsproces voor energielabels te hebben.
De Verrijkte BAG 2.0 bevat daarom indicatieve energielabels voor utiliteitsbouw, op basis van het bouwjaar en eventueel informatie uit energielabel databases. Daarnaast zijn gegevens over elektriciteits-, gas- of warmtegebruik opgenomen. Deze informatie helpt bij het analyseren van de energieprestaties van gebouwen en het ontwikkelen van strategieën voor energiebesparing.
Bovendien is de geometrie van panden toegevoegd aan de dataset. Hiermee is het mogelijk om de oppervlakte van de schil van een gebouw te bepalen, wat onder andere de vloer-, dak- en geveloppervlakte betreft. Van het geveloppervlak is berekend welk deel ervan met buren wordt gedeeld en welk deel met de buitenlucht in contact staat. Dit is van belang voor het bepalen van isolatiebehoeften en het plannen van renovatieprojecten.
De dataset bevat twee databestanden: één met verblijfsobjecten en één met geaggregeerde informatie per pand. Daarnaast is er een Excelbestand beschikbaar dat de bijna 140 variabelen in de dataset beschrijft. Deze bestanden zijn beschikbaar voor download via een specifieke pagina en bieden een uitgebreid overzicht van de data die beschikbaar zijn voor energieanalyse en beleidsontwikkeling.
Toekomstige ontwikkelingen en uitbreidingen van de Verrijkte BAG
De Verrijkte BAG 2.0 is slechts het begin van een langdurig proces om de BAG compleet en toepasbaar te maken voor specifieke (energetische) doelstellingen. In een vervolgonderzoek is RVO van plan om de 11 gebruiksfuncties binnen de BAG verder op te delen in meerdere energetisch-relevante gebouwtypen. Denk hierbij aan het identificeren van bijvoorbeeld datacenters, koelhallen en zwembaden. Deze gebouwtypen hebben namelijk een unieke energieprofiel en vereisen specifieke analyses en beleidsmaatregelen.
De uitbreiding van de BAG naar specifieke gebouwtypen is van groot belang voor het ontwikkelen van doelgerichte energiebeleid. Op dit moment is de Verrijkte BAG 2.0 al in staat om indicatieve energielabels en energiegebruik te registreren voor utiliteitsbouw. In de toekomst zou het mogelijk worden om ook voor deze gebouwtypen energieprestaties te registreren en te analyseren, waardoor het mogelijk is om doelgerichte renovatieprojecten en energieopwekkingssystemen te plannen.
Daarnaast wordt er gewerkt aan het verder uitbreiden van de dataset met extra variabelen en informatie. Dit helpt bij het verbeteren van de accuraatheid van de data en maakt het mogelijk om de BAG nog beter te gebruiken voor beleidsanalyse en energiebeleid. Het is bovendien van belang dat de dataset blijft verbeteren en uitbreiden, zodat het een betrouwbaar instrument blijft voor zowel overheidsinstellingen als particuliere partijen.
Het praktische gebruik van energielabels
Het energielabel is meer dan alleen een letter (A tot G), het is een informatief document dat uitgebreid ingaat op de energieprestaties van een woning of gebouw. Het bevat informatie over hoe energiezuinig een woning is, waar het al goed scoort en waar er nog verbeteringen mogelijk zijn. Deze informatie is van groot belang voor woningeigenaren, want het geeft inzicht in de energiekosten en het comfort van wonen in een energiezuinig huis.
Het energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 moet een erkende energieadviseur het label uitvoeren. Deze adviseur komt bij u langs om de woning te inspecteren en het energielabel vast te stellen. De kosten voor een energielabel liggen gemiddeld rond de €300. Het energielabel kan via energielabel.nl gratis worden opgevraagd voor elk huis in Nederland.
Het energielabel is daarom niet alleen een verplichte administratieve formaliteit, maar ook een waardevol instrument voor woningeigenaren die willen weten hoe energiezuinig hun woning is en waar verbeteringen mogelijk zijn. Het helpt bij het plannen van renovatieprojecten, het besparen van energiekosten en het creëren van een duurzamere woning.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van het Nederlandse beleid rondom energiezuinig bouw- en woningbeleid. Het is verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen en appartementen en helpt zowel woningeigenaren als beleggers om de energieprestaties van een woning te begrijpen. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) speelt een centrale rol in het registreren en toekennen van energielabels. Het is de officiële registratie van ieder gebouw in Nederland en vormt de basis voor een breed spectrum aan administratieve en beleidsmatige processen.
De Verrijkte BAG 2.0 is een uitbreiding van de reguliere BAG en biedt extra informatie over gebouwen, met name in de context van energiebeleid. In deze dataset zijn energetisch relevante gegevens opgenomen, zoals indicatieve energielabels, energiegebruik, geometrie en schiloppervlakken. Deze gegevens zijn essentieel voor het analyseren van de energievoetafdruk van gebouwen en het plannen van energiebesparing en duurzaamheid. De dataset is beschikbaar als bèta-versie en wordt continu verbeterd en uitgebreid.
Het energielabel is daarom niet alleen een verplichte administratieve formaliteit, maar ook een waardevol instrument voor woningeigenaren, beleggers en beleidsmakers. Het helpt bij het begrijpen van de energieprestaties van een woning of gebouw, het plannen van renovatieprojecten en het creëren van een duurzamere woning.