Het energielabel van een woning is een essentieel instrument voor eigenaren, kopers, huurders en professionals in de bouwsector. Het geeft een overzicht van de energiezuinigheid van een woning, wat een directe invloed heeft op het comfort, het energieverbruik en de waardering van de woning. In dit artikel wordt een gedetailleerde uitleg gegeven over het energielabel, de manier waarop het wordt bepaald, de invloed op het energieverbruik per categorie en de stappen die eigenaren kunnen nemen om hun energielabel te verbeteren. Daarnaast worden de verschillen tussen oude en nieuwe energielabels besproken, evenals de rol van erkende energieadviseurs en de betekenis van het energielabel bij de verkoop of verhuur van een woning.
Wat is een energielabel?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt uitgedrukt in een lettercode van A++++ (zeer zuinig) tot G (minst zuinig) en geeft een visuele weergave van de energieprestaties van de woning. Het energielabel is meer dan alleen een lettercode; het is een uitgebreid document dat meerdere pagina's bevat en waarin nuttige informatie staat over de energiezuinigheid, de isolatie, de installaties en eventuele verbetermogelijkheden.
Het energielabel is belangrijk omdat het een duidelijke maatstaf biedt voor de duurzaamheid van een woning. Een woning met een beter energielabel is comfortabeler, heeft lager energieverbruik en is daardoor ook aantrekkelijker op de woningmarkt. Voor verkopers en verhuurders is het energielabel verplicht bij verkoop of verhuur vanaf 2021.
Hoe werkt het energielabel?
Het energielabel wordt bepaald door een erkende energieadviseur. Deze adviseur maakt een fysieke inspectie van de woning en meet de isolatie, de installaties en andere relevante kenmerken. Op basis van deze metingen berekent de adviseur de energiebehoefte van de woning in kubieke meters gas en kilowattuur elektriciteit per vierkante meter per jaar. Dit geeft uiteindelijk het energielabel.
De energiebehoefte van een woning per jaar wordt verdeeld over de volgende categorieën:
- A++++: 0 m³/m² gas en 0 kWh/m² stroom
- A+++: 0 - 5,1 m³/m² gas en 0 - 49,83 kWh/m² stroom
- A++: 5,1 - 7,7 m³/m² gas en 49,83 - 75,23 kWh/m² stroom
- A+: 7,7 - 10,7 m³/m² gas en 75,23 - 104,54 kWh/m² stroom
- A: 10,7 - 16,4 m³/m² gas en 104,54 - 160,23 kWh/m² stroom
- B: 16,4 - 19,4 m³/m² gas en 160,23 - 189,54 kWh/m² stroom
- C: 19,4 - 25,6 m³/m² gas en 189,54 - 250,11 kWh/m² stroom
- D: 25,6 - 29,7 m³/m² gas en 250,11 - 290,71 kWh/m² stroom
- E: 29,7 - 34,4 m³/m² gas en 290,71 - 336,09 kWh/m² stroom
- F: 34,4 - 38,9 m³/m² gas en 336,09 - 380,05 kWh/m² stroom
- G: > 38,9 m³/m² gas en > 380,05 kWh/m² stroom
Het energielabel is berekend op basis van een objectieve en gestandaardiseerde methode volgens de NTA-norm. Dit betekent dat de berekening voor alle woningen hetzelfde is, wat een eerlijke vergelijking mogelijk maakt. Het energielabel geeft alleen iets aan over de energiezuinigheid van de woning zelf en zegt niets over het daadwerkelijke energieverbruik van het huishouden. Dit hangt af van het aantal personen, het gebruik van huishoudelijke apparaten en andere factoren.
Oude en nieuwe energielabels
Sinds 2021 worden er nieuwe energielabels uitgegeven die verschillen van de oude. De belangrijkste verschillen zijn:
- Schaal: Het nieuwe energielabel werkt met een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label tot A liep.
- Werkwijze: Het nieuwe label houdt rekening met de werkelijke energieprestaties van de woning, terwijl het oude label grotendeels was gebaseerd op aannames en standaardwaardes.
- Geldigheid: Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label wel tussentijdse wijzigingen kon ondergaan.
De nieuwe energielabels zijn uitgebreider en bevatten meer nuttige details. Ze zijn ook visueel moderner en makkelijker te interpreteren. Voorlopige energielabels worden anders aangegeven dan definitieve labels. Een voorlopig energielabel is gebaseerd op schattingen en wordt vaak gebruikt in nieuwbouwprojecten. Het verschil wordt aangegeven in het document, waar rechtsboven in het rood de aanduiding "voorlopig" staat.
Hoe kan je je energielabel verbeteren?
Het energielabel van een woning is verbeterbaar door de woning te verduurzamen. Dit kan leiden tot een hoger label, wat zowel financieel als ecologisch voordelig is. De stappen die eigenaren kunnen nemen zijn:
1. Beter isoleren
De eerste stap is het verbeteren van de isolatie van de woning. Dit omvat dak-, vloer-, muur- en glasisolatie. Door de isolatie te verbeteren vermindert het warmteverlies, wat het energieverbruik aanzienlijk kan verlagen. Dit is een van de meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren.
2. Mechanische ventilatie
Goede isolatie heeft als nadeel dat er minder frisse lucht in de woning komt. Daarom is het belangrijk om een goede mechanische ventilatiesysteem te installeren. Dit zorgt voor een goede luchtcirculatie zonder verlies aan warmte.
3. Zelf stroom opwekken
Een andere manier om het energielabel te verbeteren is het opwekken van eigen stroom. Dit kan gedaan worden met zonnepanelen. Het is echter belangrijk om ervoor te zorgen dat de opgewekte stroom niet groter is dan het eigen verbruik van het huishouden. Anders kan het terugleveren van stroom het energielabel negatief beïnvloeden, vooral na het einde van de salderingsregeling.
4. Verwarmingssysteem vervangen
De laatste stap is het vervangen van het huidige CV-ketelstelsel door een warmtepomp. Dit is een duurzamere en energiezuinigere oplossing die het gasverbruik aanzienlijk kan verlagen. Het gebruik van een warmtepomp helpt bij het bereiken van een hoger energielabel en draagt bij aan het verlagen van het CO2-voetafdruk van de woning.
Het energielabel en de woningwaarde
Een beter energielabel heeft een positieve invloed op de waardering van een woning. Volgens bronnen is er een duidelijke correlatie tussen het energielabel en de verkoopprijs. Woningen met een hoger energielabel zijn aantrekkelijker voor kopers en kunnen daardoor hoger geprijsd worden. Dit betekent dat het verbeteren van het energielabel een investering is die zich kan terugbetalen bij de verkoop van de woning.
In Nederland zijn de meeste woningen momenteel in de categorieën A t/m A++++ (38,29%) en B (16,14%). De categorieën F en G zijn nog relatief zeldzaam (3,48% en 3,67%). Dit suggereert dat er veel winstgevend potentieel is om het energielabel van woningen te verbeteren, zowel voor eigenaars als voor kopers.
Hoe vind je je energielabel?
Het energielabel van een woning is gratis op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Dit is een landelijke database waarin alle geldige energielabels zijn opgenomen. Voorlopige energielabels zijn niet zichtbaar in deze tool, omdat deze met een oude methode zijn berekend.
De energielabel-tool maakt het mogelijk om een vergelijking te maken tussen verschillende woningen of om te bepalen welke verbeteringen nodig zijn om het energielabel te verbeteren. Het is belangrijk om te weten dat het energielabel alleen iets zegt over de energiezuinigheid van de woning zelf. Het zegt niets over het daadwerkelijke energieverbruik van het huishouden, wat ook afhankelijk is van het aantal personen en het gebruik van huishoudelijke apparaten.
De rol van erkende energieadviseurs
Sinds 2021 is het verplicht om een erkende energieadviseur in te schakelen om het energielabel van een woning vast te stellen. Deze adviseurs zijn vakbekwaam en hebben de benodigde kennis en ervaring om de energieprestaties van een woning nauwkeurig te beoordelen.
De werkwijze van een energieadviseur is als volgt:
- Afspraak maken: De woningeigenaar maakt een afspraak met de energieadviseur.
- Inspectie: De adviseur komt bij de eigenaar langs en inspecteert de woning in gemiddeld 1 à 2 uur. Tijdens de inspectie worden de kenmerken van de woning opgenomen, zoals de afmetingen, isolatie, installaties en eventuele verbetermaatregelen.
- Berekening: Op basis van de inspectie berekent de energieadviseur de energiebehoefte van de woning.
- Energielabel: Het energielabel wordt vastgesteld en wordt aan de eigenaar uitgereikt. Het document bevat ook aanbevelingen voor eventuele verbeteringen aan de woning.
Het is verstandig om een offerte aan te vragen bij meerdere erkende energieadviseurs, omdat de kosten variëren per adviseur. De gemiddelde kosten liggen rond de €300.
Voor- en nadelen van het energielabel
Het energielabel heeft een aantal voor- en nadelen die het belangrijk zijn om te overwegen bij het verbeteren van de energiezuinigheid van een woning.
Voordelen
- Transparantie: Het energielabel biedt een duidelijk overzicht van de energiezuinigheid van de woning.
- Duurzaamheid: Een hoger energielabel draagt bij aan een lagere CO2-uitstoot en een duurzamere woning.
- Financiële voordelen: Een beter energielabel kan leiden tot lagere energierekeningen en een hogere woningwaarde.
- Wettelijke verplichting: Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur vanaf 2021, wat betekent dat het een essentieel onderdeel is van de woningmarkt.
Nadelen
- Kosten: Het verkrijgen van een energielabel kost geld, wat voor sommige eigenaars een belemmering kan vormen.
- Complexiteit: Het energielabel is een technisch document dat niet altijd eenvoudig te begrijpen is voor iedereen.
- Beperkte invloed: Het energielabel zegt niets over het daadwerkelijke energieverbruik van het huishouden, wat afhankelijk is van factoren buiten de controle van de eigenaar.
Samenvatting van de energielabels in Nederland
In Nederland zijn er momenteel 11 mogelijke energielabels, variërend van categorie G (zeer energie-onzuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). De meeste woningen vallen in de categorieën A t/m A++++ (38,29%) en B (16,14%). De categorieën F en G zijn nog relatief zeldzaam (3,48% en 3,67%).
Deze cijfers suggereren dat er nog veel potentie is om het energielabel van woningen te verbeteren. Door investeringen in isolatie, mechanische ventilatie, duurzame energieopwekking en het vervangen van de verwarmingssystemen, kunnen eigenaars hun woning duurzamer maken en hun energielabel verbeteren.
De toekomst van energielabels
In de toekomst is te verwachten dat het energielabel nog belangrijker zal worden. Het is een essentieel instrument voor de duurzame woningbouw en de energietransitie. De regering en bouwsector werken samen aan maatregelen om de energiezuinigheid van woningen te verbeteren en het gebruik van fossiele energie te verminderen.
Ook wordt er gewerkt aan het verbeteren van de transparantie en begrijpelijkheid van het energielabel. De huidige versie is al een grote stap vooruit ten opzichte van de oude labels, maar er is nog ruimte voor verbetering. Denk hierbij aan het verhelderen van de technische termen en het aanbieden van meer concreet advies voor verbetermogelijkheden.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de woningmarkt en de duurzame bouwsector. Het geeft een duidelijke maatstaf voor de energiezuinigheid van een woning en heeft een directe invloed op het energieverbruik, het comfort en de woningwaarde. Het energielabel wordt bepaald door een erkende energieadviseur en is verplicht bij verkoop of verhuur vanaf 2021.
De energiebehoefte van een woning wordt uitgedrukt in kubieke meters gas en kilowattuur elektriciteit per vierkante meter per jaar. Op basis van deze waarde wordt het energielabel vastgesteld. De energielabels zijn verdeeld in categorieën van G tot A++++, waarbij A++++ het meest energiezuinige label is.
Het energielabel is verbeterbaar door de woning te verduurzamen. Stappen die eigenaars kunnen nemen zijn betere isolatie, mechanische ventilatie, het opwekken van eigen stroom en het vervangen van het verwarmingssysteem. Deze verbeteringen leiden tot een lager energieverbruik, een hoger energielabel en een duurzamere woning.
Het energielabel is te zoeken via de website van Milieu Centraal. Voorlopige labels zijn niet zichtbaar in deze tool, omdat deze met een oude methode zijn berekend. Het energielabel is een waardevolle tool voor eigenaars, kopers en verhuurders om de energiezuinigheid van een woning te beoordelen en eventuele verbeteringen te plannen.