Sinds 1 januari 2023 is een energielabel C verplicht voor kantoren groter dan 100 m². Deze maatregel is onderdeel van het Klimaatakkoord van de Nederlandse regering, gericht op een CO₂-arme toekomst. Het betreft een strengere regelgeving die niet alleen juridisch bindend is, maar ook aanzet tot verduurzaming van de gebouwde omgeving. Voor zowel vastgoedeigenaren als ondernemers zijn de gevolgen van deze verplichting belangrijk: zonder voldoende energieprestatie mag een kantoor niet meer gebruikt of verhuurd worden.
In dit artikel bespreken we de verplichting van energielabel C voor kantoren, de gevolgen van het niet voldoen aan deze eisen, en de praktische stappen om aan de norm te voldoen. We geven ook een overzicht van de huidige toestand in Nederland en de verwachtingen voor de toekomst.
Wat is energielabel C en waarom is het belangrijk?
Energielabels zijn standaarden die het energieverbruik van gebouwen bepalen. De labels variëren van A (zeer energiezuinig) tot G (zeer hoge energiekosten). Voor kantoren groter dan 100 m² is sinds 1 januari 2023 minimaal een energielabel C verplicht. Dit betekent dat het gebouw moet voldoen aan een maximum van 225 kWh per m² per jaar aan primair fossiel energieverbruik, of dat het een energielabel C of beter moet hebben.
De verplichting is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en is onderdeel van de Omgevingswet. Deze regelgeving beoogt dat alle kantoren in Nederland in 2030 minimaal energielabel A hebben, wat aantoont dat energielabel C slechts een eerste stap is in een langdurig proces van verduurzaming.
Juridische verplichtingen en handhaving
De verplichting om energielabel C te behalen geldt voor kantoorgebouwen waarin:
- De gebruiksoppervlakte van kantoorfuncties meer dan 50% uitmaakt van de totale gebruiksoppervlakte.
- Of de gebruiksoppervlakte van kantoorfuncties en nevenfuncties (zoals een winkel met kantoor) meer dan 100 m² bedraagt.
De verplichting geldt ook voor kantoren waarvan de gebruiksoppervlakte niet groter is dan 100 m², mits de kantoorfuncties meer dan 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw uitmaken.
Handhaving
Sinds 1 januari 2023 is handhaving mogelijk door gemeenten en de omgevingsdiensten. Ondernemers en eigenaren van kantoren die niet voldoen aan de energielabel C-verplichting lopen het risico dat hun kantoor wordt beëindigd of niet meer gebruikt mag worden. Het is daarom belangrijk om regelmatig te controleren of het energielabel op de meest actuele berekeningsmethode is bepaald.
Gevolgen van een slecht energielabel
Als een kantoor niet voldoet aan de eisen van energielabel C, kunnen er ernstige gevolgen zijn:
- Geen toegang tot kantoorruimte: Als het kantoor niet voldoet aan de eisen, mag het niet langer als kantoor gebruikt worden.
- Lagere waarde van vastgoed: Huurders en kopers zijn minder geïnteresseerd in gebouwen met een slecht energielabel. Dit leidt tot verlaagde verkoopprijs en verhoogde leegstand.
- Financiële druk: Banken en investeerders zijn steeds kritischer bij het verlenen van financiering aan vastgoed met een slecht energielabel.
- Toekomstgerichte risico's: Aangezien de eisen voor energielabels richting 2030 verder zullen aanscherpen, loopt het risico op herinvesteringen in de toekomst toe.
Voordelen van een beter energielabel
Het behalen van een beter energielabel dan C heeft diverse voordelen:
- Lagere energiekosten: Energiezuinigere gebouwen verbruiken minder energie, wat leidt tot lagere kosten.
- Meer verkoopbaarheid en verhuurbaarheid: Een beter energielabel maakt het pand aantrekkelijker voor huurders en kopers.
- Waardebewaring: Een energielabel C of beter helpt bij het behoud van de waarde van het pand.
- Toekomstbestendigheid: Door vooruit te lopen op de strengere regels in de toekomst, voorkom je herinvesteringen.
Hoe voldoen aan energielabel C?
Het behalen van energielabel C vereist energiebesparende maatregelen. De meest efficiënte aanpak houdt meestal in:
- Isolatie verbeteren: Isolatie van muren, vloeren en daken is vaak een van de meest effectieve maatregelen.
- Vervanging van oude glas: HR++ glas of dubbel glas vermindert warmteverlies.
- Nieuwe installaties: Het installeren van energiezuinige systemen zoals warmtepompen of LED-verlichting helpt bij het verbeteren van het energielabel.
- Energieprestatieverbetering: Maatregelen zoals het installeren van zonnepanelen of het optimaliseren van het verbruik van verwarming en ventilatie kunnen ook het energielabel verhogen.
Een stapsgewijze aanpak is meestal het beste, waarbij prioriteiten worden gesteld op de meest rendabele maatregelen. Dit maakt het mogelijk om het energielabel geleidelijk te verbeteren, zonder dat alles in één keer moet worden gedaan.
Subsidies en financiële ondersteuning
Er zijn verschillende subsidies en financiële regelingen beschikbaar om investeringen in energiebesparing te ondersteunen. Voorbeelden zijn:
- ISDE (Innovatie Subsidie Duurzame Energie): Deze regeling ondersteunt innovatieve projecten in de energiebesparing.
- BMKB-Groen: Voor MKB-ondernemers is deze regeling een optie bij investeringen in groene energie.
- Borgstellingskrediet: Voor MKB-ondernemers is dit een financieringsoptie bij het verbeteren van het energielabel.
Deze regelingen helpen om de kosten van energiemaatregelen te verlagen en maken het dus aantrekkelijker om aan de verplichting te voldoen.
Huidige situatie in Nederland
In januari 2026 was de volgende situatie geconstateerd:
- 84% van de kantooroppervlakte had energielabel C of beter.
- 4% had energielabel D of slechter.
- 12% had geen energielabel.
Bij de kantoren zelf (per adres):
- 72% had energielabel C of beter.
- 4% had energielabel D of slechter.
- 24% had geen energielabel.
Hoewel de meeste kantoren voldoen aan de verplichting, zijn er nog steeds aanzienlijke aantallen die niet voldoen. Voor deze groepen is het belangrijk om actie te nemen, aangezien de toezichtmaatregelen intenser worden.
Uitzonderingen
Er zijn enkele uitzonderingen op de energielabel C-verplichting. Gebouwen die vallen onder deze uitzonderingen hoeven niet aan de verplichting te voldoen. Voorbeelden zijn:
- Gebouwen zonder energiegebruik voor binnenklimaatregeling.
- Monumenten.
- Tijdelijke kantoren die maximaal twee jaar worden gebruikt.
- Gebouwen die worden gesloopt of onteigend.
- Gebouwen waar de benodigde maatregelen een terugverdientijd van 10 jaar of langer hebben.
Als het onduidelijk is of een kantoor onder deze uitzonderingen valt, is het verstandig om contact op te nemen met een energieadviseur of de gemeente om helderheid te krijgen.
Controle op energielabel C
Het energielabel van een kantoor kan worden gecontroleerd via de website EP-online. Op deze website is het mogelijk om geregistreerde energielabels op te zoeken via postcode en huisnummer, BAG ID of registratienummer.
Als het energielabel niet bestaat of niet actueel is, kan een nieuw label worden aangevraagd. Het energielabel moet worden bepaald volgens de berekeningsmethode NTA 8800, die sinds 1 januari 2021 geldt. Energielabels blijven 10 jaar geldig, wat betekent dat regelmatig een update nodig is als er aanzienlijke veranderingen in het gebouw zijn geweest.
Technische aspecten van energielabel C
Het energielabel moet worden bepaald aan de hand van een standaardmethode. Tot en met 31 december 2020 gold de EPC/EI-berekeningsmethode op basis van de NEN 7120. Sinds 1 januari 2021 is de NTA 8800 van kracht, wat een meer gedetailleerde en actuele methode betekent.
Het energielabel C is berekend aan de hand van het primair fossiel energieverbruik per m² per jaar. Dit betekent dat alle energiegebruiken, zoals verwarming, verlichting en ventilatie, meegenomen worden in de berekening.
Stappenplan voor verbetering van energielabel
Om aan de verplichting te voldoen en eventueel zelfs een beter label te behalen, is het verstandig om een stappenplan op te stellen. Hier is een voorbeeld van een slim aanpak:
- Controleer huidige energielabel: Gebruik EP-online om te checken of het label bestaat en actueel is.
- Stel een verduurzamingsplan op: Werk met een energieadviseur om te bepalen welke maatregelen het meest efficiënt zijn.
- Implementeer energiemaatregelen: Begin met de meest rendabele acties, zoals isolatie of verlichting.
- Zoek subsidies en financiering: Gebruik beschikbare regelingen om kosten te verlagen.
- Herbereken en herlabel: Nadat maatregelen zijn genomen, wordt een nieuw energielabel aangemaakt.
Toekomstplanning en vooruitkijkend denken
De verplichting om energielabel C te behalen is slechts een eerste stap. Het beleid van de overheid is duidelijk: de eisen zullen richting 2030 verder aangescherpt worden, met als doel dat alle kantoren energielabel A behalen. Dit betekent dat ondernemers en eigenaren nu al vooruit moeten denken en investeringen moeten doen die ook in de toekomst relevant zijn.
Het is verstandig om maatregelen te nemen die niet alleen voldoen aan huidige eisen, maar ook ruimte bieden voor verdere verbeteringen. Dit voorkomt herinvesteringen en helpt bij het behoud van de waarde van het pand.
Praktische tools en hulpmiddelen
Er zijn verschillende tools beschikbaar om te bepalen of een kantoor aan de verplichting voldoet. De beslisboom Energielabel C kantoren van RVO helpt bij het bepalen van de situatie van het kantoor. Ook zijn er infographics beschikbaar die technische details uitleggen en praktijkvoorbeelden geven.
Voor MKB-ondernemers is het mogelijk om gebruik te maken van het borgstellingskrediet bij investeringen in energiebesparing. Daarnaast is het Platform Duurzame Huisvesting een nuttig hulpmiddel bij het bepalen van maatregelen en het verbeteren van het energielabel.
Conclusie
Energielabel C is een juridisch bindende eis voor kantoren groter dan 100 m² of waar kantoorfuncties meer dan 50% van de gebruiksoppervlakte uitmaken. Het is een maatregel die niet alleen gericht is op het behalen van een minimumstandaard, maar ook als startpunt voor verdere verduurzaming fungeert.
Voor zowel ondernemers als vastgoedeigenaren zijn de gevolgen van het niet voldoen aan deze eisen groot. Het is daarom verstandig om nu al actie te nemen, subsidies te benutten en een stappenplan op te stellen om het energielabel te verbeteren.
Door vooruit te lopen op de toekomstige eisen is het mogelijk om langdurige waardebewaring te garanderen en financiële risico's te vermijden. Met de juiste aanpak is het behalen van energielabel C geen hindernis, maar een kans om het kantoor duurzaam, efficiënt en toekomstbestendig te maken.