Een energielabel is een essentieel document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het is niet alleen van belang bij het kopen of huren van een huis, maar ook voor eventuele verduurzamingsmaatregelen. Voor huiseigenaars die hun woning willen maken tot energieneutraal of -behalve, is het begrip van het energielabel en de betekenis van energieneutraliteit van groot belang. In deze artikel geven we een gedetailleerde uitleg over het energielabel, de veranderingen die sinds 2021 zijn doorgevoerd, en hoe huiseigenaars hun woning kunnen verduurzamen om energieneutraal wonen te bereiken.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat de energiezuinigheid van een woning aangeeft. Het energielabel bestaat uit een letterklasse, die loopt van A++++ (heel energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Het energielabel is meer dan alleen een letter: het is een uitgebreid rapport dat informatie bevat over de energieprestaties van de woning en mogelijke verbetermaatregelen.
De volgende informatie wordt meestal opgenomen in het energielabel:
- De energiezuinigheid van de woning (de labelklasse).
- Een overzicht van de huidige isolatie, warmteinstallaties en eventuele duurzame opwekinstallaties zoals zonnepanelen.
- Mogelijke verbetermaatregelen om de woning energiezuiniger te maken.
- De geldigheid van het energielabel (tien jaar vanaf de opnamedatum).
- Kostenvergelijking van eventuele verbetermaatregelen.
Het energielabel is een essentieel onderdeel bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 is het verplicht dat een geregistreerd en erkend energieadviseur het energielabel maakt. De kosten liggen gemiddeld rond de €300, maar het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken.
Energiezuinigheid versus energiegebruik
Het energielabel geeft geen informatie over hoeveel energie u zelf werkelijk verbruikt in uw woning, zoals bijvoorbeeld door gebruik van huishoudelijke apparaten of leefstijl. Het label is exclusief gericht op de bouwtechnische eigenschappen van de woning, zoals isolatie, warmteverlies, aardgasgebruik, en de efficiëntie van de verwarmingsinstallatie. Daarom kan het energielabel verschil maken met de daadwerkelijke energierekening die u ontvangt.
Wat is energieneutraal wonen?
Energie-neutraal wonen betekent dat de hoeveelheid energie die wordt opgewekt in een woning gelijk is aan de hoeveelheid energie die nodig is voor het wonen. Dit houdt in dat de woning zoveel mogelijk is geïsoleerd en dat de energie is opgewekt met duurzame middelen zoals zonnepanelen, warmtepompen of windenergie. Het energielabel speelt een belangrijke rol bij de beoordeling of een woning energieneutraal is of in de richting daarvan werkt.
Energie-neutraal wonen heeft meerdere voordelen:
- Kostenbesparing: Minder aangewend aardgas en elektriciteit leiden tot lagere energierekeningen.
- Klimaatneutraal wonen: Het gebruik van duurzame energie zorgt voor een lage CO2-uitstoot.
- Verkoopwaarde: Woningen met een hoog energielabel (A of A++) hebben een hogere verkoopprijs en verkopen sneller.
- Energieonafhankelijkheid: De woning is minder afhankelijk van het energienet en marktprijzen.
Hoewel energieneutraal wonen nog niet verplicht is, wordt het steeds belangrijker vanwege de wetgeving, klimaatdoelen en steeds groeiende aandacht voor duurzame bouw. Ook geldt dat banken en hypotheekverstrekkers steeds vaker rekening houden met het energielabel bij de bepaling van hypotheekvoorwaarden en rentepercentages.
Hoe kan een woning energieneutraal worden?
Om een woning energieneutraal te maken, zijn verschillende maatregelen mogelijk. Deze maatregelen moeten zowel gericht zijn op energiebesparing (minder verbruik) als duurzame energieopwekking (meer zelf opwekken van energie). Hieronder volgt een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen:
1. Verbetering van de isolatie
Goede isolatie is essentieel voor energiebesparing. De volgende isolatieverbeteringen kunnen worden aangebracht:
- Dakisolatie: Vooral voor oude woningen is dakisolatie cruciaal, omdat het dak vaak het grootste deel van de warmte verliest.
- Vloerisolatie: Voor woningen boven een garage of op een kelderligging is vloerisolatie een goede investering.
- Scheidingsmuurisolatie: In appartementen is scheidingsmuurisolatie van grote waarde.
- Verglasverbetering: Dubbel of driedubbel glas vermindert warmteverlies en verbetert comfort.
- Spleetdichting: Het afsluiten van luchtlekkages in ramen, deuren en muren voorkomt onnodige energieverliezen.
2. Verduurzamen van de warmteinstallatie
- Warmtepomp: Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht of de bodem en zet deze om in verwarmingswarmte. Dit is veel efficiënter dan een aardgasgebruikende cv-ketel.
- Zonnepanelen: Zonnepanelen genereren elektriciteit en kunnen de woning voorzien van duurzame energie. Overbodige stroom kan worden opgeslagen in een batterij of teruggeleverd aan het net.
- Zonneboiler: Voor warm water kan een zonneboiler worden aangebracht, die zonlicht gebruikt om water op te warmen.
- Efficiëntere cv-ketel: Als de woning nog geen warmtepomp heeft, is het vervangen van een oude cv-ketel door een efficiëntere model een verstandige stap.
3. Aanpassingen aan ventilatie en luchtkwaliteit
- Natuurlijke ventilatie: Het aanbrengen van ventilatieopeningen in de muren kan zorgen voor betere luchtcirculatie.
- Luchtkwaliteitsinstallatie: In nieuwbouw of gerenoveerde woningen kan een luchtkwaliteitsinstallatie worden geïnstalleerd die zorgt voor frisse lucht.
- PAS-installatie (Prestatie Aanpassing Systeem): Voor woningen met slechte ventilatie is een PAS-installatie een effectieve oplossing.
4. Energiebesparende maatregelen
- Energie-efficiënte verlichting: Het gebruik van LED-lampen in plaats van traditionele gloeilampen zorgt voor aanzienlijke energiebesparing.
- Smart thermostaat: Een slimme thermostaat regelt de verwarming op maat, zodat energie niet verloren gaat.
- Energiebesparende apparaten: Het vervangen van oude apparaten (zoals wasmachines, koelkasten) door energie-efficiënte modellen kan het energieverbruik verder verminderen.
De veranderingen in het energielabel sinds 2021
Sinds 1 januari 2021 zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd in het energielabel. Deze veranderingen zijn van belang voor huiseigenaars die hun woning willen verduurzamen of energieneutraal maken. De belangrijkste veranderingen zijn:
- Aanwezigheid van een erkend energieadviseur: Het energielabel wordt sinds 2021 niet langer online op afstand vastgesteld, maar moet door een erkend en geregistreerd energieadviseur worden uitgevoerd.
- Langer en gedetailleerder rapport: Het energielabel bestaat nu uit meerdere pagina’s en bevat gedetailleerde informatie over de woning, eventuele verbetermaatregelen en hun kosten.
- Berekening van energieverbruik: Het energielabel berekent nu op basis van actuele metingen hoeveel energie er nodig is voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling van de woning.
Deze veranderingen zorgen voor een betere kwaliteit en objectiviteit van het energielabel, maar het betekent ook dat huiseigenaars nu actiever moeten zijn bij het proces van het aanvragen van een energielabel.
Subsidies en financiering van verduurzamingsmaatregelen
Een energielabel geeft niet alleen een overzicht van de huidige energiezuinigheid, maar ook van mogelijke verbetermaatregelen. Veel van deze maatregelen kunnen worden gefinancierd via subsidies of leningen. Hier zijn enkele opties:
- Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE): Deze landelijke subsidie ondersteunt investeringen in isolatie, warmtepompen, zonnepanelen en zonneboilers.
- Gemeentelijke subsidies: Veel gemeenten bieden subsidies aan voor verduurzamingsprojecten. Deze worden vaak verstrekt via de Energiesubsidiewijzer of de gemeentelijke website.
- Hypotheekverduurzaming: Sinds 1 januari 2024 is het mogelijk om extra geld te lenen via de hypotheek om de woning te verduurzamen. Hoe slechter het energielabel, hoe meer u kunt lenen.
- Nationaal Warmtefonds: Hier kunt u een lening afsluiten voor energiebesparende maatregelen.
Het is verstandig om deze subsidies en financieringsmogelijkheden te exploiteren, omdat ze de aanschafkosten van duurzame technologieën aanzienlijk kunnen verlagen.
Energie-labels en verkoop of verhuur
Wanneer een woning wordt verkocht of verhuurd, is het verplicht om een geldig energielabel aan de koper of huurder te overhandigen. Dit geldt ook voor advertenties in media zoals Funda of Facebook. Het energielabel moet dus duidelijk vermeld worden in de advertentie, inclusief de letterklasse.
Een goed energielabel heeft ook een positief effect op de verkoopprijs. Woningen met een A of A+-label worden sneller verkocht en leveren een hogere prijs op. Daarnaast spelen energielabels steeds meer een rol bij de hypotheekvoorwaarden, omdat banken en hypotheekverstrekkers rekening houden met de energiezuinigheid van de woning.
Als u verbetermaatregelen hebt doorgevoerd in uw woning, is het verstandig om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit kan bijvoorbeeld wanneer u uw woning wilt verkopen of bij het herstellen van hypotheekvoorwaarden. De verbetermaatregelen zullen op het nieuwe energielabel verwerkt worden, wat een positieve impact heeft op de verkoopkans en eventuele financieringsmogelijkheden.
Conclusie
Een energielabel is een essentieel instrument voor huiseigenaars die hun woning willen verduurzamen of energieneutraal maken. Het energielabel geeft duidelijke informatie over de energiezuinigheid van de woning en biedt aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Sinds 2021 zijn er belangrijke veranderingen doorgevoerd, waaronder de verplichte aanwezigheid van een erkend energieadviseur en een gedetailleerder rapport.
Energie-neutraal wonen is niet alleen een duurzame keuze, maar ook een verstandige investering in de toekomst. Door de juiste maatregelen te nemen, zoals isolatieverbeteringen, warmtepompen en zonnepanelen, kan een woning aanzienlijk energiezuiniger worden. Daarnaast zijn er subsidies en financieringsmogelijkheden beschikbaar die het verduurzamen van een woning aantrekkelijker maken.
Voor huiseigenaars die hun woning willen verkopen of verhuren, is een goed energielabel een waardevolle asset. Het verhoogt niet alleen de verkoopprijs, maar ook de verkooptaak. Door het energielabel te gebruiken als een richtlijn voor verbetermaatregelen, kan een woning langzaam maar zeker worden afgesteld op energieneutraal wonen.
Het energielabel is dus niet alleen een juridische eis, maar ook een handig gereedschap om duurzamere en comfortabelere woningen te creëren. Het is aan te raden om regelmatig een nieuw energielabel aan te vragen, vooral na het doorvoeren van verbetermaatregelen, om te controleren of de woning effectief energiezuiniger is geworden.