Inleiding
Het aanvragen van een energielabel is voor veel woningeigenaren en verhuurders een essentieel onderdeel van de verkoop of verhuur van een woning. Het label geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en is wettelijk verplicht bij verkoop of verhuur. Echter, wanneer geen bewijsmateriaal aanwezig is – zoals facturen, opleverdocumenten of tekeningen – kan het proces aanzienlijk lastiger verlopen. Zonder bewijsmateriaal is de EP-adviseur verplicht om standaardwaardes te hanteren, wat vaak leidt tot een minder gunstig energielabel. Dit artikel behandelt de gevolgen van het ontbreken van bewijsmateriaal, legt uit hoe dit probleem kan worden opgelost en geeft aan wat de mogelijkheden zijn om toch tot een beter energielabel te komen.
Het artikel richt zich vooral op woningeigenaren die zich bezighouden met renovatieprojecten, verkoop of verhuur, en wie mogelijk twijfelen over de juistheid van hun energielabel. Door het gebruik van de informatie uit de opgegeven bronnen, worden mogelijke scenario’s en oplossingen beschreven, met nadruk op praktische stappen en procedurele details.
Het belang van bewijsmateriaal bij het energielabel
Standaardwaardes in geval van ontbrekend bewijs
Een energielabel wordt vastgesteld op basis van een gedetailleerde inspectie van de woning, waarbij de EP-adviseur bepaalde energiegerelateerde kenmerken registreert. Deze kenmerren omvatten onder andere de isolatie, warmteinstallaties, zonnepanelen, het type ramen en de ventilatie. Als de adviseur geen bewijs kan vinden dat bepaalde verbeteringen zijn uitgevoerd – bijvoorbeeld een nieuwe warmtepomp of extra isolatie – dan moet hij of zij standaardwaardes gebruiken.
Deze standaardwaardes zijn meestal minder gunstig dan de werkelijke situatie, omdat ze ervan uitgaan dat de woning minder energiezuinig is dan dat in werkelijkheid het geval is. Dit betekent dat het energielabel dat wordt uitgevaardigd, mogelijk niet het optimale resultaat weergeeft. Het kan zelfs leiden tot een verkeerd of minder gunstig label, terwijl verbeteringen op het gebied van duurzaamheid wel zijn uitgevoerd.
Voorbeelden van bruikbaar bewijs
Het is daarom van groot belang om bewijsmateriaal voor te leggen dat bepaalde energiezuinige maatregelen zijn genomen. De volgende documenten worden beschouwd als bruikbaar bewijs:
- Facturen van isolatie: Facturen waarop staat vermeld wat voor soort isolatie is gebruikt (dak, vloer, gevel, glas) en welk adres betrokken is.
- Offertes of opleverdocumenten van installaties: Documenten die aantonen dat bijvoorbeeld een warmtepomp of cv-ketel is geïnstalleerd.
- Productcertificaten of kwaliteitsverklaringen: Deze documenten tonen aan dat gebruik is gemaakt van gecertificeerde materialen of systemen.
- Foto’s van de werkzaamheden: Deze kunnen als aanvullende bewijzen dienen, mits ze duidelijk aantonen welke verbeteringen zijn uitgevoerd.
- Tekeningen of plattegronden: Vooral bij grotere woningen of utiliteitsgebouwen zijn digitale tekeningen nuttig om de structuur en aanpassingen duidelijk te maken.
Door deze documenten aan te leveren, kan de EP-adviseur nauwkeuriger beoordelen welke maatregelen zijn genomen en op basis daarvan een juistere berekening maken voor het energielabel.
Gevolgen van het ontbreken van bewijs
Vertraging in het aanvraagproces
Een van de directe gevolgen van het ontbreken van bewijsmateriaal is vertraging. De EP-adviseur moet in dat geval extra tijd nemen om standaardwaardes in te vullen, wat kan leiden tot een langduriger proces. Dit is niet alleen frustrerend voor de woningeigenaar, maar kan ook financiële gevolgen hebben, vooral bij verkoop of verhuur.
Verkeerd energielabel als gevolg van standaardwaardes
Zoals eerder aangegeven, leidt het gebruik van standaardwaardes vaak tot een minder gunstig energielabel. Dit kan zelfs tot een situatie leiden waarin de woning een slechter label krijgt, ondanks dat verbeteringen zijn uitgevoerd. In dat geval kan het energielabel het beeld van de woning aanzienlijk verminderen en kan dit een negatief effect hebben op de verkoopprijs of huurwaarde.
Mogelijkheid tot herbeoordeling
Als het energielabel al is uitgevaardigd en de woningeigenaar twijfelt aan de juistheid van het resultaat, is er nog steeds de mogelijkheid tot herbeoordeling. Dit kan op twee manieren:
- Contact opnemen met de energieadviseur: Als de adviseur er niet mee is dat het label correct is, kan hij of zij een nieuwe woningopname uitvoeren of de gegevens aanpassen.
- Aanvraag voor een nieuw energielabel: Als de adviseur geen wijzigingen wil aanbrengen of als er geen overeenstemming is over het resultaat, kan de woningeigenaar altijd kiezen om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit is echter een kostbare en tijdrovende optie.
Mogelijke oplossingen bij ontbrekend bewijs
Proactief bewijs verzamelen
De beste aanpak is om proactief te zijn bij het verzamelen van bewijsmateriaal. Dit betekent dat woningeigenaren bij elke renovatie of verbouwing zorgvuldig bewijsdocumenten moeten bewaren. Facturen, foto’s, opleverdocumenten en tekeningen moeten altijd in een duidelijke map worden opgeslagen, zodat ze gemakkelijk beschikbaar zijn bij het aanvragen van een energielabel.
Contact opnemen met de energieadviseur
Als bewijsmateriaal ontbreekt, is het raadzaam om contact op te nemen met de energieadviseur voorafgaand aan de inspectie. De adviseur kan dan al voorbereid worden op de situatie en eventueel extra aandacht besteden aan bepaalde aspecten van de woning. In sommige gevallen kan de adviseur ook suggesties doen over mogelijke verbeteringen die nog kunnen worden uitgevoerd om het label te verhogen.
Energielabel opnieuw aanvragen
Als het energielabel is uitgevaardigd en de woningeigenaar niet tevreden is met het resultaat, kan hij of zij altijd kiezen voor een nieuwe aanvraag. Hoewel dit een extra kostenpost is, is het vaak de enige manier om tot een correcter resultaat te komen. Bij een tweede aanvraag is het verstandig om extra aandacht te besteden aan het verzamelen van bewijsmateriaal en eventuele verbeteringen die sinds de vorige inspectie zijn uitgevoerd.
Rechten en plichten van verhuurders en verkopers
Verplichting om energielabel te verstrekken
Zowel verkopers als verhuurders zijn wettelijk verplicht om bij verkoop of verhuur een geldig energielabel aan te leveren. Dit geldt ook als de woning al een oud energielabel heeft, tenzij de woning in de tussentijd verduurzaamd is en een beter label verdient.
Als een verhuurder of verkoper geen energielabel aanlevert, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een brief sturen met een oproep tot registratie binnen 4 weken. Als de verhuurder of verkoper niet reageert, kan er een boete (dwangsom) worden opgelegd.
Melding via MijnOverheid
Een woninginwoner die officieel is ingeschreven op het adres kan het energielabel terugvinden in MijnOverheid onder het kopje "Wonen" en de tegel "Energielabel". Als het label is geregistreerd voor 2015, dan is alleen de energielabelletter beschikbaar, omdat de digitale versie niet in de database is opgeslagen.
Procedure bij twijfel over het label
Als een woningeigenaar of huurder twijfelt aan de juistheid van het energielabel, is er een procedure beschikbaar:
- Contact met de energieadviseur: De adviseur kan de woningopname herbeoordelen of aanpassen.
- Contact met de certificaathouder: Als het probleem niet kan worden opgelost via de adviseur, kan er contact worden opgenomen met de certificaathouder die het energielabel heeft geregistreerd.
- Contact met de certificerende instelling: Als de certificaathouder de melding niet goed behandelt, kan er contact worden opgenomen met de certificerende instelling, die de certificaathouder controleert.
Huurcommissie bij verhuurproblemen
Als de verhuurder niet reageert of het probleem niet opgelost kan worden via de certificaathouder, is het mogelijk om een procedure te starten bij de Huurcommissie. Deze instelling kan beslissen of het energielabel correct is en of er verbeteringen nodig zijn.
De rol van het energielabel bij verkoop en hypotheek
Energieprestatie en verkoopprijs
Een beter energielabel heeft vaak een positief effect op de verkoopprijs van een woning. Onderzoek toont aan dat woningen met een hoog energielabel sneller verkocht worden en een hogere prijs opleveren. Dit komt doordat kopers steeds meer waarde hechten aan energiezuinigheid en duurzaamheid.
Hypotheek en energielabel
Ook bij hypotheekverstrekkers speelt het energielabel een steeds grotere rol. Banken en hypotheekmaatschappijen kijken steeds vaker naar het energielabel bij het bepalen van de hypotheekvoorwaarden en het rentepercentage. Een hoger energielabel kan in sommige gevallen leiden tot gunstigere voorwaarden.
Voordeel van een nieuw energielabel
Als een woning al een oud energielabel heeft, kan het verstandig zijn om een nieuw label aan te vragen als verbeteringen zijn uitgevoerd. Dit is met name het geval bij verkoop of als de hypotheekrente wordt vernieuwd. Een nieuw energielabel kan dan een betere positie opleveren en mogelijke voordelen genereren.
Conclusie
Het aanvragen van een energielabel is een essentieel proces bij verkoop of verhuur van een woning. Het label geeft kopers en huurders inzicht in de energiezuinigheid van een woning en is wettelijk verplicht. Echter, wanneer er geen bewijsmateriaal beschikbaar is, kan het proces aanzienlijk lastiger verlopen. De EP-adviseur is dan genoodzaakt standaardwaardes te hanteren, wat vaak leidt tot een minder gunstig label.
Het is daarom van groot belang om bewijsmateriaal proactief te verzamelen en voor te leggen. Dit betekent dat facturen, foto’s, opleverdocumenten en tekeningen altijd bewaard moeten worden bij renovaties of verbeteringen. Bij twijfel over het energielabel kan contact worden opgenomen met de energieadviseur of met de certificaathouder. Als het label niet correct is, kan er een herbeoordeling of een nieuwe aanvraag worden gedaan.
Voor verhuurders en verkopers is het energielabel niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een waardevol instrument om de aantrekkelijkheid van een woning te vergroten. Het label kan een positief effect hebben op de verkoopprijs en hypotheekvoorwaarden. Door bewijsmateriaal te verzamelen en het energielabel correct aan te vragen, kunnen woningeigenaren ervoor zorgen dat hun woning op de juiste manier wordt gepresenteerd.