Een energielabel is een essentieel document voor elke woning in Nederland. Het geeft een duidelijke aanduiding van de energiezuinigheid van een woning en is verplicht bij verkoop of verhuur. Het energielabel is meer dan alleen een lettercode — het bevat ook waardevolle informatie over mogelijke verbeteringen die de energiezuinigheid verder kunnen vergroten. In dit artikel wordt uitgebreid ingegaan op het energielabel, hoe het wordt gemaakt, waarom het belangrijk is en welke verplichtingen er zijn voor woningeigenaren.
Wat is een energielabel?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt uitgedrukt in een lettercode, variërend van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Naast de letter bevat het energielabel ook diverse getallen en aanbevelingen voor verduurzaming. Het document is 10 jaar geldig en wordt op kwaliteit gecontroleerd door een certificaathouder, zoals ImmoCert. Deze instantie zorgt ervoor dat het energielabel accuraat en betrouwbaar is.
Het energielabel is ontworpen om zowel woningeigenaren als huurders inzicht te geven in de energieprestaties van een woning. Het document bevat gedetailleerde gegevens over isolatie, verwarming, warm water, ventilatie en eventuele energieopwekking via zonnepanelen of andere systemen. Daarnaast worden mogelijke verbetermaatregelen aangegeven die de energiezuinigheid van de woning verder kunnen vergroten.
Hoe wordt een energielabel berekend?
De energiezuinigheid van een woning wordt bepaald aan de hand van een reeks technische parameters. Deze parameters worden ingevoerd in geattesteerde software, die de EP-indicatoren berekent. Deze indicatoren zijn:
- EP1: De energiebehoefte van het gebouw op basis van de bouwkundige situatie.
- EP2: De hoeveelheid primaire fossiele energie die het gebouw nodig heeft.
- EP3: De hoeveelheid hernieuwbare energie die wordt opgewekt.
Op basis van deze en andere berekeningen wordt het energielabel bepaald. De uiteindelijke labelklasse (A t/m G) geeft aan hoe de woning zich vergelijkt met andere woningen van hetzelfde type.
Een energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. Deze adviseur komt bij de woning langs en neemt binnen gemiddeld 1 à 2 uur de relevante kenmerken op, zoals de isolatie van de muren, het dak en de vloer, de verwarmingsinstallatie, de ventilatie en eventuele zonnepanelen. Na het opnemen van deze gegevens berekent de adviseur de energieprestaties van de woning en stelt het energielabel vast.
Waarom is een energielabel belangrijk?
Een energielabel biedt meerdere voordelen zowel voor woningeigenaren als huurders. Het document is niet alleen een maatstaf voor de energiezuinigheid, maar het helpt ook bij het maken van beslissingen over verbetermaatregelen die energiekosten kunnen verlagen en het comfort van de woning kunnen vergroten.
Voor woningeigenaren is het energielabel verplicht bij verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 moet een woningeigenaar een erkende energieadviseur inschakelen om het energielabel te verkrijgen. De kosten hiervoor liggen gemiddeld rond de €300. Het is verstandig om meerdere adviseurs te raadplegen om een optimaal advies en een redelijke prijs te krijgen.
Voor huurders is het energielabel een waardevol instrument om inzicht te krijgen in de energieprestaties van de woning. Het label beïnvloedt ook de huurpunten in het woningwaarderingsstelsel, wat een rol speelt bij het bepalen van de maximale huurprijs. Daarnaast kan het energielabel dienen als grondslag voor eventuele klachten of verbeteringen, zolang de verhuurder het label correct heeft aangeleverd en het document geen onjuistheden bevat.
Verplichtingen en uitzonderingen
Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Dit geldt ook voor advertenties die worden geplaatst in media of online platforms. In de advertentie moet de labelklasse worden vermeld, en een afschrift van het energielabel moet beschikbaar worden gesteld aan de koper of huurder.
Als een woningeigenaar geen geldig energielabel voorhanden heeft bij de verkoop of verhuur van een woning, kan hij of zij boetes risceren. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert op de aanwezigheid van een geldig energielabel, en eigenaren die niet voldoen aan de wettelijke eisen lopen het risico op strafmaatregelen.
Er zijn echter ook uitzonderingen. Niet alle woningen zijn verplicht om een energielabel te hebben. Zo hoeven kleine vrijstaande woningen onder 50 vierkante meter en monumenten geen energielabel. Dit geldt ook voor recreatieverblijven en sommige woningen met een bijzondere bestaansvorm. Voor deze gevallen gelden specifieke regels, die in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn vastgelegd.
Klachten en aanklachten
Als een woningeigenaar of huurder het niet eens is met het energielabel, zijn er procedures in het leven geroepen om dit te regelen. Eerst kan contact worden opgenomen met de certificaathouder die het energielabel heeft geregistreerd. De naam van de certificaathouder staat op het energielabel. Als dit niet leidt tot een oplossing, kan het energielabel worden voorgelegd aan de certificerende instelling die de certificaathouder controleert.
Voor huurders geldt dat zij contact moeten opnemen met de verhuurder als er onenigheid is over het energielabel. De verhuurder kan proberen het probleem op te lossen met de certificaathouder. Mocht de verhuurder geen actie ondernemen of onvoldoende actie nemen, dan kan een klacht worden ingediend bij de Huurcommissie.
Voor algemene vragen over het energielabel of het aanvraagproces is de Helpdesk Energielabel beschikbaar. Deze helpt bijvoorbeeld met het aanvragen van een energielabel, het oplossen van problemen met het energielabel of het verkrijgen van advies over verduurzamingsmaatregelen. De helpdesk is bereikbaar via telefoon of via het contactformulier op de website.
Het energielabel en de digitale toegang
Sinds het energielabel een verplicht document is, is er ook een online toegangspunt gecreëerd voor woningeigenaren en huurders. Het energielabelafschrift is te downloaden via MijnOverheid, mits een DigiD aanwezig is. Dit is handig voor zowel eigenaren als huurders, omdat het energielabel altijd beschikbaar moet zijn bij verkoop of verhuur.
Voor professionele partijen zoals woningcorporaties, notarissen en makelaars zijn de contactlijnen anders. Zij kunnen contact opnemen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor vragen over het energielabel.
Verbetermaatregelen op basis van het energielabel
Een van de meest waardevolle aspecten van het energielabel is de aanwezigheid van aanbevelingen voor verduurzamingsmaatregelen. Deze maatregelen worden opgesteld door de erkende energieadviseur en zijn gebaseerd op de gegevens van de woning. Ze bevatten concrete voorstellen om de energiezuinigheid van de woning te vergroten, zoals verbetering van de isolatie, vervanging van de verwarmingsinstallatie of het aanbrengen van zonnepanelen.
Deze maatregelen zijn niet alleen nuttig voor het verlagen van de energiekosten, maar ook voor het behalen van een beter energielabel. Voor woningeigenaren die willen investeren in verduurzaming is het energielabel een waardevolle bron van informatie. Het document helpt bij het kiezen van de meest efficiënte maatregelen en het plannen van verbeteringen.
Energieverminderingsdoelstellingen en toekomst
Het energielabel speelt ook een rol in de bredere doelstellingen van de Nederlandse overheid om het energieverbruik van huizen te verminderen. De toekomstige energiebeleid richt zich op het verder verlagen van het energieverbruik van woningen en het vergroten van de toepassing van hernieuwbare energiebronnen. Hierbij is het energielabel een belangrijk instrument om zowel woningeigenaren als huurders in te lichten over de mogelijkheden voor verduurzaming.
In de toekomst is het mogelijk dat het energielabel niet alleen dient als een maatstaf voor energiezuinigheid, maar ook als een onderdeel van bredere energiebeleidsmaatregelen. Zo kan het energielabel bijvoorbeeld worden gebruikt om subsidies te bepalen voor verduurzamingsprojecten of om energiebesparing op nationaal niveau te monitoren.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel document voor elke woning in Nederland. Het geeft niet alleen een duidelijke aanduiding van de energiezuinigheid van de woning, maar bevat ook waardevolle informatie over mogelijke verbetermaatregelen. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en speelt een belangrijke rol in het verduurzamen van woningen. Het document is 10 jaar geldig en wordt op kwaliteit gecontroleerd door een certificaathouder.
Voor woningeigenaren is het energielabel niet alleen een juridische verplichting, maar ook een waardevol instrument om beslissingen te nemen over verduurzamingsmaatregelen. Voor huurders is het document een bron van inzicht in de energieprestaties van de woning en een factor die invloed heeft op de huurprijs. Het energielabel is dus niet alleen een administratief vereist document, maar ook een praktisch en strategisch hulpmiddel in de verduurzamingsdoelstellingen van Nederland.