Inleiding
In Nederland is het energielabel een essentieel onderdeel bij de aankoop, verkoop of verhuur van een woning. Het energielabel geeft inzicht in het energieverbruik van een gebouw, uitgedrukt in kilowattuur per vierkante meter (kWh/m²). Het label reikt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer energieongezond). Het energielabel is niet alleen een maatstaf voor het comfort en de kosten van energie, maar ook een instrument om de duurzaamheid van woningen te verbeteren. In dit artikel wordt ingegaan op hoe het energielabel wordt bepaald, welke kWh-waarden bij elk label horen, en wat de betekenis is van het energiegebruik in de praktijk. De informatie is gebaseerd op gegevens van betrouwbare bronnen, waaronder energieadviseurs en overheidsdiensten.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letter van A++++ tot G, waarbij A++++ staat voor een woning die meer energie opwekt dan verbruikt. Het energielabel geeft een schatting van het jaarlijks verbruik van fossiele brandstoffen, zoals aardgas of stroom, per vierkante meter. Dit betreft het verbruik voor verwarming, koeling, ventilatie en warm water. Het energielabel is meer dan alleen een letter: het is een uitgebreid document met technische informatie over de energieprestatie van een woning.
Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. In 2021 is de methode voor het bepalen van het energielabel gewijzigd, waarbij de NTA 8800-norm is ingevoerd als vervanging van de oudere NEN 7120-norm. Deze nieuwe norm zorgt voor een gestandaardiseerde manier om de energieprestatie van woningen te bepalen. Het label wordt uitgevoerd door een erkende Energie Prestatie Adviseur (EPA), een gecertificeerde professional die de woning onderzoekt en het label vaststelt.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel is niet alleen een hulpmiddel voor kopers en huurders, maar ook voor eigenaren die willen weten waar hun woning staat in termen van energiezuinigheid. Een beter energielabel betekent doorgaans lage energiekosten, een comfortabelere woning en een positieve bijdrage aan het milieu. Bovendien is het energielabel een vereiste bij de verkoop of verhuur van een woning. Voor kleine vrijstaande woningen onder de 50 m² en monumenten is het energielabel niet verplicht.
Het energielabel is ook een waardevolle bron voor renovatieplannen. Het document bevat informatie over de zwakke punten van de woning, zoals onvoldoende isolatie of oude installaties, en biedt suggesties voor verbeteringen. Eigenaren kunnen zo doelgericht investeren in maatregelen die het energielabel verbeteren.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Het energielabel wordt berekend aan de hand van de NTA 8800-norm. Deze methode beoordeelt drie belangrijke aspecten van de woning:
- Energiebehoefte (kWh/m²/jaar) voor een comfortabel binnenklimaat.
- Primair fossiel energieverbruik (kWh/m²/jaar) van installaties.
- Aandeel hernieuwbare energie (%) uit natuurlijke bronnen.
Deze drie punten worden gebruikt om het energielabel te bepalen. De energiebehoefte is een maat voor hoeveel energie nodig is om de woning op een comfortabele temperatuur te houden. Het primair fossiele verbruik geeft aan hoeveel fossiele brandstoffen er worden gebruikt voor de verwarming, koeling en ventilatie. Het aandeel hernieuwbare energie drukt uit hoeveel van de benodigde energie wordt opgewekt uit duurzame bronnen zoals zonnepanelen.
Het energielabel is gebaseerd op een schatting van het jaarlijks verbruik van energie. Dit betreft het verbruik voor de technische systemen in de woning, zoals verwarming en ventilatie. Huishoudelijke apparaten, zoals koelkasten en ovens, zijn hier niet in opgenomen. Als een woning energie opwekt met zonnepanelen, wordt deze opwekking van het verbruik afgetrokken.
Het invloed van isolatie en installaties
Het energielabel is sterk beïnvloed door de kwaliteit van de isolatie en de efficiëntie van de installaties. Een woning met slechte isolatie zal bijvoorbeeld veel energie verliezen door warmtelossen, wat leidt tot een slechter energielabel. Daarentegen kan het aanbrengen van goede isolatie in de gevel, vloer en dak leiden tot een aanzienlijk verbetering van het label. Dit geldt vooral voor oudere woningen, zoals jaren 30-huizen, die vaak slecht geïsoleerd zijn.
De efficiëntie van de installaties, zoals een cv-ketel of warmtepomp, speelt ook een grote rol. Een verouderde cv-ketel kan bijvoorbeeld veel energie verbruiken, terwijl een modernere, energiezuinigere ketel weinig verbruikt. Daarom is het verstandig om bij renovaties ook rekening te houden met de vervanging van oude installaties.
De kWh-waarden per energielabel
Het energielabel is gebaseerd op kWh-waarden die het verbruik van fossiele brandstoffen per vierkante meter aangeven. Deze waarden zijn opgenomen in tabelvorm en geven een duidelijk overzicht van de energieprestatie van de woning.
Energielabels en kWh-waarden
De kWh-waarden worden weergegeven per energielabel. Het label A++++ geeft aan dat er geen fossiel energieverbruik is, of zelfs dat er meer energie wordt opgewekt dan verbruikt. Het label G daarentegen geeft aan dat het verbruik erg hoog is. De kWh-waarden zijn als volgt:
| Energielabel | kWh/m²/jaar |
|---|---|
| A++++ | 0 |
| A+++ | 0 - 50 |
| A++ | 50 - 105 |
| A+ | 105 - 160 |
| B | 160 - 190 |
| C | 190 - 250 |
| D | 250 - 290 |
| E | 290 - 335 |
| F | 335 - 380 |
| G | > 380 |
Deze kWh-waarden zijn gestandaardiseerd en worden gebruikt om het energielabel te bepalen. Het energielabel geeft dus een maatstaf voor het verbruik van fossiele brandstoffen in de woning. Hoe lager het kWh-verbruik, hoe beter het energielabel.
Conversie naar gasverbruik
Het kWh-verbruik kan worden omgerekend naar gasverbruik. Voor 1 gigajoule (GJ) is 30 m³ aardgas nodig, wat overeenkomt met ongeveer 280 kWh. Hiermee kan het verbruik van gas worden berekend op basis van het kWh-verbruik. Voorbeeld: een woning met een energielabel B heeft een kWh-waarde van 160-189, wat overeenkomt met 5,71-6,75 m³ aardgas per vierkante meter per jaar.
Het invloed van hernieuwbare energie
Als een woning zonnepanelen heeft of andere vormen van hernieuwbare energie, wordt dit verwerkt in het energielabel. De opgewekte energie wordt namelijk van het verbruik afgetrokken. Dit betekent dat een woning met zonnepanelen een beter energielabel kan krijgen, zelfs als het verbruik van fossiele brandstoffen hoog is. De NTA 8800-norm zorgt ervoor dat dit correct wordt meegenomen in het label.
Energielabel en huishoudelijk energieverbruik
Het energielabel geeft geen informatie over het huishoudelijk energieverbruik, zoals het verbruik van huishoudelijke apparaten. Het label is gericht op het verbruik van energie voor technische systemen in de woning, zoals verwarming, ventilatie en warm water. Het huishoudelijk verbruik is afhankelijk van het gedrag van de bewoners, het aantal inwoners en de efficiëntie van de apparaten die worden gebruikt.
Het totale energieverbruik van een huishouden op jaarbasis kan worden afgelezen uit de laatste energierekening. Voor een betere vergelijking van energieverbruik tussen huishoudens kan het energielabel worden gebruikt als uitgangspunt. Door het jaarverbruik dat in het energielabel staat, te verhogen met het daadwerkelijke huishoudelijk verbruik, kan een duidelijk beeld worden gekregen van het totale verbruik.
Hoe te verbeteren van energielabel
Het energielabel is een maatstaf die niet gemakkelijk te beïnvloeden is. Het label kan alleen aanzienlijk verbeteren door grote renovaties en investeringen in energiezuinigere materialen en installaties. Voorbeeld: een jaren 30-huis kan een beter energielabel krijgen door het uitstekend te isoleren. Andere maatregelen zijn het aanbrengen van dubbel glas, het vervangen van de cv-installatie en het aanbrengen van zonnepanelen.
Het verbeteren van het energielabel kan ook gunstig zijn bij de verkoop van een woning. Een beter energielabel betekent dat de woning aantrekkelijker is voor kopers die op zoek zijn naar een duurzame woning. Daarnaast kan een verbeterd energielabel leiden tot lagere energiekosten, wat voor de bewoner gunstig is.
Kredietopties
Het verbeteren van het energielabel kan een aanzienlijke investering zijn. Daarom zijn er kredietopties beschikbaar voor eigenaren die willen investeren in energiezuinigere woningen. Een hogere hypotheek kan worden afgesloten om de renovatie te financieren. Daarnaast zijn er subsidies beschikbaar van de overheid en andere organisaties die duurzaamheid bevorderen.
Hoe het energielabel op te zoeken
Het energielabel van een woning kan gratis worden opgezocht via de website van Milieu Centraal. Voorlopige labels die sinds 2015 zijn uitgegeven worden niet getoond, omdat ze met een oude methode zijn berekend. De tool toont alleen definitieve en geldige energielabels.
Als een woning voor verkoop of verhuur staat, moet het energielabel door een erkende Energie Prestatie Adviseur (EPA) worden uitgevoerd. De EPA bezoekt de woning en beoordeelt de isolatie, de installaties en andere technische aspecten. De kosten voor het energielabel liggen gemiddeld rond de €300, maar kunnen variëren afhankelijk van de complexiteit van de woning.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de duurzaamheid van woningen in Nederland. Het label geeft inzicht in het verbruik van fossiele brandstoffen, uitgedrukt in kWh per vierkante meter. Het energielabel reikt van A++++ tot G en geeft aan hoe energiezuinig een woning is. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van een woning en wordt uitgevoerd door een erkende Energie Prestatie Adviseur.
Het energielabel is gebaseerd op de NTA 8800-norm, die de energieprestatie van woningen objectief bepaalt. Het label geeft een schatting van het verbruik van energie voor technische systemen, zoals verwarming en ventilatie. Het huishoudelijk verbruik is hier niet in opgenomen. Het energielabel is dus niet alleen een maatstaf voor de kwaliteit van de woning, maar ook een hulpmiddel voor renovatieplannen.
Het energielabel kan alleen aanzienlijk verbeteren door grote maatregelen, zoals isolatieverbeteringen en het aanbrengen van hernieuwbare energie. Het verbeteren van het energielabel kan leiden tot lagere energiekosten en een aantrekkelijker woning voor kopers en huurders. Het energielabel is dus een waardevolle bron voor eigenaren, kopers en huurders om inzicht te krijgen in de energiezuinigheid van een woning.