Een energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland en geeft inzicht in het energieverbruik en de energiezuinigheid van een woning. Het label biedt wijkgenoten, kopers en verhuurders een duidelijk beeld van de prestaties van een woning in termen van isolatie, installaties en de mogelijkheid om energie te besparen. Sinds 2021 is het energielabel volledig herwerkt, wat betekent dat het huidige systeem verder ingaat dan ooit tevoren. In dit artikel geven we een grondige uitleg over het energielabel voor woningen, zijn betekenis, regelgeving, en hoe je ermee om kunt gaan.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letterklasse die loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig). De klasse is gebaseerd op het primair fossiel energieverbruik van de woning, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Dit betekent dat de letterklasse een maat is voor hoeveel fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie of kolen nodig zijn voor verwarming, koeling en ventilatie in de woning.
Buiten deze klasse bevat het energielabel ook uitgebreide informatie over de energieprestaties van de woning. Het geeft inzicht in het jaarlijks energieverbruik, mogelijke verbetermaatregelen en het aandeel hernieuwbare energie in de woning. Dit maakt het energielabel niet alleen een instrument voor de overheid, maar ook een waardevolle tool voor de woningeigenaar die wil verduurzamen.
Het energielabel is sinds 2021 moderner en uitgebreider dan ooit tevoren. Het is nu gebaseerd op de NTA 8800-norm, wat betekent dat het label nu een nauwkeurigere weergave geeft van de energieprestaties van de woning. De oude methode (NEN 7120) is vervangen door een moderne berekeningsmethode die rekening houdt met actuele gegevens van de woning, zoals het isolatievermogen, de efficiëntie van de installaties en het gebruik van duurzame energiebronnen.
Oud vs. nieuw energielabel
Voor 2021 was het energielabel gebaseerd op standaardwaarden en aannames. Sinds 2021 is het energielabel echter op maat gemaakt voor elke woning, waarbij rekening wordt gehouden met fysieke eigenschappen van het gebouw en de daadwerkelijke energiegebruikken. Dit maakt het nieuwe label accuraat en betrouwbaar.
De belangrijkste verschillen tussen oud- en nieuw energielabel zijn:
- Schaalwijze: Het nieuwe energielabel werkt met een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label eindigde bij A.
- Berekening: Het nieuwe label is gebaseerd op werkelijke energieprestaties, terwijl het oude label vaak op standaardwaarden was gebaseerd.
- Geldigheid: Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label met tussentijdse wijzigingen was.
Voorlopig vs. definitief energielabel
Een energielabel kan voorlopig of definitief zijn. Een voorlopig energielabel is opgesteld op basis van schattingen, zonder fysiek onderzoek van de woning. Dit is vaak gebruikt in nieuwbouwprojecten, waarbij het energielabel al opgesteld wordt voor de oplevering. Een definitief energielabel, daarentegen, is een officiële beoordeling die gemaakt wordt na fysieke inspectie van de woning. Het definitieve energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur.
Een belangrijk verschil is dat een voorlopig energielabel niet 10 jaar geldig is en dus sneller verloopt. Het definitieve energielabel daarentegen is 10 jaar geldig, tenzij er ingrijpende verbeteringen zijn aangebracht die het energieverbruik van de woning aanzienlijk veranderen.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel is niet alleen een regelgevingsinstrument, maar ook een handig hulpmiddel voor de woningeigenaar. Het label geeft duidelijke informatie over het energieverbruik van de woning en welke verbetermaatregelen mogelijk zijn. Dit betekent dat het energielabel een waardevolle input kan zijn bij renovatieprojecten of bij het nemen van beslissingen over het verduurzamen van een woning.
Bij verkoop of verhuur is het energielabel verplicht. De verkoper of verhuurder moet het label vermelden in advertenties en het aan de nieuwe eigenaar of huurder overhandigen. Dit maakt het energielabel ook een essentieel onderdeel van de markttransactie.
Energiezuinig wonen is comfortabel en goedkoper
Een woning met een hoog energielabel (A of A++) is energiezuinig, wat betekent dat de woning goed geïsoleerd is en dat de installaties efficiënt werken. Dit resulteert in lagere energiekosten en een comfortabel binnenuitje. Daarnaast is energiezuinig wonen ook gunstig voor het milieu. Hoe zuiniger een woning is, hoe minder fossiele brandstoffen er gebruikt worden, wat leidt tot een lagere CO2-uitstoot.
Energiebesparing en woningwaarde
Een hoog energielabel kan ook invloed hebben op de marktwaarde van een woning. Kopers zijn bereid meer te betalen voor een woning met een goed energielabel, omdat dit vertaalt naar lagere energiekosten en een duurzamere leefomgeving. Daarnaast is het energielabel ook van belang bij het afsluiten van een hypotheek. Sinds 2021 is het mogelijk om via de Energiesubsidie Hypotheken een hogere hypotheek af te sluiten om verbetermaatregelen aan te nemen die het energielabel verbeteren.
Hoe werkt het energielabel in de praktijk?
Het energielabel is een document dat door een erkende energieadviseur wordt opgesteld. Deze adviseur inspecteert de woning en voert berekeningen uit op basis van de NTA 8800-norm. De adviseur registreert het energielabel vervolgens in de Energieprestaties-register (EnER) van het Kadaster. Vanaf dat moment is het energielabel geldig en kan het worden gebruikt bij verkoop of verhuur.
Hoe kom je aan een energielabel?
Als woningeigenaar kun je zelf kiezen om een energielabel aan te vragen. Dit is verstandig als je wil weten hoe energiezuinig je woning is of als je plannen hebt om de woning te verbeteren of te verkopen.
De stappen om een energielabel aan te vragen zijn:
- Zoek een erkende energieadviseur: Je kunt meerdere adviseurs raadplegen en offertes aanvragen.
- Plan een afspraak: De adviseur komt bij je langs en inspecteert de woning.
- Beleid: Beschikbaarheid van documentatie: Tijdens de inspectie is het handig als je documenten hebt over isolatie, verbetermaatregelen of bouwtekeningen.
- Onderzoek en berekening: De adviseur voert een onderzoek uit en berekent de energieprestaties van de woning.
- Register en downloadbaar label: Het energielabel wordt geregistreerd en is daarna beschikbaar via MijnOverheid.nl.
Het energielabel kost gemiddeld rond de €300, afhankelijk van de adviseur en de complexiteit van de woning.
Wanneer is een energielabel verplicht?
Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur van een woning. Dit betreft zowel bestaande woningen als nieuwbouwwoningen. Het energielabel moet vermelden worden in advertenties en moet aan de koper of huurder worden overhandigd. Als het energielabel ontbreekt, kan de woningeigenaar boetes opgelopen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Er zijn enkele uitzonderingen op de verplichting:
- Monumenten
- Woonboten
- Sommige kleine vrijstaande woningen (<50 m²)
Deze uitzonderingen zijn geregeld door de regering en worden beschreven op de website van de Rijksoverheid.
Hoe lang is het energielabel geldig?
Het energielabel is 10 jaar geldig vanaf de opnamedatum. In deze periode kan het label aan iedere nieuwe koper of huurder worden overhandigd. De geldigheid van het energielabel is belangrijk bij verkoop of verhuur. Als verbetermaatregelen zijn aangebracht (zoals betere isolatie of zonnepanelen), kan het energielabel worden vernieuwd. Een nieuw energielabel is dan weer 10 jaar geldig, tenzij er nieuwe verbeteringen zijn aangebracht.
Wanneer moet je een nieuw energielabel aanvragen?
Je hoeft een nieuw energielabel aan te vragen als:
- De woning wordt verkocht of verhuurd en het huidige energielabel is verlopen
- Er ingrijpende verbetermaatregelen zijn aangebracht die het energieverbruik van de woning aanzienlijk verbeteren
- Je wilt weten wat de huidige energieprestaties van je woning zijn
Een nieuw energielabel is verstandig als je plannen hebt om de woning te verkopen of als je wilt weten welke verbetermaatregelen het meest rendabel zijn.
Hoe kun je het energielabel gebruiken?
Het energielabel is meer dan alleen een letter. Het is een uitgebreid document dat informatie bevat over de energieprestaties van de woning en mogelijke verbetermaatregelen. Dit maakt het energielabel een waardevolle bron van informatie voor de woningeigenaar die wil verduurzamen.
Energievergelijkingen
Het energielabel kan worden gebruikt om woningen met elkaar te vergelijken. Door het energielabel te bekijken, kun je zien hoe energiezuinig een woning is vergeleken met soortgelijke woningen. Dit is handig bij het kopen of huren van een woning, omdat het een duidelijk beeld geeft van de energiekosten en het comfort.
Verbetermaatregelen
Het energielabel bevat ook informatie over mogelijke verbetermaatregelen. Deze maatregelen zijn gerangschikt op basis van rendabiliteit en invloed op het energielabel. De meest rendabele maatregelen zijn meestal diegene die het meeste invloed hebben op het energieverbruik, zoals het isoleren van de woning of het aanpassen van de verwarmingsinstallatie.
Energiebesparing op de lange termijn
Door verbetermaatregelen toe te passen, kun je het energielabel van je woning verbeteren. Dit heeft een directe invloed op je energiekosten en verhoogt de duurzaamheid van je woning. Bovendien kan een beter energielabel leiden tot een hogere marktwaarde van de woning, wat het een rendabele investering maakt.
Energielabel opzoeken
Het energielabel van een woning kan worden opgezocht via de Milieu Centraal-tool. Deze tool is gratis en toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels van vóór 2021 worden niet getoond, omdat ze zijn berekend op basis van een oude methode.
Het energielabel is ook beschikbaar via MijnOverheid.nl, waar het label kan worden gedownload. Bij nieuwbouwwoningen is het energielabel meestal pas beschikbaar na oplevering.
Conclusie
Een energielabel is een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft inzicht in het energieverbruik, de efficiëntie van de installaties en de mogelijkheid om energie te besparen. Het energielabel is verplicht bij verkoop of verhuur en is daarom ook een belangrijk instrument op de woningmarkt.
Sinds 2021 is het energielabel moderner en uitgebreider dan ooit tevoren. Het is gebaseerd op werkelijke prestaties van de woning en niet op standaardwaarden. Dit maakt het energielabel accuraat en betrouwbaar. Daarnaast is het energielabel ook een waardevolle tool voor de woningeigenaar die wil verduurzamen en energiekosten wil besparen.
Of je nu koopt, huurt of verbouwt: het energielabel is een essentieel instrument om het energieverbruik van je woning te begrijpen en verbeteringen aan te brengen. Door het energielabel te gebruiken, kun je een energiezuinig en comfortabel huis creëren dat goed is voor jouw portefeuille én voor het milieu.