Sinds het begin van 2021 zijn de energielabels van koelkasten en vriezers grondig vernieuwd. De oorspronkelijke labels met meerdere plusjes (zoals A+++), die moeilijk te interpreteren waren voor consumenten, zijn opgeheven en vervangen door een nieuwe schaal van A tot en met G. Deze verandering heeft betekenisvolle gevolgen voor de keuzes van consumenten, de duurzaamheid van huishoudelijke apparaten en de markt voor energiezuinige producten. Bovendien zijn de testmethoden voor het energielabel strenger geworden, wat het vergelijken van apparaten complexer maakt. In dit artikel worden de veranderingen van het energielabel voor koelkasten en vriezers gedetailleerd besproken, inclusief de impact op energie-efficiëntie, milieu, en budgetten.
De verandering in energielabels: van A+++ naar A tot G
Het energielabel van koelkasten en vriezers is sinds 1 maart 2021 volledig vernieuwd. De oorspronkelijke indeling met labels zoals A++, A+++ enzovoort is verlaten in de hoop om de labels duidelijker en vergelijkbaar te maken. In het nieuwe systeem zijn koelkasten ingedeeld in energieklasse A tot en met G, waarbij A het zuinigst is en G het minst zuinig. Deze nieuwe schaal is strenger dan de vorige en biedt betere mogelijkheden om energie-efficiëntie te vergelijken.
Een koelkast die vroeger een A+++ label had, kan nu bijvoorbeeld een B of C label ontvangen. Dit betekent echter niet dat het apparaat minder zuinig is geworden. De verandering ligt in de testmethoden en het nieuwe indelingssysteem, dat strenger is. Dit maakt het mogelijk dat oudere modellen minder gunstig getest worden dan in het verleden, zonder dat het daadwerkelijke energieverbruik verandert.
De EU houdt de energieklasse A bewust leeg, zodat toekomstige innovaties in energiezuinigheid ruimte kunnen krijgen. Hierdoor wordt de markt gestimuleerd om voortdurend te innoveren en betere technologieën te ontwikkelen.
Strengere regels sinds 2024: het einde van labels F en G
In maart 2024 zijn de regels voor energielabels van koelkasten en vriezers nogmaals aangescherpt. Fabrikanten mogen sinds dat moment geen koelkasten of vriezers meer op de markt brengen die een F- of G-label hebben. Vanaf de zomer van 2024 mogen deze apparaten ook niet meer verkocht worden in winkels. Hiermee wil de EU het aanbod van energiezuinigere apparaten stimuleren en de markt verder in de richting van duurzaamheid duwen.
Hoewel er nu minder modellen met het laagste energielabel beschikbaar zijn, zijn er ook steeds meer modellen met een energieklasse A, B of C op de markt. Deze zijn echter vaak duurder in de aankoop. De prijsverschillen worden echter vaak opgevangen door het lagere energieverbruik over de levensduur van het apparaat.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Het energielabel van een koelkast wordt bepaald aan de hand van meerdere factoren, waaronder het volume van het apparaat en het energieverbruik per liter. Dit geeft een maat voor de energie-efficiëntie van een koelkast. Hierdoor kunnen zelfs grote koelkasten in een hoge energieklasse terechtkomen, terwijl het absolute energieverbruik wel hoger is dan bij kleinere modellen.
Het energieverbruik wordt getest volgens een EU-voorgeschreven methode. Tijdens deze test blijft de deur van de koelkast gesloten, wat in de praktijk niet altijd realistisch is. Consumentenbond heeft onderzocht dat het energieverbruik in de praktijk vaak hoger is dan wat op het label staat. Dit verschil kan bijvoorbeeld zo’n 70 kWh per jaar bedragen, afhankelijk van het gebruik en de omstandigheden.
Om een beter beeld te krijgen van het werkelijke energieverbruik, is het aan te raden om het jaarlijks energieverbruik in kWh te bekijken. Dit is vermeld op het label en geeft een indicatie van de stroomkosten per jaar. Het gaat hierbij echter om een schatting; het daadwerkelijke verbruik kan variëren.
De rol van de QR-code op het energielabel
Een belangrijk nieuw element op het energielabel is de QR-code. Deze QR-code leidt naar een EU-database (EPREL), waarin gedetailleerde specificaties van het apparaat te vinden zijn. Deze informatie is uitgebreider dan op het label vermeld staat en biedt consumenten meer inzicht in het prestatieniveau en de functionaliteiten van het apparaat.
Geluidsniveau en energielabels
Nieuw op het energielabel is ook het geluidsniveau. In het verleden werd het geluidsniveau alleen uitgedrukt in decibel (dB), maar nu is het ook ingedeeld in klassen van A tot en met D. De stilste koelkasten scoren een A, de meest lawaaierige een D. Deze informatie helpt consumenten bij het kiezen van een koelkast die past bij hun persoonlijke voorkeuren, naast energiezuinigheid.
Waarom een zuinige koelkast kiezen?
Koelkasten en vriezers zijn van alle huishoudelijke apparaten de grootste energievreters. Daarom is het kiezen van een energiezuinig model niet alleen gunstig voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. Een koelvriescombinatie met een energielabel B verbruikt ongeveer 130 kWh per jaar aan stroom, terwijl een model met label E al 250 kWh verbruikt. Het verschil is dus aanzienlijk, en dit telt zich op over de jaren heen.
Een zuinige koelkast is in de aankoop vaak iets duurder dan een minder zuinig model, maar de besparing in energiekosten over de levensduur van het apparaat (meestal 15 tot 18 jaar) compenseert dit vaak volledig. Bovendien is het milieu-effect van het maken van een nieuwe koelkast vaak ver weggezet door het energiebesparend gebruik van het apparaat.
Wanneer vervangen?
Het is meestal verstandig om oude koelkasten en vriezers te vervangen. Moderne modellen zijn aanzienlijk zuiniger dan modellen die tien jaar of ouder zijn. Ook als het oude apparaat nog werkt, is het vaak beter om het te vervangen. De energiekosten van een oude koelkast kunnen op lange termijn aanzienlijk zijn.
Als je twijfelt of je een koelkast moet vervangen, kun je het verbruik van je huidige apparaat meten met een energiemetertje. Dit is een slimme stekker die tussen het stopcontact en het apparaat wordt aangesloten en het verbruik in kWh meet. Op basis van deze meting kun je bepalen of het verstandig is om te vervangen.
Kopen: waar let je op?
Bij het kopen van een nieuwe koelkast of vriezer zijn er een aantal belangrijke factoren om rekening mee te houden:
- Energieklasse: Kies voor een koelkast of vriezer met energieklasse A, B of C. Deze zijn het zuinigst.
- Energieverbruik in kWh per jaar: Let niet alleen op de energieklasse, maar ook op het exacte kWh-verbruik. Hoe lager, hoe beter.
- Volume: Kies een model dat past bij je behoeften. Een te grote koelkast verbruikt onnodig veel stroom, terwijl een te kleine koelkast kan leiden tot het aankopen van een tweede apparaat, wat het totale energieverbruik verder opdrijft.
- QR-code: Scanne de QR-code om gedetailleerde informatie te bekijken via de EU-database (EPREL).
- Geluidsniveau: Let ook op het geluidsniveau. Stilte is vaak een voordeel, vooral in open ruimtes of bij het gebruik van koelkasten in de keuken.
Conclusie
De verandering in het energielabel van koelkasten en vriezers sinds 2021 heeft geleid tot een strengere indeling en betere duidelijkheid voor consumenten. Hoewel het energielabel nu een schaal van A tot en met G gebruikt, zijn moderne koelkasten niet minder zuinig geworden. De verandering ligt in de testmethoden en het strengere indelingssysteem. Daarnaast stimuleert de EU fabrikanten om innovatieve, energiezuinige modellen te ontwikkelen door klasse A bewust leeg te houden.
Het kiezen van een zuinige koelkast is niet alleen gunstig voor het milieu, maar ook voor de budgetten van huishoudens. Een zuinig model kan over de levensduur van het apparaat aanzienlijke stroomkosten besparen. Bovendien is het vaak verstandig om oude koelkasten te vervangen, omdat moderne modellen aanzienlijk efficiënter zijn.
Bij het kopen van een nieuwe koelkast of vriezer is het belangrijk om zowel het energielabel als het exacte kWh-verbruik te bekijken. De QR-code op het label biedt daarnaast gedetailleerde informatie over het apparaat. Door deze aspecten in overweging te nemen, kunnen consumenten een verstandige keuze maken die goed is voor zowel het milieu als hun portemonnee.