Het energielabel speelt een steeds belangrijkere rol in de Nederlandse woningmarkt. Sinds 2021 is het verplicht voor woningeigenaren om een geregistreerd en definitief energielabel aan te leveren bij de verkoop of verhuur van hun woning. Dit artikel geeft een overzicht van de verplichtingen, de voordelen van een goed energielabel, het proces van het verkrijgen van een energielabel en de praktische stappen die eigenaars kunnen nemen om hun energiezuinigheid te verbeteren. Alle informatie is gebaseerd op de meest actuele data van betrouwbare bronnen zoals RVO.nl, Milieu Centraal en de Rijksoverheid.
Wat is een energielabel en hoe werkt het?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letterklasse, die loopt van A+++ (zeer energiezuinig) tot G (minst energiezuinig). Het energielabel is meer dan alleen een letter; het is een gedetailleerd rapport van meerdere pagina’s dat informatie bevat over de energieprestaties van de woning en mogelijke verbeteringen.
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur, die de woning beoordeelt op basis van diverse kenmerken, zoals isolatie, verwarmingssystemen, aardgasgebruik en eventuele aanpassingen zoals zonnepanelen of warmtepompen. Deze informatie wordt verwerkt in een standaardformaat dat zowel voor kopers, huurders als eigenaars begrijpelijk en bruikbaar is.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel geeft een duidelijk beeld van de energiezuinigheid van een woning. Dit heeft meerdere voordelen:
- Besparing op energiekosten: Een woning met een goed energielabel heeft doorgaans lagere energiekosten.
- Verkoop- en huurkansen: Woningen met een hoog energielabel verkoopen sneller en kunnen opbrengen voor een hogere prijs.
- Hypotheekvoordelen: Sommige banken bieden extra ruimte in de hypotheek voor woningen met een goed energielabel.
- Duurzaam wonen: Het label geeft inzicht in mogelijke verbeteringen die kunnen leiden tot een duurzaamere woning.
Het energielabel is een wettelijk verplicht document bij de verkoop of verhuur van een woning. Het moet zowel in advertenties worden vermeld als worden afgestaan aan de nieuwe koper of huurder.
Verplichtingen voor verkopers en verhuurders
Verplichte levering van energielabel
Sinds 2021 is het verplicht voor verkopers en verhuurders om een geregistreerd en definitief energielabel aan te leveren. Dit geldt zowel bij de verkoop als bij het verhuren van een woning. Een geldig energielabel moet aanwezig zijn bij de overdracht van de woning, en het moet worden overhandigd aan de koper of huurder.
Bij de verkoop moet het energielabel ook worden vermeld in de advertentie, bijvoorbeeld op platforms zoals Funda of Facebook. Deze verplichting geldt ook voor woonwagenaars of woonboten, afhankelijk van de regelgeving.
Boetes bij niet-aanleveren
Als een verkoper of verhuurder geen geldig energielabel aanlevert, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. Bij verkopers wordt de boete gemiddeld rond de 500 euro, afhankelijk van de situatie. Verhuurders die geen energielabel aanleveren krijgen een brief van de ILT met een verzoek om binnen vier weken het energielabel aan te leveren. Wordt dit niet gedaan, dan volgt een boete (dwangsom).
Het is daarom verstandig om voldoende voorbereid te zijn op de verkoop of verhuur van een woning. Het energielabel dient minstens tien jaar geldig te zijn vanaf de opnamedatum, maar kan sneller worden vernieuwd als verbeteringen zijn doorgevoerd.
Uitzonderingen op de verplichting
Niet voor iedere woning of gebouw is het energielabel verplicht. Er zijn een aantal uitzonderingen:
- Monumenten: Gebouwen die zijn erkend als monument hoeven geen energielabel te hebben.
- Kleine vrijstaande woningen (<50 m²): Deze woningen zijn vrijgesteld.
- Woonboten: Sommige woonboten zijn niet onderworpen aan de verplichting.
- Nieuwbouw: Nieuwe woningen moeten al bij oplevering een energielabel hebben, maar dit is bepaald door de bouwregelgeving.
Deze uitzonderingen zijn officieel vastgelegd en kunnen worden geraadpleegd via de website van de Rijksoverheid.
Het proces van het verkrijgen van een energielabel
Stap 1: Kies een erkende energieadviseur
Om een energielabel te verkrijgen, moet je een erkende energieadviseur inschakelen. Dit zijn professionals die zijn geregistreerd in het Centraal Register Techniek (CRT) en gecertificeerd om energielabels te verstrekken.
De adviseur komt bij je langs om de woning te inspecteren. Hij of zij neemt een aantal kenmerken op, zoals isolatielaagdikte, type verwarming, energiegebruik, eventuele aanpassingen zoals zonnepanelen of warmtepompen en andere relevante bouwkundige kenmerken.
Stap 2: Opleveren van het energielabel
Na de inspectie ontvang je een digitale versie van het energielabel in PDF-formaat. Dit document is verplicht bij de overdracht van de woning of bij verhuur. Het energielabel is 10 jaar geldig vanaf de opnamedatum, maar kan vroeger worden vernieuwd als verbeteringen zijn doorgevoerd.
Stap 3: Kosten
De kosten voor een energielabel variëren afhankelijk van het type woning en de tijd die het voor de adviseur kost. Gemiddeld liggen de kosten rond de €300. Het is verstandig om bij meerdere adviseurs een offerte aan te vragen om de beste prijs te vinden.
Stap 4: Bewaren van documenten
Het is belangrijk om documenten over verbeteringen aan je woning te bewaren, zoals foto’s van de werkzaamheden, tekeningen of facturen. Deze kunnen worden gebruikt als bewijsmateriaal bij het opstellen van het energielabel, vooral bij verbeteringen die niet direct zichtbaar zijn, zoals extra isolatie.
Voordelen van een goed energielabel
Hogere verkoopprijs en snellere verkoop
Woningen met een goed energielabel leveren vaak een hogere verkoopprijs op en verkopen sneller. Kopers steken steeds vaker in energiezuinige woningen, omdat ze weten dat ze op de lange termijn geld kunnen besparen op energiekosten.
Hypotheekvoordelen
Bij de afsluiting van een hypotheek spelen energielabels een steeds grotere rol. Sommige banken bieden extra ruimte in de hypotheek voor woningen met een hoog energielabel. Dit is een directe financiële voordeel voor kopers.
Verduurzamingsmaatregelen
Het energielabel geeft ook inzicht in mogelijke verbeteringen. Deze kunnen worden ingezet om de woning verder te verduurzamen, bijvoorbeeld door isolatie te verbeteren, zonnepanelen aan te brengen of een warmtepomp te installeren. Deze maatregelen kunnen ook mee tellen in het energielabel als ze correct worden aangemeld en onderbouwd met documentatie.
Energielabel voor kopers en huurders
Rechten als koper
Als koper ben je recht op het energielabel bij aankoop van een woning. Het energielabel geeft je inzicht in de energiezuinigheid van de woning en mogelijke verbeteringen. Het is verstandig om het energielabel goed te bestuderen voorafgaand aan een bod.
Rechten als huurder
Huurders hebben hetzelfde recht op het energielabel. Verhuurders zijn verplicht om het energielabel aan te leveren bij het begin van de huurperiode. Een zuinige huurwoning heeft vaak meer huurpunten, wat leidt tot een hogere huurprijs.
Veelgestelde vragen
Moet ik een energielabel aanvragen voor een monument?
Nee, monumenten zijn vrijgesteld van de verplichting om een energielabel te verkrijgen. Dit geldt ook voor sommige woonboten en kleine vrijstaande woningen.
Wat is het verschil tussen een VEL en een volledig energielabel?
Een Vereenvoudigd Energielabel (VEL) is een ouder type label dat automatisch werd aangemaakt voor alle woningen in Nederland in 2015. Dit label is een schatting en is minder gedetailleerd dan een volledig energielabel. Het VEL is 10 jaar geldig, maar kan niet worden gebruikt bij verkoop of verhuur sinds 2021.
Moet ik altijd hetzelfde adviseur inschakelen?
Als je eerder al een energielabel hebt en verbeteringen hebt doorgevoerd, kan het verstandig zijn om dezelfde adviseur in te schakelen. Die kan dan eventueel de opname versnellen of hergebruiken.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de woningmarkt in Nederland. Het geeft een overzicht van de energiezuinigheid van een woning en is verplicht bij verkoop of verhuur. Voor verkopers en verhuurders is het belangrijk om te weten dat het energielabel 10 jaar geldig is en dat ze anders risiceren om boetes te krijgen.
Kopers en huurders hebben het recht op het energielabel, en dit document helpt hen bij het bepalen van een bod of huurprijs. Het energielabel biedt ook inzicht in mogelijke verbeteringen, zodat eigenaars hun woning verder kunnen verduurzamen.
Door bewust om te gaan met energiezuinigheid en het energielabel te benutten, kunnen woningen efficiënter, duurzamer en aantrekkelijker worden voor de markt.