Het energielabel is tegenwoordig een essentieel onderdeel van elke woning in Nederland. Het geeft een duidelijk overzicht van de energiezuinigheid van een woning en speelt een steeds grotere rol in de verkoop of verhuurmarkt. In dit artikel bespreken we de betekenis van het energielabel, de verloopperiode, de invloed op de woningwaarde, en hoe eigenaren en huurders het energielabel kunnen verkrijgen of verbeteren. Daarnaast geven we een overzicht van de energiebehoefte per labelklasse en de kosten die erbij horen.
Wat is het energielabel?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is, vergeleken met soortgelijke woningen in Nederland. Het label wordt uitgedrukt in letters van A++++ (het meest energiezuinig) tot G (het minst energiezuinig). De letter geeft een samenvatting van het energieverbruik van de woning, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Deze waarde is afgeleid van hoe goed de woning is geïsoleerd, hoe efficiënt de verwarmingsinstallatie werkt, en of er duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen aanwezig zijn.
Het energielabel is meer dan alleen een letter. Het is een uitgebreid document dat meerdere pagina’s kan beslaan en waarin gedetailleerde informatie staat over de woning. Het label toont aan waar de woning al goed op scoort en waar er nog verbeteringen mogelijk zijn. Voor verkopers en verhuurders is het energielabel verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Sinds 2021 moet het label gemaakt worden door een erkende energieadviseur.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning, wat van grote invloed is op de energierekening. Hoe beter geïsoleerd en hoe efficiënter een woning is, hoe minder energie er nodig is om het te verwarmen, te ventileren en te koelen. Dit heeft als gevolg dat de eigenaar geld bespaart op zijn energierekening.
Daarnaast speelt het energielabel een rol bij de verkoop of verhuur van een woning. Informatie over het energielabel is verplicht op te nemen in de advertentie, bijvoorbeeld op Funda of Facebook. Tijdens de overdracht moet het energielabel in PDF-formaat worden meegedeeld aan de koper of huurder. Het energielabel wordt dus niet alleen gebruikt om de energiezuinigheid te bepalen, maar ook om de waarde van de woning te onderbouwen.
Woningen met een hoog energielabel (zoals A of A++) kunnen bovendien een hogere verkoopprijs behalen, gezien de steeds groeiende aandacht voor duurzaamheid in de woningmarkt. Dit is ook onderbouwd door de NVM, die meldt dat een beter energielabel positief uitwerkt op de verkoopprijs van een woning.
Hoe werkt het energielabel?
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende energieadviseur. De adviseur komt bij de woning langs om de energieprestatie te bepalen op basis van standaardmethoden, zoals de NTA-norm. Deze norm is voor alle woningen in Nederland gelijk en zorgt voor een objectieve vergelijking tussen woningen.
De adviseur bekijkt verschillende aspecten van de woning, zoals de kwaliteit van de isolatie, de efficiëntie van de verwarmingsinstallatie, de ventilatie en eventuele duurzame energiebronnen. Hierop baseert hij het energielabel. De kosten voor een nieuw energielabel liggen gemiddeld rond de €300, afhankelijk van de situatie van de woning en de tijd die de adviseur nodig heeft.
Het energielabel is 10 jaar geldig. Tijdens die periode mag het label aan iedere nieuwe koper of huurder worden overhandigd. Als er verbeteringen zijn aangebracht in de woning, zoals extra isolatie of zonnepanelen, kan het energielabel worden bijgewerkt. Dit kan verstandig zijn bij een verkoop, omdat het nieuwe label weer 10 jaar geldig is.
Energielabel opzoeken
Een energielabel is gemakkelijk op te zoeken via verschillende platforms. De meest gebruikte manier is via de website van Milieu Centraal of via de tool op energielabel.nl. Daarbij moet je alleen je postcode en huisnummer invullen. De tool toont dan het energielabel, mits het beschikbaar is en geldig is. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat die met een oude methode zijn berekend.
Voor particuliere woningen kan het energielabel ook worden gedownload via mijnoverheid.nl. Huurders kunnen het label aanvragen bij de verhuurder, terwijl erfgenamen extra stappen moeten zetten om het label op te halen. Voor zakelijke gebouwen is ep-online.nl de centrale plek om het energielabel op te zoeken.
Als het energielabel niet geladen wordt of als er vragen zijn over het energielabel, is er een helpdesk beschikbaar. De helpdesk kan bereikt worden via telefoon of e-mail, en is maandag tot en met vrijdag open van 8.30 tot 17.00 uur.
Energielabels per categorie
De energielabels zijn verdeeld in 11 categorieën, van A++++ tot G. In 2026 kan een woning één van deze 11 labels krijgen. De meeste woningen in Nederland vallen onder de categorieën A t/m A++++ (38,29%), gevolgd door C (23,50%) en B (16,14%). Slechts een klein deel van de woningen heeft een energielabel F (3,48%) of G (3,67%).
Een overzicht van het energieverbruik per energielabel:
| Energielabel | Gasverbruik per jaar (m³/m²) | Stroomverbruik per jaar (kWh/m²) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0 – 5,1 | 0 – 49,83 |
| A++ | 5,1 – 7,7 | 49,83 – 75,23 |
| A+ | 7,7 – 10,7 | 75,23 – 104,54 |
| A | 10,7 – 16,4 | 104,54 – 160,23 |
| B | 16,4 – 19,4 | 160,23 – 189,54 |
| C | 19,4 – 25,6 | 189,54 – 250,11 |
| D | 25,6 – 29,7 | 250,11 – 290,71 |
| E | 29,7 – 34,4 | 290,71 – 336,09 |
| F | 34,4 – 38,9 | 336,09 – 380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
Deze getallen geven een duidelijk beeld van de energiebehoefte per woning. Het energielabel wordt berekend op basis van het primaire fossiele energieverbruik, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Dit geeft aan hoeveel fossiele brandstoffen, zoals aardgas, olie of kolen, nodig zijn voor het verhitten, koelen en ventileren van de woning.
Energievergelijking en huishoudelijk verbruik
Het energielabel geeft een theoretisch beeld van het energieverbruik van de woning zelf, maar zegt niets over het huishoudelijk verbruik. Dit betekent dat het verbruik door activiteiten zoals koken, afwassen of het gebruik van elektronica niet wordt meegenomen in de berekening. Om een volledig beeld te krijgen van het energieverbruik van een huishouden, moet het theoretische verbruik uit het energielabel worden vergeleken met het daadwerkelijke verbruik, dat op de energierekening staat.
Uitzonderingen op het energielabel
Niet alle woningen zijn verplicht om een energielabel te hebben. Uitzonderingen zijn onder andere:
- Vrijstaande woningen met een oppervlakte van minder dan 50 m².
- Monumentale woningen.
- Woonboten.
Deze uitzonderingen zijn geldig zolang de woning niet wordt verkocht of verhuurd. Bij verkoop of verhuur is een energielabel in elk geval verplicht. De volledige lijst met uitzonderingen is te vinden op de website van Rijksoverheid.nl.
Verbeteringen aanbrengen
Als een woning een lager energielabel heeft dan gewenst, zijn er verschillende maatregelen mogelijk om de energiezuinigheid te verbeteren. De energieadviseur geeft aanbevelingen op het energielabel, zoals het aanbrengen van extra isolatie, het vervangen van de verwarmingsinstallatie of het plaatsen van zonnepanelen.
Verbeteringen kunnen niet alleen leiden tot een beter energielabel, maar ook tot lagere energierekeningen. Daarnaast kan het energielabel worden bijgewerkt nadat verbeteringen zijn aangebracht. Dit kan verstandig zijn bij een verkoop, omdat een beter energielabel een positieve invloed kan hebben op de verkoopprijs.
Energievergelijkingsindex
Het energielabel kan ook worden gebruikt voor energievergelijkingen. Met de energielabel-tool op energielabel.nl is het mogelijk om het energieverbruik van meerdere woningen te vergelijken. Dit is handig voor kopers of huurders die meerdere woningen in overweging nemen. De tool toont het theoretische verbruik, maar om een accuraat beeld te krijgen van het totale energieverbruik van een huishouden, moeten ook de huishoudelijke kosten worden meegenomen.
Energieverduurzaming
Een betere energiezuinigheid kan bereikt worden door verduurzaming. Dit betekent het maken van investeringen die het energieverbruik van de woning verlagen en het gebruik van duurzame energie vergroten. Voorbeelden zijn het isoleren van de gevel, het aanbrengen van dubbel glas, het plaatsen van zonnepanelen of het installeren van een warmtepomp.
De keuze voor duurzame verduurzaming kan niet alleen leiden tot een beter energielabel, maar ook tot een lagere CO₂-uitstoot en lagere energierekeningen. In sommige gevallen zijn er ook subsidieopties beschikbaar voor verduurzaming, afhankelijk van de maatregel en de situatie van de woning.
Invloed op de woningwaarde
Een beter energielabel heeft een positieve invloed op de woningwaarde. Onderzoek door de NVM laat zien dat woningen met een hoog energielabel sneller worden verkocht en dat de verkoopprijs hoger kan liggen. Kopers zijn bereid om extra te betalen voor een woning met een beter energielabel, omdat dit leidt tot lagere energierekeningen en een comfortabeler wonen.
Daarnaast zijn er ook fiscale voordelen te behalen bij een beter energielabel. Zo kan een woning met een energielabel A of A+ bijvoorbeeld in aanmerking komen voor een lagere hypotheekrente of andere fiscale voorzieningen. Deze voordelen kunnen het verkoopproces vergemakkelijken en het aantrekkelijk maken voor kopers.
Conclusie
Het energielabel is een belangrijk instrument voor eigenaren, huurders en kopers van woningen in Nederland. Het geeft een duidelijk beeld van de energiezuinigheid van een woning en speelt een steeds grotere rol in de woningmarkt. Het energielabel is 10 jaar geldig en kan worden bijgewerkt na verbeteringen. Het label is verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning en is gemakkelijk op te zoeken via verschillende platforms.
Woningen met een beter energielabel hebben een positieve invloed op de woningwaarde en de energierekening. Daarnaast zijn er verschillende maatregelen mogelijk om het energielabel te verbeteren, zoals isolatie, zonnepanelen of verduurzaming. Het energielabel is dus niet alleen een verplichte administratieve formaliteit, maar ook een waardevolle tool om de energiezuinigheid en de duurzaamheid van een woning te verbeteren.