Inleiding
Als gevolg van wijzigingen in de energielabelwetgeving is sinds 1 januari 2021 een geregistreerd en definitief energielabel verplicht voor bijna alle woningen in Nederland. Deze verplichting geldt niet alleen bij de verkoop of verhuur, maar ook bij de oplevering van nieuwe woningen. Het energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en op welke manieren deze verbeterd kan worden.
Bij een splitsing van een woning, zoals het inrichten van een aparte verblijfsruimte of het bouwen van een zelfstandig woningonderdeel, ontstaan extra vragen rondom het energielabel. Wordt een nieuw energielabel nodig voor het gesplitste gedeelte? Wat zijn de juridische en praktische verplichtingen? Hoe verandert het proces bij verbouwingen of verduurzaming?
In deze artikel geven we een gedetailleerde uitleg over de energielabelregelgeving, de verplichtingen bij een splitsing van een woning, en de stappen die genomen moeten worden bij het verkrijgen van een energielabel. Bovendien bespreken we de invloed van verbouwingen en verduurzamingsmaatregelen op het label, en wat u als woningeigenaar of bouwer moet weten.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het energielabel is verdeeld in klassen van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (zeer onzuinig). Het label bevat daarnaast gedetailleerde informatie over de energieprestaties van de woning, inclusief mogelijke verbeteringen en aanbevelingen voor verduurzaming.
Sinds 2021 is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Het label moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur, die na een bezoek aan de woning een gedetailleerd rapport opstelt. Dit rapport is 10 jaar geldig en bevat een uitgebreid overzicht van de energieprestaties, inclusief verbetermogelijkheden.
Het energielabel is belangrijk voor meerdere redenen:
- Het geeft kopers en huurders inzicht in de energiekosten en comfort van de woning.
- Woningen met een beter label hebben een hogere marktwaarde en worden sneller verkocht.
- Het label speelt een rol bij de hypotheekbeoordeling, waarbij banken steeds vaker de energieprestaties meenemen in de risicoevaluatie.
- Het stelt woningeigenaren in staat om doelgerichte verbouwingen aan te vatten die leiden tot energiebesparing en een duurzamere woning.
Energielabel na splitsing van een woning
Bij een splitsing van een woning, zoals het inrichten van een bungalow, een studio of een aparte verblijfsruimte in een bestaande woning, ontstaat een nieuw woningonderdeel. Dit heeft gevolgen voor het energielabel, omdat elk woningonderdeel apart moet worden gelabeld.
1. Nieuw energielabel voor het gesplitste gedeelte
Wanneer een woning gesplitst wordt, moet elk nieuw gecreëerd woningonderdeel voorzien worden van een geldig energielabel. Dit geldt ongeacht of het een zelfstandige verblijfsruimte is of een deel van een grotere woning.
Het energielabel voor het nieuwe woningonderdeel moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur, die de woning bezoekt en een energieprestatieberekening maakt. De adviseur beoordeelt de isolatie, installaties, afmetingen en eventuele verduurzamingsmaatregelen.
Het energielabel is 10 jaar geldig vanaf de opnamedatum. Het moet worden geregistreerd in het Energielabel Loket Nederland, zodat het beschikbaar is voor kopers of huurders. Bovendien dient het label te worden meegenomen in eventuele advertenties of bij de overdracht aan een nieuwe eigenaar of huurder.
2. Juridische verplichtingen bij splitsing
Het uitvoeren van een energielabel is niet alleen een kwestie van transparantie, maar ook een juridische verplichting. Bij de verkoop of verhuur van een woning is het energielabel verplicht. Deze verplichting geldt ook bij een gesplitste woning.
Als u een woning splitst en daarna de nieuwe verblijfsruimte verkiest of verhuurt, dient u ervoor te zorgen dat het gedeelte een geldig energielabel heeft. Anders riskeert u een boete van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Deze boete kan oplopen tot een dwangsom als u binnen een bepaalde termijn geen geldig label registreert.
3. Uitzonderingen en specifieke gevallen
Er zijn uitzonderingen op de energielabelverplichting. Niet elke woning of verblijfsruimte hoeft een energielabel te hebben. Zo zijn bijvoorbeeld:
- Monumenten vrijgesteld van het energielabelverplichting, mits ze in de monumentenregister staan.
- Woonboten en campingcaravans zijn niet onderworpen aan het energielabelverplichting.
- Woningen kleiner dan 50 m² zijn vrijgesteld.
- Nieuw aangebouwde woningen die nog niet opgenomen zijn in de Kadaster vallen ook onder de uitzonderingen.
Als u een woning splitst en een van deze uitzonderingen van toepassing is op het nieuwe woningonderdeel, is een energielabel niet verplicht. U dient dit wel te beoordelen per geval, aangezien de regels niet altijd duidelijk zijn en kunnen variëren per situatie.
Invloed van verbouwingen en verduurzamingsmaatregelen op het energielabel
Wanneer u een woning splitst, is er vaak sprake van verbouwingen of verbeteringen die de energiezuinigheid beïnvloeden. Deze verbouwingen kunnen leiden tot een verbetering van het energielabel, mits ze goed worden aangemeld en onderbouwd.
1. Welke maatregelen tellen mee?
De energieadviseur die het label maakt, kijkt naar de volgende aspecten die invloed hebben op het energielabel:
- Isolatie: Dikte en kwaliteit van de wand-, dak- en vloerisolatie.
- CV-ketel of warmtepomp: Energieefficiëntie en leeftijd van de installatie.
- Vervanging van ramen en deuren: U-waarden en isolatie-eigenschappen.
- Zonnepanelen: Capaciteit en efficiëntie.
- Verwarmings- en ventilatiesystemen: Type en energiegebruik.
- Energiemanagement: Gebruik van slimme meters of systemen.
Maatregelen die niet zichtbaar zijn, zoals extra isolatie achter muren of onder de vloer, moeten worden onderbouwd met documentatie. U dient bewijsmateriaal, zoals foto's, tekeningen of facturen, te bewaren om aan te tonen dat verbeteringen zijn doorgevoerd.
2. Wanneer is een nieuw energielabel nodig?
Als u verduurzamingsmaatregelen hebt genomen die aanzienlijk de energieprestaties van de woning beïnvloeden, kan het verstandig zijn om een nieuw energielabel aan te vragen. Dit is bijvoorbeeld het geval als u:
- Nieuwe zonnepanelen hebt geïnstalleerd.
- De cv-ketel hebt vervangen door een warmtepomp.
- Extra isolatie hebt aangebracht.
- Nieuwe dubbelglasramen hebt aangebracht.
- Een ventilatiesysteem hebt aangelegd.
Een nieuw energielabel is dan niet alleen nuttig bij de verkoop of verhuur van de woning, maar ook om de invloed van de maatregelen te bewijzen. Dit kan ook een rol spelen bij toekenning van subsidies of financieringsvoordelen.
3. Belang van bewijsmateriaal
Het is belangrijk om alle documentatie over verbouwingen en verbeteringen goed te bewaren. Het energielabel is immers gebaseerd op de fysieke toestand van de woning. Als er aanpassingen zijn doorgevoerd die het energiegebruik verlagen, maar deze niet zijn aangetoond, wordt het label mogelijk niet bijgesteld.
Bewijsmateriaal zoals:
- Facturen van aangekochte materialen.
- Technische tekeningen of bouwplannen.
- Foto’s van de werkzaamheden.
- Certificaten van gebruikte producten (zoals zonnepanelen of isolatie).
moeten altijd bewaard blijven om een eventuele herberekening van het energielabel te onderbouwen.
Hoe het energielabelverzoek afwikkelen bij een gesplitste woning
Bij een gesplitste woning zijn er meerdere stappen nodig om ervoor te zorgen dat het energielabel correct wordt uitgevoerd en geregistreerd.
1. Kies een erkende energieadviseur
Voordat u een energielabel aanvraagt, dient u een erkende energieadviseur in te schakelen. Deze adviseur is geregistreerd bij het Energielabel Loket Nederland en heeft de benodigde kwalificaties om het label te maken.
Het is verstandig om meerdere aanbiedingen van adviseurs te vergelijken, aangezien de kosten kunnen variëren. De gemiddelde kosten liggen rond de €300, afhankelijk van de complexiteit van de woning en het aantal verbouwingen.
2. Bezoek van de adviseur
De erkende energieadviseur bezoekt de woning en voert een inspectie uit. Tijdens deze inspectie wordt het volgende gecontroleerd:
- Afmetingen van het woningonderdeel.
- Type en kwaliteit van de isolatie.
- Type en leeftijd van de installaties.
- Eventuele verduurzamingsmaatregelen.
- Toegang tot documentatie over verbouwingen.
De adviseur maakt een energieprestatieberekening aan de hand van de NTA 8800-methode en andere relevante normen. Dit leidt tot een gedetailleerd energielabel dat aangeeft welke verbeteringen nog mogelijk zijn.
3. Registratie en verspreiding van het label
Nadat het energielabel is opgesteld, dient het te worden geregistreerd in het Energielabel Loket Nederland. Dit is een verplichte stap, aangezien het label pas geldig is zodra het geregistreerd is.
Het energielabel is 10 jaar geldig, waarvan de einddatum op het label staat vermeld. Gedurende die 10 jaar kan het label worden aangeboden aan kopers of huurders.
4. Gebruik van het label bij verkoop of verhuur
Als u de gesplitste woning verkoopt of verhuurt, dient u het energielabel meenemen in:
- Advertenties (bijvoorbeeld op Funda of Facebook).
- Verkoopdocumenten.
- Overdracht aan de koper of huurder.
Het energielabel is een verplicht onderdeel van de overdracht. Als u geen geldig label hebt, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. Dit geldt zowel voor verkoopers als verhuurders.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van de Nederlandse woningmarkt, en het is sinds 2021 verplicht bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Bij een splitsing van een woning ontstaat een nieuw woningonderdeel dat zelfstandig gelabeld moet worden.
De verplichting om een energielabel te hebben geldt ook voor gesplitste woningen, tenzij er een juridische uitzondering van toepassing is. Het energielabel dient te worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur, en het is 10 jaar geldig.
Verbouwingen en verduurzamingsmaatregelen kunnen leiden tot een verbetering van het energielabel, maar deze moeten goed worden aangetoond met documentatie. Het is verstandig om bewijsmateriaal over verbouwingen goed te bewaren, aangezien dit van invloed kan zijn op het energielabel.
Bij verkoop of verhuur van een gesplitste woning dient het energielabel te worden meegenomen in advertenties en bij de overdracht. Als u dit niet doet, riskeert u een boete van de ILT.
Het energielabel is dus niet alleen een technisch document, maar ook een juridisch verplicht instrument dat transparantie en duurzaamheid bevordert in de woningmarkt.