In de huidige context van duurzame wonen en energiebesparing spelen energielabels een steeds belangrijkere rol in de real estate- en bouwsector. Energielabels geven inzicht in de energieprestatie van een woning en bepalen niet alleen de toekomstige energiekosten, maar ook de marktwaarde, verkoop- of verhuurkansen en juridische eisen. Een slecht energielabel heeft echter meerdere nadelen, zowel voor de eigenaar als voor eventuele kopers of huurders. Deze nadelen gaan verder dan enkel hogere energierekeningen: ze beïnvloeden wooncomfort, juridische verplichtingen en zelfs financiële voordelen bij hypotheken.
In dit artikel worden de nadelen van een slecht energielabel uitgebreid toegelicht, inclusief de financiële, wettelijke en praktische gevolgen. Daarnaast wordt ingegaan op de mogelijke oplossingen, zoals renovatie en verduurzaming, die kunnen leiden tot een verbetering van het energielabel en een positieve impact op de waarde van de woning.
Wat is een energielabel en hoe werkt het?
Een energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning of bouw is. Het label wordt uitgedrukt in letters van A tot G, waarbij A staat voor zeer energiezuinig en G voor zeer energieonzuinig. Het energielabel wordt opgesteld door een erkend energieadviseur na een inspectie van de woning. De inspectie omvat het beoordelen van de isolatie van muren, dak en vloeren, het type beglazing, het verwarmingssysteem, ventilatie, koeling en eventuele zonnepanelen. Op basis van deze gegevens wordt een energieprestatie-index (EPI) berekend en wordt het energielabel toegewezen.
Energielabels zijn 10 jaar geldig, wat betekent dat ze regelmatig geactualiseerd moeten worden om relevant te blijven. Voor de verkoop of verhuur van een woning is het energielabel verplicht. Woningen met een slecht energielabel, zoals E, F of G, kunnen aanzienlijke nadelen met zich meebrengen, zowel voor de eigenaar als voor eventuele kopers of huurders.
Nadelen van een slecht energielabel
1. Hogere energiekosten
Een van de directe nadelen van een slecht energielabel is het verhoogde energieverbruik. Woningen met een slecht label zoals E, F of G hebben meestal minder isolatie en minder efficiënte verwarmingssystemen. Dit leidt ertoe dat veel warmte verloren gaat, waardoor de energiekosten omhoog gaan. Bij de huidige energieprijzen kunnen deze kosten per jaar honderden euro's bedragen.
Een slecht geïsoleerde woning verliest bijvoorbeeld veel warmte via slecht geïsoleerde muren of een lek dak. Hierdoor moet het verwarmingssysteem harder en langer draaien om een comfortabele temperatuur te garanderen. Dit heeft als gevolg dat het energieverbruik aanzienlijk stijgt, met als gevolg hogere energierekeningen.
2. Verminderd wooncomfort
Een woning met een slecht energielabel levert niet alleen hogere kosten op, maar ook een verminderd wooncomfort. Denk aan koude vloeren, tocht langs ramen en deuren en condensatieproblemen op koude oppervlakken. Deze situaties kunnen leiden tot vocht- en schimmelvorming, die niet alleen de structuur van de woning kunnen aantasten, maar ook negatief kunnen zijn voor de gezondheid van de bewoners.
Vooral bij woningen met slechte isolatie is het moeilijk om een constante, warme temperatuur te behouden in de winter. In de zomer kan het juist warm worden in het huis, omdat er weinig koeling is en het dak slecht is geïsoleerd. Dit maakt het ongemakkelijk om in zo’n woning te verblijven, wat kan leiden tot een lager wooncomfort.
3. Lager marktwaarde en minder verkoopkansen
Een slecht energielabel heeft ook een directe invloed op de marktwaarde van een woning. Uit onderzoek blijkt dat woningen met een goed energielabel (A of B) gemiddeld een hogere verkoopprijs hebben dan vergelijkbare woningen met een slecht label. Bij verkoop kan het verschil in prijs zelfs duizenden euro’s bedragen.
Woningen met een energielabel E, F of G verkopen aantoonbaar lastiger. Potentiële kopers haken vaak af bij de gedachte aan de hoge energiekosten en de mogelijke verbouwingen die nodig zijn om het energielabel te verbeteren. Het resultaat is vaak een langere verkooptijd en lagere biedingen.
Bij verkoop is het energielabel dus niet alleen een formaliteit, maar een bepalende factor in de aantrekkingskracht van de woning. Een slecht energielabel kan dus zowel het verkoopproces als de eindprijs negatief beïnvloeden.
4. Beperkingen op de huurmarkt
Ook op de huurmarkt heeft een slecht energielabel negatieve gevolgen. Huurders letten niet alleen op de huurprijs, maar ook op de maandelijkse energiekosten. Een woning met een slecht energielabel betekent hogere lasten, wat vaak leidt tot minder belangstelling of een lagere huurprijs.
Daarnaast gelden voor huurwoningen steeds strengere eisen. Voorbeelden zijn de wettelijke regels die voorzien in minimum eisen voor isolatie, verwarming en energieverbruik. Woningen die niet aan deze eisen voldoen, kunnen niet verhuurd worden zonder verbeteringen. In sommige gevallen kan het zelfs verboden zijn om woningen met een zeer slecht energielabel te verhuuren.
5. Verplichtingen en boetes
Het hebben van een energielabel is wettelijk verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van woningen. Als de eigenaar het energielabel niet voorlegt, kan dit leiden tot boetes. Deze boetes kunnen behoorlijk hoog zijn, afhankelijk van de omstandigheden en de regio.
Daarnaast gelden steeds strengere regels voor bepaalde soorten panden. Bijvoorbeeld kantoren groter dan 100 m² moeten sinds 1 januari 2023 minimaal energielabel C hebben om als kantoorruimte te mogen worden gebruikt. Wie hier niet op inspeelt, loopt het risico dat het pand niet meer als kantoor mag worden ingezet.
Positieve aspecten van investeren in verduurzaming
Hoewel een slecht energielabel veel nadelen met zich meebrengt, zijn er ook mogelijkheden om de situatie te verbeteren. Investeren in verduurzaming en energiezuinige verbeteringen kan leiden tot een beter energielabel, lagere kosten en een hogere marktwaarde.
1. Hypothekaire voordelen
Banken stimuleren verduurzaming door extra leenruimte en rentekortingen. De hoeveelheid extra lening die beschikbaar is, hangt af van het energielabel:
- Label E, F of G → tot €20.000 extra lenen
- Label C of D → tot €15.000 extra
- Label A of B → tot €10.000 extra
- Label A++++ → geen extra lening (woning is al maximaal energiezuinig)
Daarnaast geven veel banken rentekortingen bij energielabel A of B, soms tot wel 0,15%. Deze maatregelen maken het dus financieel gunstiger om investeringen in energiezuinigheid te doen.
2. Verhoogde marktwaarde
Woningen met een goed energielabel zijn aantrekkelijker op de markt, zowel voor kopers als voor huurders. Door investeringen in isolatie, verwarmingssystemen en zonnepanelen, kan het energielabel aanzienlijk verbeteren. Hierdoor stijgt de marktwaarde van de woning en zijn er meer kansen op snelle verkoop of verhuur.
3. Lagere energiekosten
Een woning met een goed energielabel verbruikt minder energie, wat direct leidt tot lagere energierekeningen. Deze besparing is vooral waardevol bij huidige energieprijzen, die vaak aanzienlijk zijn. Door investeringen in isolatie, HR++ glas en moderne verwarmingssystemen, kunnen energiekosten met tientallen procenten worden teruggebracht.
Hoe een energielabel verbeteren?
Er zijn verschillende maatregelen die kunnen worden genomen om het energielabel van een woning te verbeteren. Deze maatregelen zijn vaak gericht op isolatie, verwarming en energiezuinige apparatuur. Een aantal voorbeelden:
Verbeterde isolatie van muren, dak en vloeren
Een goed geïsoleerde woning verliest minder warmte en heeft daardoor een beter energielabel.HR++ glas of dubbel glas
Nieuwere soorten glas isoleren beter dan oude ramen en leiden tot een lager energieverbruik.Modern verwarmingssysteem
Systeem zoals warmtepompen, HR-ketels of zonnepanelen zijn energiezuiniger dan oudere verwarmingssystemen.Energiezuinige apparatuur
Apparaten zoals zuinige koelkasten en wasmachines verbruiken minder energie en leiden tot lagere rekeningen.
Elke van deze maatregelen kan een aanzienlijke impact hebben op het energielabel en daarmee op de kosten en de waarde van de woning.
Conclusie
Een slecht energielabel heeft diverse nadelen, zowel op financieel, juridisch en praktisch vlak. Het leidt niet alleen tot hogere energiekosten en verminderd wooncomfort, maar ook tot een lagere marktwaarde en beperkingen op de huurmarkt. Daarnaast kan het risico op boetes en wettelijke beperkingen groter worden, vooral bij huurwoningen of kantoren.
Toch is het mogelijk om de situatie te verbeteren door investeringen in verduurzaming. Hypothekaire voordelen, lagere energiekosten en een hogere marktwaarde maken het gunstiger om investeringen te doen in isolatie, verwarming en energiezuinigheid. Dit leidt niet alleen tot een beter energielabel, maar ook tot langdurige voordelen voor de woning en de eigenaar.
Het is daarom verstandig om vroeg te inspringen bij het verbeteren van het energielabel. Dit voorkomt juridische problemen en beperkingen op de markt, maar levert ook financiële en praktische voordelen op.