Een energielabel is een essentieel document bij de verkoop of verhuur van een woning in Nederland. Het geeft inzicht in de energieprestatie van een gebouw en helpt eigenaren en kopers om verstandig te beslissen over mogelijke verbeteringen in de energiezuinigheid. In dit artikel bespreken we de verplichtingen rond het energielabel, de kosten van een aanvraag, uitzonderingen, en mogelijke maatregelen om het energielabel te verbeteren. We baseren ons uitsluitend op betrouwbare informatie uit de beschikbare bronnen.
Inleiding
Sinds 1 januari 2008 is het verplicht om bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning een geregistreerd energielabel aan te leveren. Dit label is een bewijsstuk dat de energiezuinigheid van een woning weergeeft. Het energielabel bepaalt hoeveel fossiele energie een woning verbruikt en is geen maat voor het energiegebruik van apparatuur of levensstijlkeuzes van de bewoner. Het label is onderdeel van het Energieprestatiebesluit (EPB) en is bedoeld om het energiegebruik in woningen te verlagen en de duurzaamheid te bevorderen.
Verplichtingen en uitzonderingen
Verplichtingen
Het energielabel is verplicht bij de volgende situaties:
- Verkoop of verhuur van een woning: Bij het aanbieden van een woning voor verkoop of verhuur moet een geregistreerd energielabel aanwezig zijn.
- Oplevering van nieuwbouw: Nieuwe woningen moeten voorafgaand aan oplevering een energielabel ontvangen.
- Verbouw of renovatie: Wanneer een woning wordt gerenoveerd en er significante veranderingen plaatsvinden in het energiegebruik, kan een vernieuwde label nodig zijn.
Het energielabel is een verplichte bijlage, ook bij huurwoningen. Huurders kunnen het label aanvragen bij de eigenaar. Voor zakelijke panden geldt een extra regel: de energielabels zijn sinds 2021 verplicht voor bedrijfspanden.
Uitzonderingen
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanvragen van een energielabel. De volgende uitzonderingen zijn van toepassing:
- Monumenten: Officiële monumenten (rijks-, provinciaal- of gemeentelijke monumenten) zijn vrijgesteld van de verplichting.
- Woningen kleiner dan 50 m²: Vrijstaande woningen met een leefruimte kleiner dan 50 m² hoeven geen energielabel.
- Provisorische of tijdelijke woningen: Gebouwen die tijdelijk worden gebruikt of niet permanent bewoond zijn, vallen buiten de verplichting.
- Gebouwen met een andere functie dan woning: Niet alle utiliteitsgebouwen zijn verplicht tot het aanvragen van een label, afhankelijk van hun bestemming.
Deze uitzonderingen zijn beschreven op de officiële website van de Rijksoverheid. Het is belangrijk om te controleren of uw woning onder deze uitzonderingen valt voordat u een energielabel aanvraagt.
Hoe kom ik aan een energielabel?
Aanvraagproces
Het aanvragen van een energielabel verloopt via een erkende energieadviseur. Deze adviseur onderzoekt de energieprestatie van de woning en berekent het energielabel volgens de methode NTA 8800. Tot en met 2020 gold de NEN 7120 als berekeningsmethode. Labels die zijn gemaakt onder deze oude methode zijn nog steeds geldig tot ze 10 jaar oud zijn.
De stappen bij het aanvragen van een energielabel zijn als volgt:
- Selectie van een energieadviseur: Kies een erkende adviseur en vraag een offerte aan. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken.
- Bezoek aan de woning: De energieadviseur doet een woningopname en verzamelt gegevens over de bouwjaar, isolatie, verwarmingsinstallatie, etc.
- Berekening en registratie: Na de woningopname wordt het energielabel berekend en geregistreerd in EP-Online, de nationale database voor energielabels.
- Downloaden van het label: De eigenaar ontvangt het energielabel per e-mail en kan het ook via MijnOverheid downloaden.
Het proces kan enkele weken tot maanden duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van de adviseur en de complexiteit van de woning.
Kosten
De kosten voor een energielabel variëren per woningtype en adviseur. Voor eengezinswoningen is de gemiddelde kostenprijs ongeveer €295, en voor appartementen ongeveer €200. Deze prijs is gebaseerd op onderzoek uit 2023 en kan inmiddels zijn gestegen. De kosten hangen af van factoren zoals de tijd die nodig is voor de woningopname, de beschikbaarheid van documentatie en de complexiteit van de berekening.
Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken. Voor grotere woningen of bijzondere situaties (zoals woningen met representativiteit) kan het aanvraagproces efficiënter worden gedaan, wat eventueel de kosten kan verlagen.
Het energielabel downloaden en controleren
Het energielabel is een officieel document dat via MijnOverheid of EP-Online kan worden gedownload. Voor particuliere eigenaren is MijnOverheid de enige toegangspoort. Bij zakelijke panden is EP-Online de platform van keuze, waarbij toegang via eHerkenning vereist is.
Authenticiteit controleren
Labels die zijn geregistreerd na 1 januari 2021 bevatten een digitale ondertekening. Dit maakt het mogelijk om de authenticiteit van het label te verifiëren. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stelt een stappenplan beschikbaar om te controleren of het label echt is.
Uitzonderingen bij downloaden
Sommige situaties vereisen extra aandacht bij het downloaden van het energielabel:
- Huurders: Huurders kunnen het energielabel aanvragen bij de eigenaar via MijnOverheid.
- Erfgenamen: Als de eigenaar is overleden, kunnen erfgenamen het energielabel aanvragen. Ze kunnen terecht bij de helpdesk van het energielabel voor assistentie.
- Multiple panden: Voor eigenaren van meerdere woningen is het noodzakelijk om per woning afzonderlijk een energielabel aan te vragen. In sommige gevallen kan representativiteit worden gebruikt om het proces te versnellen.
Problemen met het vinden van het energielabel
Als het energielabel niet wordt gevonden, kunnen de volgende stappen genomen worden:
- Verversen van de pagina.
- Wis de browsergeschiedenis of gebruik een incognitomodus.
- Gebruik hoofdletters in de postcode.
- Contact opnemen met de helpdesk van het energielabel via 0800 0808 of via de website.
Het energielabel verbeteren
Een slecht energielabel kan worden verbeterd door investeringen in energiebesparende maatregelen. Dit heeft voordelen op meerdere vlakken:
- Lagere energierekening: Verbeterde isolatie, energiezuinige verwarmingsinstallaties of duurzame energiebronnen zorgen voor lagere energiekosten.
- Hogere woningwaarde: Een beter energielabel kan de koopwaarde van een woning verhogen.
- Financiële voordelen: Er zijn subsidies of leningmogelijkheden voor energiezuinige renovaties. Het is verstandig om dit te bespreken met een hypotheekadviseur.
Voorbeelden van verbetermaatregelen
- Isolatie: Verbetering van de dakschouw-, muren- en vloerisolatie.
- Verwarmingssystemen: Vervanging van een oude verwarmingsinstallatie door een efficiëntere of duurzamere oplossing (zoals een warmtepomp).
- Energiedistributie: Het vervangen van leidingen of het installeren van een warmtetermometer.
- Duurzame energie: Installatie van zonnepanelen of een aardwarmtepomp.
De effecten van deze verbetermaatregelen worden onderzocht in studies van het ministerie van Economische Zaken. De uitkomsten van deze studies helpen bij het bepalen van de werkelijke impact van verduurzaming op het klimaat en energieverbruik.
Conclusie
Het energielabel is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse woningmarkt. Het geeft inzicht in de energieprestatie van een woning en helpt bij het nemen van verstandige beslissingen over renovatie en verkoop. Het aanvragen van het energielabel is een verplichte, maar ook strategische stap voor iedere eigenaar. De kosten variëren per woningtype, en er zijn uitzonderingen voor bepaalde gebouwen zoals monumenten. Het energielabel kan worden verbeterd via energiebesparende maatregelen, wat zowel financiële voordelen als duurzaamheidsvoordelen oplevert. Het proces van aanvragen, downloaden en verifiëren is transparant en beschikbaar via officiële platforms zoals MijnOverheid en EP-Online.