Het energielabel van een horecapand is meer dan alleen een administratief document. Het geeft inzicht in de energieprestatie van het gebouw en speelt een essentiële rol bij de verkoop, verhuur en beoordeling van de duurzaamheid van een pand. Voor restaurant-, café- of hotelbedrijven is het energielabel verplicht bij bepaalde situaties en kan het zowel juridische als economische gevolgen hebben. In dit artikel bespreken we de verplichtingen, het proces en de voordelen van het verkrijgen van een energielabel voor een horecapand, op basis van betrouwbare en actuele informatie.
Wat is een energielabel voor een horecapand?
Een energielabel is een document dat de energieprestatie van een gebouw meet en benoemt in een visuele en cijfermatige vorm. Voor horecapanden, zoals restaurants, cafés en hotels, is dit label een essentieel onderdeel van het vastgoedproces. Het label bevat een beoordeling op schaal van A t/m G, waarbij A staat voor het beste energieprestatieniveau (energiezuinig) en G voor een slechte energieprestatie.
Het energielabel voor horecapanden wordt opgesteld door gekwalificeerde EP-adviseurs, die op basis van een inspectie en meetgegevens het energiegebruik van het gebouw bepalen. Dit omvat het analyseren van constructieve elementen (zoals isolatie, glas en ventilatie), installaties (verwarming, koeling en verlichting) en het gebruikpatroon van het pand.
Het label is een rapport dat de energie-index bevat, een cijfer dat de energieprestatie meet, en een visuele weergave van het label (bijvoorbeeld A of D). Het energielabel is ook een onderdeel van het Energielabelwetboek, wat betekent dat het onder jurisdictie valt van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Deze instantie controleert of de verplichtingen inzake het energielabel worden nageleefd.
Wanneer is een energielabel verplicht voor een horecapand?
Er zijn duidelijke regels waarin het energielabel verplicht is. Deze verplichtingen zijn afhankelijk van de situatie en de functie van het pand.
1. Bij verkoop en verhuur
Een energielabel is verplicht bij de verkoop of verhuur van een horecapand. Dit geldt zowel voor nieuwbouw als voor bestaande panden. Bij verkoop ontvangt de koper het energielabel van de vorige eigenaar, en bij verhuur moet de eigenaar het energielabel aan de huurder overhandigen bij het aangaan van een nieuw huurcontract.
Bij een indeplaatsstelling – waarbij een nieuwe huurder het contract van een vorige huurder overneemt – is het energielabel niet verplicht. Dit geldt omdat er geen nieuwe huurovereenkomst wordt gesloten; de bestaande contract wordt doorgegeven. In dit geval is er geen verplichting om een energielabel aan te leveren.
2. Bij oplevering van nieuwbouw
Voor een nieuw horecapand is een energielabel verplicht bij de oplevering. De aannemer of projectontwikkelaar is verantwoordelijk voor het opstellen en aanbieden van het label, tenzij de opdrachtgever al eigenaar was van de bouwgrond. Dit betekent dat bij nieuwbouw het energielabel al in het ontwerpfase meegenomen moet worden om juridische en praktische problemen te voorkomen.
3. Uitzonderingen
Niet alle delen van een horecapand zijn onderworpen aan de energielabelplicht. Zo is in een restaurant of café het zitgedeelte en het kantoor verplicht om gelabeld te worden. De keuken valt onder de gebruiksfunctie “industrie” en is daardoor niet verplicht om gelabeld te worden.
Daarnaast zijn er specifieke uitzonderingen voor bepaalde pandtypes of situaties, zoals wanneer het pand kleiner is dan 100 m² of wanneer het niet aan bepaalde regels voldoet. Dit geldt echter zelden en moet worden beoordeeld op juridische basis.
Consequenties van het niet hebben van een energielabel
Het niet hebben van een energielabel bij verkoop of verhuur kan leiden tot boetes. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert regelmatig of pandeigenaars het verplichte energielabel in bezit hebben. De hoogte van de boete kan oplopen tot €20.250,- wanneer een pand opgeleverd wordt zonder energielabel.
Daarnaast kan het ontbreken van een energielabel de verkoop- of verhuurwaarde van het pand negatief beïnvloeden. In de horeca branche is het energielabel steeds belangrijker geworden voor potentiële kopers of huurders. Een horecapand met een energielabel A ligt bijvoorbeeld beter in de markt dan een pand met een label D of E.
Hoe wordt een energielabel opgesteld?
Het proces van het verkrijgen van een energielabel voor een horecapand is duidelijk gestructureerd. Het begint met een inspectie van het pand door een gekwalificeerde EP-adviseur. Tijdens deze inspectie wordt een reeks kenmerken gecontroleerd, waaronder:
- Het type glas en isolatie in vloer, gevel en dak
- De installaties voor verwarming, koeling en luchtbehandeling
- Het type verlichting en de hoeveelheid verlichting
- De totale oppervlakte van het pand en de functie van de ruimtes
- Het gebruikspatroon van het pand (uren per dag, frequentie van gebruik)
Na de inspectie wordt een rapport opgesteld dat de energie-index en het labelklasse bevat. Dit rapport wordt ingeschreven in de nationale EPC-database en is te raadplegen via de officiële website.
Het proces kan variëren in complexiteit afhankelijk van de omvang en functie van het pand. Voor een uitgebreid advies kan ook een EPA-advies worden ingehuurd, waarin specifieke maatregelen worden opgenomen om de energieprestatie van het pand te verbeteren.
Kosten en uitvoering
Het verkrijgen van een energielabel voor een horecapand is tegen een redelijke prijs mogelijk. Veel dienstverleners bieden pakketten aan die reeds vanaf €450,- tot €485,- excl. BTW liggen. Deze kosten zijn afhankelijk van de grootte van het pand en de complexiteit van de installaties.
Een energielabel kan binnen vijf werkdagen gereed zijn na de inspectie. Dit maakt het mogelijk om het label snel in te zetten bij verkoop of verhuur. Voor horecapanden die al een energielabel hebben, kan ook een Second Opinion aangevraagd worden. Dit is een extra inspectie om te beoordelen of het huidige label nog accuraat is of dat er verbeteringen mogelijk zijn.
Invloed van het energielabel op verkoop- en huurwaarde
Het energielabel heeft een directe invloed op de verkoop- en verhuurwaarde van een horecapand. Gebouwen met een hoger label (zoals A of B) zijn aantrekkelijker voor kopers en huurders, omdat ze duidelijk maken dat het pand energiezuinig is en lagere energiekosten genereert.
In de horeca branche, waar de marge vaak klein is, kunnen energiekosten een aanzienlijk deel van de totale kosten vormen. Een energiezuiniger pand betekent dus een lager operationeel budget. Daarom is het energielabel een belangrijk argument in verkoop- of huurgesprekken.
Daarnaast is er een duidelijke marktwaardeverhoging bij een energielabel A of B. Het energielabel is niet alleen een juridisch vereist document, maar ook een marketinginstrument. In commerciële media moet bijvoorbeeld de energieprestatie-indicator (labelklasse) worden vermeld wanneer een horecapand wordt aangeboden voor verkoop of verhuur.
Toekomstverwachtingen en verplichtingen
De energielabelplicht is in de toekomst nog verder versterkt. Vanaf 1 januari 2023 is het verplicht dat elk utiliteitsgebouw van 100 m² of groter minimaal over een energielabel C beschikt. Dit geldt ook voor horecapanden. De gemeenten zullen dit gaan handhaven, wat betekent dat pandeigenaars zich hier reeds op moeten voorbereiden.
Daarnaast staat in het Energieakkoord van 2013 dat alle bedrijfspanden in 2030 een energielabel A moeten hebben. Hoewel dit nu nog niet verplicht is, is het een duidelijke richtlijn voor de toekomst. Panden die nu al verbouwd worden en een A-label verkrijgen, zullen niet meegenomen worden in de bepalingen van de komende jaren. Dit betekent dat het nu al voordeelig is om een A-label te streven.
Verduurzaming en energiebesparing
Een energielabel is niet alleen een verplicht document, maar ook een uitgangspunt voor verduurzaming. Het label geeft inzicht in de huidige energieprestatie van het pand en bevat vaak aanbevelingen voor verbeteringen. Deze verbeteringen kunnen gaan over isolatie, het vervangen van verlichting, het optimaliseren van ventilatie of het installeren van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen.
Het verkrijgen van een EPA-advies is een uitstekende optie voor pandeigenaars die serieus overwegen om hun pand verduurzaam te maken. In dit advies worden specifieke maatregelen opgenomen die afgestemd zijn op de functie en gebruik van het pand. Dit maakt het advies uniek en beter afgestemd op de specifieke situatie van het horecapand.
Het energielabel als onderdeel van een duurzaam beheerplan
Het energielabel is een essentieel onderdeel van een duurzaam beheerplan voor een horecapand. Het biedt een overzicht van de huidige situatie en een route naar verbetering. Voor een restaurant of café kan het label worden gebruikt om:
- Het energieverbruik te optimaliseren
- De bedrijfskosten te verlagen
- Het marktpositie te versterken
- De juridische verplichtingen te nakomen
Het energielabel moet daarom niet alleen gezien worden als een administratief vereist document, maar ook als een strategisch instrument in het beheer van een horecapand.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel onderdeel van elke horecapandtransactie. Het geeft inzicht in de energieprestatie van het pand en speelt een rol in de verkoopwaarde, verhuurwaarde en duurzaamheidsstrategie. Het is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering, en het niet hebben ervan kan leiden tot boetes en juridische complicaties.
Het energielabel is binnen tien jaar geldig, wat betekent dat pandeigenaars zich regelmatig moeten voorzien van een actualisatie. Daarnaast is het een waardevolle bron voor verduurzaming en energiebesparing. Het is dus zowel juridisch als economisch verstandig om het energielabel serieus te nemen.
Voor horecapanden die nu al verbouwen of investeren, is het verstandig om te streven naar een energielabel A of B. Dit zorgt voor een betere marktpositie en een lagere energiekostenstructuur, wat essentieel is in de horeca branche.