Energielabels voor schoolgebouwen zijn een essentieel onderdeel van de verduurzamingsambities van Nederland. Sinds 2019 zijn scholen verplicht om een energielabel te hebben bij verkoop, verhuur of renovatie. Sinds 2023 geldt zelfs een minimumeis: het energielabel moet minimaal op niveau C liggen. In dit artikel bespreken we de verplichtingen, het proces van het verkrijgen van een energielabel, de kosten en mogelijke maatregelen om het energielabel te verbeteren. Daarnaast geven we overzicht van de verantwoordelijkheden en straffen bij niet-nakoming van de wettelijke eisen.
Wat is een energielabel voor schoolgebouwen?
Een energielabel is een rapport dat de energieprestatie van een gebouw op een duidelijke manier toont. Het label geeft een visuele weergave van de energieprestatie op een schaal van A t/m G, waarbij A staat voor een zeer goede energieprestatie en G voor een slechte. Het label is op basis van een inspectie gemaakt door een erkende energieprestatie-adviseur en geeft bovendien een overzicht van mogelijke maatregelen om de energieprestatie te verbeteren.
Voor schoolgebouwen is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering. Dit geldt voor gebouwen die na 1 januari 2008 zijn opgeleverd, of wanneer een school (gedeeltelijk) wordt verhuurd of verkocht. Het energielabel is maximaal 10 jaar geldig.
Verplichtingen voor scholen
Energielabel C verplicht sinds 2023
Sinds 1 januari 2023 geldt voor scholen een verplichte minimumeis: het energielabel moet minstens C zijn. Dit betekent dat scholen verplicht zijn om hun gebouwen aan te passen indien het huidige energielabel lager is dan C. Deze regel is onderdeel van de bredere doelen van Nederland om het land verduurzamer te maken en CO₂-uitstoot te verlagen.
Wie is verantwoordelijk?
De eigenaar van het schoolgebouw is verantwoordelijk voor het verkrijgen en onderhouden van het energielabel. Als de gemeente eigenaar is van de school, dan is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om het energielabel aan te vragen. Bij verhuur is de verhuurder verantwoordelijk voor het nakomen van de eisen.
Niet-nakoming van deze verplichtingen kan leiden tot boetes. De boetes kunnen aanzienlijk zijn, en in sommige gevallen overschrijden ze € 20.000,-. Daarom is het belangrijk dat scholen en eigenaars zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden.
Hoe verkrijg je een energielabel voor een schoolgebouw?
Het verkrijgen van een energielabel voor een schoolgebouw is een proces dat bestaat uit enkele stappen:
Inspectie en inventarisatie: Een erkende energieprestatie-adviseur bezoekt het schoolgebouw en voert een inspectie uit. Tijdens deze inspectie worden onder andere de constructieve en installatietechnische eigenschappen van het gebouw geïnventariseerd.
Rapportage: De adviseur verwerkt de gegevens tot een energie-index rapport, ook wel het definitieve energielabel genoemd. Dit rapport geeft een visuele weergave van de energieprestatie en bevat een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen.
Aanvragen en registratie: Het energielabel wordt geregistreerd in de nationale database (EP-Online) en is daarna toegankelijk voor alle betrokkenen, zoals kopers, huurders of schoolbesturen.
Oplevering en gebruik: Het energielabel is nu geldig voor 10 jaar en kan worden gebruikt bij verkoop, verhuur of renovatie.
Kosten van een energielabel
De kosten van een energielabel variëren afhankelijk van de grootte van het schoolgebouw. Het proces wordt vaak geïndexeerd op het aantal vierkante meters dat moet worden ingevoerd. Daarom kunnen de kosten behoorlijk uiteenlopen. Sommige bedrijven, zoals Advies in Energie en Label-up, bieden vrijblijvende offertes aan op basis van de oppervlakte van het pand.
Het verkrijgen van een energielabel is een investering die op de lange termijn rendabel kan zijn, vooral bij het verbeteren van het energielabel naar een hoger niveau. Daarnaast is het ook mogelijk om een uitgebreid EPA-advies aan te vragen, waarin nog dieper wordt ingegaan op mogelijke verbetermaatregelen.
Hoe kan je het energielabel verbeteren?
Er zijn verschillende maatregelen die scholen kunnen nemen om hun energielabel te verbeteren. De effectiviteit van deze maatregelen hangt af van de huidige toestand van het schoolgebouw. Enkele veelvoorkomende verbeteringen zijn:
- Dakisolatie aanbrengen: Goede dakisolatie zorgt voor een betere warmteisolatie en vermindert energieverlies.
- Vloerisolatie verbeteren: Vooral in oudere gebouwen kan vloerisolatie een aanzienlijke invloed hebben op de energieprestatie.
- Verglas verbeteren: Het vervangen van oude ramen en glas voor een hogere isolatiewaarde kan het energieverbruik aanzienlijk verlagen.
- Warmtepomp installeren: Het gebruik van een warmtepomp kan het verbruik van fossiele brandstoffen verminderen en de CO₂-uitstoot verlagen.
- Verlichting aanpassen: Het gebruik van LED-verlichting en slimme verlichtingssystemen kan energie besparen.
Bij Label-up en Advies in Energie zijn adviestrajecten beschikbaar om scholen te helpen bij het kiezen van de meest geschikte maatregelen. Deze adviezen zijn vaak gericht op kosteneffectieve verbeteringen die snel uitvoerbaar zijn.
Het Frisse Scholen-programma
Een van de initiatieven die gericht zijn op energiezuinige en gezonde schoolgebouwen is het Frisse Scholen-programma. Dit programma helpt schoolbesturen en gemeenten bij het ontwikkelen van energiezuinige en comfortabele schoolgebouwen. Het programma biedt onder andere:
- Ambitiewijzer: Een tool waarmee schoolbesturen hun ambities voor energiezuinigheid en comfort kunnen formuleren.
- Proceshandleiding: Informatie over hoe het Programma van Eisen (PvE) Frisse Scholen kan worden ingezet in verschillende fasen van het bouw- en ontwerpproces.
- Scorekaart: Een Excel-bestand dat gebruikt kan worden om tussenresultaten te toetsen en de eindresultaten te controleren.
Het doel van het Frisse Scholen-programma is om scholen te ondersteunen bij het verbeteren van hun energieprestatie en het creëren van een gezond en comfortabel leeromgeving.
Verduurzaming als verplichting
Het verduurzamen van schoolgebouwen is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een maatregel die langdurige voordelen biedt. Energielabel C betekent dat het gebouw voldoet aan een bepaalde minimumstand van energieprestatie. Deze standaard is ontworpen om zowel de CO₂-uitstoot te verminderen als energiekosten te verlagen.
Bij het proces van verduurzaming is het belangrijk om professionele adviezen in te schakelen. Ondersteuning van erkende adviseurs kan scholen helpen bij het kiezen van de meest effectieve maatregelen. Daarnaast zijn er programma’s en subsidies beschikbaar die scholen kunnen gebruiken om de kosten te verlagen.
Boetes bij niet-nakoming
Het niet nakomen van de energielabelverplichtingen kan leiden tot boetes. Deze boetes zijn aanzienlijk en kunnen boven de € 20.000,- liggen. Daarom is het belangrijk dat scholen en eigenaars zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden en de wettelijke eisen.
Nieuwe scholen of schoolgebouwen die worden verhuurd of verkocht moeten zorgvuldig voorzien in het energielabel. Het is ook mogelijk om het energielabel te controleren via EP-Online, de centrale database voor energielabels. Middels deze website kunnen scholen controleren of hun school het juiste energielabel heeft en welke verbetermaatregelen mogelijk zijn.
Conclusie
Energielabels voor schoolgebouwen zijn een essentieel onderdeel van de verduurzamingsambities van Nederland. Sinds 2019 is het energielabel verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering. Sinds 2023 geldt zelfs een minimumeis: het energielabel moet minstens C zijn. Het verkrijgen van het energielabel is een proces dat uit inspectie, rapportage en registratie bestaat. De kosten variëren afhankelijk van de grootte van het schoolgebouw.
Er zijn verschillende maatregelen die scholen kunnen nemen om hun energielabel te verbeteren, zoals het aanbrengen van isolatie of het installeren van warmtepompen. Het Frisse Scholen-programma biedt ondersteuning bij het ontwikkelen van energiezuinige en gezonde schoolgebouwen.
Niet-nakoming van de energielabelverplichtingen kan leiden tot boetes, wat benadrukt hoe belangrijk het is dat scholen en eigenaars zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden. Het energielabel is niet alleen een wettelijke eis, maar ook een instrument om energiekosten te verlagen en het milieu te behouden.