In 2021 heeft Nederland een belangrijke stap gezet in de richting van duurzamere energiegebruik in woningen. Het energielabel, een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is, is sinds die tijd volledig vernieuwd. Deze veranderingen zijn gericht op transparantie, nauwkeurigheid en duurzaamheid in de bouwsector. In dit artikel leggen we uit wat het nieuwe energielabel inhoudt, hoe het bepaald wordt, welke voordelen het biedt en hoe je je eigen woning kunt verbeteren op energieprestatie.
Wat is het energielabel van je woning?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is een visuele weergave in de vorm van letters (A+++ tot G) en geeft informatie over het jaarlijkse energieverbruik en het percentage hernieuwbare energie. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en nieuwbouw sinds 2008. Sinds 1 januari 2021 is het energielabel volledig vernieuwd. Het nieuwe label is moderner, uitgebreider en bevat meer nuttige details over de energieprestaties van de woning.
Het energielabel is geen einddoel, maar een hulpmiddel om woningbezitters inzicht te geven in de energieprestaties van hun woning. Het geeft aan waar verbeteringen mogelijk zijn en hoe de energiezuinigheid van een woning verbeterd kan worden.
Het verschil tussen oude en nieuwe energielabels
Het energielabel heeft sinds 2021 een volledige make-over ondergaan. De oude labels gingen tot een eindletter A en waren gebaseerd op aannames en standaardwaardes. Het nieuwe energielabel, daarentegen, werkt met een schaal van G tot A++++. Dit verschil in schaal geeft een fijner onderscheid tussen energiezuinigheid en maakt het label dus informatiever.
Het nieuwe energielabel houdt rekening met de werkelijke energieprestaties van de woning, in plaats van met aannames. Hierdoor is het een betrouwbaarder beeld van de energiezuinigheid van de woning. Bovendien is het nieuwe energielabel 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen. Oudere labels vereisten wel periodieke updates.
Hoe wordt het energielabel bepaald?
Het energielabel wordt bepaald aan de hand van een rekenmethode die bekend staat als NTA 8800. Deze norm is sinds januari 2021 de standaard voor het berekenen van het energielabel. Het energielabel beoordeelt een woning op drie belangrijke punten:
- Energiebehoefte (kWh/m²/jaar) voor een comfortabel binnenklimaat.
- Primair fossiel energiegebruik (kWh/m²/jaar) van installaties.
- Aandeel hernieuwbare energie (%) uit natuurlijke bronnen.
Deze drie parameters worden gecombineerd om het energielabel te bepalen. Het energielabel is dus niet alleen een letter, maar een samenvatting van de energieprestaties van de woning. Het energielabel wordt uitgevoerd door een erkende EP-adviseur. Deze adviseur inspecteert de woning en voert metingen uit om het energielabel te bepalen. De kosten van een energielabel liggen gemiddeld rond de €300.
Voorlopig versus definitief energielabel
Het energielabel kan in twee vormen voorkomen: voorlopig en definitief. Een voorlopig energielabel wordt opgesteld op basis van schattingen en zonder fysiek onderzoek in de woning. Dit is meestal het geval bij nieuwbouw, waarbij het energielabel nog niet op basis van een fysieke inspectie kan worden gemaakt. Het voorlopige label geeft een inschatting van de energieprestaties van de woning en is tijdelijk.
Een definitief energielabel is de officiële beoordeling van de energiezuinigheid van een woning. Dit label is gebaseerd op een fysieke inspectie en is 10 jaar geldig. Het definitieve label is verplicht bij verkoop, verhuur en nieuwbouw.
Welke energielabels zijn er?
Sinds 2021 kan een woning één van elf mogelijke energielabels krijgen, variërend van categorie G (zeer energie-onzuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). De letters A tot en met G geven het primaire fossiele energieverbruik van een woning aan, uitgedrukt in kWh per m² per jaar. Dit laat zien hoeveel fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie of kolen nodig zijn voor verwarming, koeling en ventilatie.
Het energielabel geeft ook inzicht in hoe goed een woning is geïsoleerd en hoe zuinig de installaties voor verwarming, koeling, warm water en ventilatie werken. Deze prestaties worden samengevat in een waarde van kWh/m², die bepalend is voor het energielabel.
Waarom is het energielabel belangrijk?
Het energielabel heeft meerdere voordelen voor woningbezitters. Ten eerste bespaart een beter energielabel geld op de energierekening, omdat de woning minder energie verbruikt. Ten tweede verhoogt een beter energielabel de verkoops- of verhuurwaarde van de woning. Onderzoek laat zien dat de grootste waardesprong plaatsvindt bij woningen die van energielabel D (bij oude woningen van vóór 1920) naar A+ stijgen.
Een beter energielabel kan ook leiden tot een hogere hypotheek. Woningbezitters kunnen bijvoorbeeld een hogere hypotheek afsluiten om verbeteringen aan te brengen die het energielabel positief beïnvloeden. Dit maakt het energielabel niet alleen een informatieve tool, maar ook een financieel rendabel investering.
Hoe kun je je energielabel verbeteren?
Er zijn verschillende manieren om het energielabel van je woning te verbeteren. Hieronder geven we enkele voorbeelden:
Vervang je verwarmingssysteem. Vervang je huidige CV-ketel door een warmtepomp om van het gas af te gaan. Warmtepompen zijn energiezuiniger dan traditionele verwarmingsinstallaties en kunnen het energielabel positief beïnvloeden.
Isolatie verbeteren. Goede isolatie is essentieel voor een energiezuinige woning. Denk aan dakraamisolatie, spouwmuurisolatie of vloerisolatie. Deze verbeteringen verminderen de hoeveelheid energie die nodig is om de woning te verwarmen.
Zonnepanelen installeren. Zonnepanelen leveren hernieuwbare energie op en verlagen het percentage fossiel energiegebruik van de woning. Dit heeft een directe positieve invloed op het energielabel.
Aansluiten op stadsverwarming. Een alternatief is het aansluiten op stadsverwarming, wat de kans op een beter energielabel vergroot. De kosten voor stadsverwarming zijn echter vaak hoger dan die van verwarmen met gas, vanwege de hoge vaste kosten. Aansluiten op stadsverwarming is financieel minder aantrekkelijk, maar kan in sommige gevallen leiden tot een beter energielabel.
Energiebesparende maatregelen nemen. Denk aan het installeren van een zonwering, het vervangen van ramen of het installeren van een energiezuinige boiler. Deze maatregelen verlagen het energieverbruik en verbeteren het energielabel.
Een aanbouw of verbouwing uitvoeren. Aanpassingen aan de woning, zoals het plaatsen van dakramen of het maken van een aanbouw, kunnen de energieprestaties beïnvloeden. Het is daarom verstandig om na zo’n verbouwing het energielabel opnieuw te bepalen.
De invloed van terugleveren en salderingsregelingen
Het terugleveren van zonne-energie kan het energielabel van een woning negatief beïnvloeden. Dit komt doordat het energielabel op basis van werkelijke prestaties wordt bepaald, en terugleveren geen directe invloed heeft op het energieverbruik van de woning. Daarnaast is de salderingsregeling, waarbij het teruggeleverde energiegebruik wordt gecompenseerd, sinds 2021 afgeschaft. Hierdoor is terugleveren minder gunstig voor woningbezitters.
Waar kun je je energielabel vinden?
Je kunt het energielabel van je woning opzoeken via de website van Milieu Centraal. Dit is een gratis tool waarin je je postcode en huisnummer kunt invullen om het energielabel van je woning te raadplegen. De tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze met een oude methode zijn berekend.
Daarnaast kun je het energielabel ook raadplegen via EP-Online, de officiële landelijke database waarin energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen zijn opgenomen. Deze database is alleen voor openbare informatie beschikbaar. Als particuliere eigenaar kun je het energielabel downloaden in MijnOverheid. Zakelijke gebouweigenaars kunnen het energielabel downloaden in EP-Online via eHerkenning.
Hoe controleer je de echtheid van een energielabel?
Sinds 1 januari 2021 is het energielabel digitaal ondertekend. Dit betekent dat je de echtheid van het energielabel kunt controleren via een stappenplan. Dit is belangrijk om ervoor te zorgen dat je niet in aanraking komt met vervalsde of niet-officiële energielabels.
Welke woningen hoeven geen energielabel?
Niet alle woningen zijn verplicht tot het aanbrengen van een energielabel. Kleinere vrijstaande woningen met een oppervlakte kleiner dan 50 m² en monumenten hoeven geen energielabel te hebben. Deze woningen zijn vrijgesteld van de verplichte energiebeoordeling.
Wat beïnvloedt het energielabel?
Het energielabel kan worden beïnvloed door verschillende factoren. Ten eerste heeft het verouderen van de woning invloed op het energielabel. Oudere woningen zijn vaak minder geïsoleerd en gebruiken minder efficiënte verwarmingsinstallaties, wat leidt tot een slechter energielabel.
Ten tweede heeft het energiegebruik van apparaten, zoals de tv, wasmachine en koelkast, geen invloed op het energielabel. Het energielabel beoordeelt alleen het energieverbruik van de woning zelf, niet van de apparaten of het leefgedrag van de bewoners.
De rol van de EP-adviseur
Een EP-adviseur is verantwoordelijk voor het uitvoeren van het energielabel. De adviseur inspecteert de woning en voert metingen uit aan de installaties en constructie. De adviseur gebruikt de bepalingsmethode NTA 8800 en werkt volgens normen zoals BRL 9500 en ISSO publicatie 82.1.
Het is belangrijk om bij verschillende adviseurs een offerte aan te vragen. De kosten voor het energielabel kunnen variëren per adviseur en per woning. Door vergelijking te maken, kun je een kwalitatief goede beoordeling krijgen tegen een redelijke prijs.
Conclusie
Het energielabel van je woning is een belangrijk instrument om inzicht te krijgen in de energieprestaties van je woning. Sinds 2021 is het energielabel volledig vernieuwd en biedt het nu een uitgebreider en accuraatere beoordeling van de energiezuinigheid van een woning. Het energielabel geeft informatie over het energieverbruik, de isolatie en de installaties en helpt woningbezitters bij het verbeteren van de energiezuinigheid van hun woning.
Door het energielabel te verbeteren, kun je geld besparen op je energierekening, je woningwaarde verhogen en je bijdrage leveren aan een duurzamere toekomst. Het is verstandig om regelmatig het energielabel te raadplegen en eventuele verbeteringen aan te brengen om het energielabel te verhogen.
Het energielabel is niet alleen een verplichte documentatie bij verkoop of verhuur, maar ook een krachtig hulpmiddel voor woningbezitters die hun woning energiezuiniger willen maken. Met de juiste maatregelen is het mogelijk om het energielabel van je woning te verbeteren en zo je woning duurzamer en comfortabeler te maken.