Een energielabel is een essentieel document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is en welke verbeteringen mogelijk zijn. Het label speelt een sleutelrol bij de verkoop, verhuur of renovatie van een woning en is sinds 2008 verplicht. Het energielabel biedt niet alleen inzicht in de huidige energieprestatie van een woning, maar stelt eigenaren ook in staat om doelgerichte verduurzamingsmaatregelen te nemen. In dit artikel bespreken we in detail wat een energielabel inhoudt, hoe het verkregen kan worden, waar het te vinden is en welke uitzonderingen en verplichtingen van toepassing zijn.
Wat is een Energielabel en Waarom is het Belangrijk?
Een energielabel is een gedetailleerd document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label bestaat uit een letterklasse van A++++ (heel zuinig) tot en met G (minst zuinig). Het label is niet alleen een eenvoudige letter, maar bevat meerdere pagina’s met uitgebreide informatie over de energieprestatie van de woning, inclusief mogelijke verbetermaatregelen en kostenbesparingen.
Het energielabel is van groot belang bij het bepalen van het comfort en de kosten van energieverbruik. Een energiezuinig huis is comfortabeler en leidt tot lagere energierekeningen. Daarnaast is het energielabel een verplicht document bij de verkoop, verhuur of oplevering van een woning. Sinds 2021 is het verplicht om een erkend energieadviseur in te schakelen om het energielabel vast te stellen.
Het energielabel is ook een essentieel instrument voor verduurzaming. Het geeft aan waar verbeteringen mogelijk zijn, bijvoorbeeld in isolatie, warmtepompen of zonnepanelen. Daarom is het energielabel niet alleen een juridisch verplicht document, maar ook een handreiking voor eigenaren die hun woning duurzamer willen maken.
Hoe Krijg je een Energielabel?
Het energielabel wordt verkregen door een erkend energieadviseur in te schakelen. De adviseur komt in de woning en meet diverse kenmerken, zoals afmetingen, isolatielagen en installaties. Op basis van deze gegevens berekent de adviseur de energieprestatie van de woning en stelt het energielabel vast. Het adviesduur is gemiddeld 1 tot 2 uur. De kosten voor het energielabel liggen meestal rond de €300. Het is verstandig om offertes van meerdere adviseurs te vergelijken om de beste prijs te krijgen.
Na de meting ontvangt de eigenaar een afschrift van het energielabel. Voor particuliere woningen kan dit via MijnOverheid.nl worden gedownload. Zakelijke gebouweigenaars gebruiken EP-Online.nl voor het downloaden van het energielabel.
Het energielabel moet geregistreerd worden in de landelijke database EP-Online. Sinds 1 januari 2021 is het energielabel voorzien van een digitale ondertekening, waarmee de echtheid van het document kan worden gecontroleerd. De Rijksdienst voor Wegverkeer (RVO) beheert deze registratie en controleert of het energielabel correct is uitgegeven.
Waar vind je het Energielabel?
Het energielabel is beschikbaar in digitale vorm en kan via verschillende kanalen worden opgevraagd, afhankelijk van of het om een particuliere of zakelijke woning gaat:
- Particuliere woningen (eigenaar of huurder): Het energielabel kan worden gedownload via MijnOverheid.nl. Huurders kunnen dit ook via MijnOverheid vragen aan de verhuurder.
- Zakelijke woningen: Zakelijke gebouweigenaars kunnen via EP-Online.nl het energielabel raadplegen.
- Erfgenamen: Als de eigenaar is overleden, is het mogelijk om het energielabel aan te vragen namens de erfgenamen. Meer informatie hierover is beschikbaar op de website van het energieloket.
- Helpdesk Energielabel: Als het energielabel niet op te zoeken is, kan contact worden opgenomen met de Helpdesk Energielabel via 0800-0808 of via het contactformulier op de website.
Het energielabel kan ook worden gecontroleerd op echtheid, vooral voor labels geregistreerd na 1 januari 2021. Hierbij is een digitale ondertekening aanwezig, die kan worden gecontroleerd volgens het stappenplan van RVO.
Verplichtingen en Uitzonderingen
Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur en oplevering van een woning. Dit geldt sinds 1 januari 2008. Het energielabel moet in dit geval geregistreerd zijn in EP-Online en beschikbaar worden gesteld aan kopers, huurders of opleveraars. Bij het aanbieden van een woning te koop of te huur dient het energielabel in de advertentie vermeld te worden, evenals het labelklasse (de letter A t/m G).
Als een energielabel ontbreekt bij verkoop of verhuur, kan dit leiden tot boetes. De hoogte van deze boetes is afhankelijk van de situatie en kan worden ingezien op de website van Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Er zijn ook uitzonderingen op de verplichte registratie van een energielabel. Deze gelden bijvoorbeeld voor kleine vrijstaande woningen onder 50 m² en monumenten. Voor deze woningen is het energielabel niet verplicht.
Voor projectontwikkelaars is het energielabel verplicht bij de oplevering van een woning, zelfs als deze al is verkocht maar nog niet opgeleverd. Het energielabel moet dan wettelijk gezien worden overlegd bij oplevering.
Wat Staat er Precies in het Energielabel?
Het energielabel bevat meerdere pagina’s met gedetailleerde informatie. De belangrijkste informatie die op het label staat, is:
- Labelklasse (A t/m G): De letter die aangeeft hoe energiezuinig de woning is.
- Energieprestatie-index (EPI): Een getal dat aangeeft hoeveel energie per jaar nodig is voor de woning. Deze index helpt bij het vergelijken van woningen.
- Analyse van de energieprestatie: Een overzicht van de huidige toestand van de woning, inclusief isolatie, installaties en eventuele aansluitingen zoals zonnepanelen.
- Aanbevelingen voor verbeteringen: Het energielabel bevat ook een lijst met mogelijke verbetermaatregelen, zoals isolatie van muren, dak of vloeren, het vervangen van een oude cv-ketel of het installeren van een warmtepomp.
- Kostenbesparingen en tijdsinvesteringen: Het label geeft ook indicaties van de mogelijke kostenbesparing na het uitvoeren van de aanbevolen maatregelen, evenals de verwachte tijdsinvestering per maatregel.
Het energielabel is dus meer dan een eenvoudige indeling in letters; het is een uitgebreid rapport dat helpt bij het bepalen van de energieprestatie en verduurzaming van een woning.
Het Aanvragen van het Energielabel: Een Stappenplan
Het aanvragen van een energielabel is een gestructureerd proces. De volgende stappen zijn van toepassing voor particuliere woningen:
- Afspraak maken met een erkend energieadviseur: Het is verplicht om een adviseur te inschakelen die geregistreerd staat in de erkende lijst van energieadviseurs.
- Voorbereiding: De woningeigenaar zorgt ervoor dat hij zoveel mogelijk informatie heeft bij de hand, zoals bouwtekeningen, documentatie en facturen van al eerder uitgevoerde verbetermaatregelen.
- Inmeten: De energieadviseur komt op locatie en meet de woning in. De meetduur is gemiddeld 1 tot 2 uur. Tijdens deze meting worden kenmerken vastgelegd, zoals isolatie, afmetingen en installaties.
- Berekening en registratie: Op basis van de meetgegevens berekent de adviseur de energieprestatie en registreert het energielabel in EP-Online.
- Downloaden van het energielabel: Nadat het label geregistreerd is, kan het worden gedownload via MijnOverheid (particulier) of EP-Online (zakelijk).
- Controle van echtheid: Voor labels geregistreerd na 1 januari 2021 is een digitale ondertekening aanwezig. Deze kan worden gecontroleerd via het stappenplan van RVO.
Het proces kan eventueel ondersteund worden door de Helpdesk Energielabel, die telefonisch of via e-mail bereikbaar is voor vragen en hulp bij het aanvragen van het energielabel.
Problemen bij het Aanvragen van het Energielabel
Hoewel het energielabel verplicht is, kunnen er soms problemen ontstaan bij het aanvragen of opzoeken van het label. Een bekend probleem is dat het energielabel niet zichtbaar is in MijnOverheid of EP-Online. In dat geval zijn er enkele stappen die kunnen worden genomen:
- Ververs het scherm: Dit kan met het ronde pijltje naast de URL-balk of door Ctrl en F5 tegelijk in te drukken.
- Wis de browsergeschiedenis of gebruik een incognitovenster: Soms kan het probleem veroorzaakt worden door cache- of cookies.
- Gebruik hoofdletters in de postcode: Sommige systemen zijn gevoelig voor hoofdletters.
- Contact met de Helpdesk Energielabel: Als bovenstaande stappen niet werken, is het mogelijk om hulp aan te vragen bij de Helpdesk Energielabel via 0800 0808 of via het contactformulier.
Een ander bekend probleem is dat de verhuurder of verkoper geen energielabel aanbiedt. In dat geval is het mogelijk om het energielabel aan te vragen via MijnOverheid of om de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in te lichten. De ILT kan een brief sturen naar de verhuurder, waarin wordt aangedrongen om binnen 4 weken een energielabel te laten registreren. Als dit niet gebeurt, kan een boete worden opgelegd.
Het Energielabel en het Vraagstuk van Verduurzaming
Het energielabel is niet alleen een juridisch verplicht document, maar ook een essentieel instrument bij het verduurzamen van woningen. Het geeft duidelijke aanbevelingen voor verbetermaatregelen, zoals isolatie, warmtepompen en zonnepanelen. Deze maatregelen helpen bij het verlagen van energieverbruik en kosten, evenals bij het verminderen van CO₂-uitstoot.
Het energielabel maakt het mogelijk voor eigenaren om doelgerichte investeringen te doen in verduurzaming. Het label helpt bijvoorbeeld bij het bepalen van welke isolatielagen ontbreken, welke installaties vervangen moeten worden en welke technologieën het meest rendabel zijn.
Daarnaast kan het energielabel ook dienen als ondersteuning bij het aanvragen van subsidies of leningen voor verduurzamingsprojecten. Veel maatregelen die op het energielabel worden aangeraden, kunnen namelijk rechtstreeks leiden tot een beter label en dus een hogere marktwaarde van de woning.
Energielabels voor Nieuwgebouwde Woningen
Voor nieuwbouwwoningen gelden sinds 2015 specifieke regels. Nieuwbouwwoningen moeten bij oplevering een geregistreerd energielabel aanbieden. Dit geldt voor zowel particuliere als zakelijke woningen. Het energielabel dient te worden ingevoerd in de EP-Online-database en is beschikbaar voor kopers of huurders.
Nieuwbouw moet voldoen aan de eisen van de Energieprestatiegebouw (EP-g) regelgeving. Deze regels zijn bedoeld om de energieprestaties van nieuwe woningen te verbeteren en de CO₂-uitstoot te verminderen. Het energielabel voor nieuwbouw geeft duidelijk aan hoe deze eisen zijn nagekomen en of er verbeteringen mogelijk zijn.
Energielabels voor Utiliteitsgebouwen
Naast woningen zijn energielabels ook verplicht voor utiliteitsgebouwen sinds 2021. Voor deze gebouwen geldt dat het energielabel moet worden ingevoerd in EP-Online en beschikbaar moet worden gesteld bij verkoop of verhuur. Utiliteitsgebouwen omvatten bijvoorbeeld kantoren, winkels, scholen en sporthallen.
Het energielabel voor utiliteitsgebouwen bevat vergelijkbare informatie als bij woningen, inclusief energieprestatie-index, aanbevolen verbetermaatregelen en kostenanalyse. De verplichting geldt voor zowel particuliere als zakelijke eigenaars van utiliteitsgebouwen.
Energieprestatiecertificaat versus Energielabel
Soms wordt het energieprestatiecertificaat verward met het energielabel. Het energieprestatiecertificaat is een apart document dat ook informatie bevat over de energieprestaties van een woning, maar het is niet hetzelfde als het energielabel. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering, terwijl het energieprestatiecertificaat een extra optie is voor eigenaren die meer gedetailleerde informatie willen.
Het energieprestatiecertificaat wordt vaak verstrekt aan kopers of huurders als aanvulling op het energielabel. Het bevat een uitgebreidere analyse van de energieprestaties en kan nuttig zijn bij het bepalen van verduurzamingsmaatregelen.
Het Energielabel en de Marktwaarde van de Woning
Het energielabel heeft ook een invloed op de marktwaarde van een woning. Een woning met een hogere energielabelscore (zoals A of A++) heeft meestal een hogere marktwaarde dan een woning met een lager label (zoals C of D). Dit komt doordat kopers en huurders steeds meer waarde hechten aan energiezuinig wonen en verduurzaming.
Ook in de verhuurmarkt speelt het energielabel een rol. Verhuurders met een hoger label kunnen vaak hogere huurprijs opleggen, aangezien huurders bereid zijn te betalen voor een energiezuinige woning. Daarnaast is het energielabel ook een essentieel criterium voor huurders die zoeken naar duurzame woonoplossingen.
Conclusie
Het energielabel is een essentieel document in de Nederlandse woningmarkt. Het geeft duidelijk inzicht in de energieprestaties van een woning en biedt concrete aanbevelingen voor verduurzaming. Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering en moet worden ingevoerd in de landelijke database EP-Online. Het label is beschikbaar via MijnOverheid (particulier) of EP-Online (zakelijk) en bevat uitgebreide informatie over de huidige toestand van de woning en mogelijke verbetermaatregelen.
Het energielabel is niet alleen een juridisch verplicht document, maar ook een waardevolle tool voor eigenaren die hun woning duurzamer willen maken. Het helpt bij het bepalen van kostenbesparingen, verbetermaatregelen en subsidies voor verduurzaming. Daarnaast speelt het energielabel ook een rol bij de marktwaarde van de woning en de verhuurprijs.
Het aanvragen van het energielabel is een gestructureerd proces dat uit meerdere stappen bestaat. Het is verstandig om offertes van meerdere erkende energieadviseurs te vergelijken en de Helpdesk Energielabel in te schakelen bij problemen of vragen. Door het energielabel te gebruiken, kunnen eigenaren hun woning verduurzamer maken, kosten besparen en bijdragen aan een duurzamere toekomst.