Inleiding
In 2025 staat verduurzaming van woningen op de voorgrond van de duurzame ontwikkeling in Nederland. Het energielabel speelt daarbij een centrale rol, niet alleen als instrument voor inzicht in het energieverbruik, maar ook als voorwaarde voor het aanvragen van subsidies voor energiebesparende maatregelen. Het aanvragen van een energielabel en het verduurzamen van de woning kan echter complex zijn, met verschillende voorwaarden en eisen die u als woningeigenaar dient te overleggen.
In dit artikel bespreken we de werkwijze voor het aanvragen van een energielabel, de beschikbare subsidies zoals de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE), en de belangrijkste voorwaarden waaraan u dient te voldoen om subsidie te krijgen. Aan de hand van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen, zoals RVO en Energielabel.nl, wordt u een helder overzicht geboden van de stappen die u kunt nemen om uw woning duurzamer te maken met financiële ondersteuning van de overheid.
Wat is een energielabel en waarom is het belangrijk?
Een energielabel is een document dat een duidelijke indeling geeft van het energieverbruik van een woning. Het label wordt uitgedrukt in een cijfer (1 t/m 100) en een letter (A t/m G), waarbij hogere waarden en lagere letters duiden op een betere energieprestatie. Het energielabel is een essentieel onderdeel bij het kopen of verhuren van woningen en wordt geregistreerd in een landelijke database.
Het energielabel wordt gemaakt door een gecertificeerde energieadviseur die de woning onderzoekt en berekent hoeveel energie de woning verbruikt op basis van diverse factoren zoals isolatie, warmtebeheer en elektriciteitsgebruik. Het label geeft een overzicht van de actuele situatie, maar ook suggesties voor mogelijke verbeteringen.
Hoe wordt het energielabel aangevraagd?
De aanvraag van een energielabel kost meestal tussen € 200 en € 300, afhankelijk van de complexiteit van de woning. De prijsvariatie wordt beïnvloed door factoren zoals het woningtype (bijvoorbeeld eengezinswoning of appartement), de beschikbaarheid van documentatie, en de tijd die nodig is voor het onderzoek en de berekeningen.
De procedure verloopt als volgt:
- Selectie van een erkende energieadviseur: U moet een gecertificeerde adviseur kiezen via mijnoverheid.nl of via een van de energielabels-diensten.
- Bezoek aan de woning: De adviseur onderzoekt de woning en noteert de relevante kenmerken.
- Berekening en registratie: Na het onderzoek wordt het energielabel berekend en geregistreerd in de energielabeldatabase.
- Verstrekking van het label: U ontvangt het energielabel per e-mail als PDF-bestand binnen enkele dagen na registratie.
Het proces kan enkele weken duren, afhankelijk van de beschikbaarheid van de adviseur. Het is daarom verstandig om vroeg te starten met de aanvraag, vooral als u plannen heeft voor verduurzaming of verkoop.
Wanneer is een energielabel verplicht?
In Nederland is het energielabel verplicht bij het verkoop of verhuren van woningen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of het energielabel op tijd is aangemaakt en geregistreerd. Als blijkt dat het label ontbreekt, kan een boete volgen. Het is dus belangrijk om het energielabel op tijd aan te vragen, vooral als u de woning binnen de komende maanden wil verkopen of verhuren.
Als de woning inmiddels is verkocht en het energielabel nog steeds ontbreekt, is het niet meer mogelijk om achteraf een label aan te vragen. In dergelijke gevallen wordt de vorige eigenaar door de ILT benaderd en eventueel boetes opgelegd.
Beschikbare subsidies voor verduurzaming
Nadat het energielabel is aangemaakt, kunt u subsidies aanvragen om verduurzamingsmaatregelen uit te voeren. De overheid ondersteunt woningeigenaren die investeren in energiebesparing en duurzame energiebronnen. De belangrijkste subsidie is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE), die in 2025 een budget van €550 miljoen heeft.
Wat dekt de ISDE-subsidie?
De ISDE-subsidie is bedoeld voor eigenaren die verduurzamingsmaatregelen uitvoeren zoals:
- Isolatiemaatregelen (vloer-, muur- en dakenisolatie)
- Hybride warmtepompen
- Zonneboilers
- Elektrische kookvoorzieningen
- Aansluiting op een warmtenet
Vanaf 2026 is ook subsidie beschikbaar voor ventilatiemaatregelen, mits deze worden gecombineerd met isolatiemaatregelen.
Hoeveel subsidie kunt u krijgen?
De subsidiepercentage hangt af van het type en het aantal uitgevoerde maatregelen:
- Een enkele maatregel: tot 15% van de kosten.
- Twee maatregelen binnen 24 maanden: tot 30% van de kosten.
- Meerdere maatregelen: mogelijke combinaties kunnen leiden tot hogere subsidiebedragen.
De subsidies zijn inclusief BTW, wat betekent dat het totale bedrag dat u kunt terugvragen, rekening houdt met de heffing.
Voorwaarden voor de ISDE-subsidie
Om in aanmerking te komen voor subsidie, dient u aan een aantal voorwaarden te voldoen:
- Minimale uitvoering: Voor sommige maatregelen, zoals isolatie, zijn er minimumaantallen vereist. Bijvoorbeeld bij vloerisolatie moet minimaal 20 m² worden geïsoleerd.
- Professionele uitvoering: De maatregelen moeten worden uitgevoerd door een erkende en gecertificeerde installateur. Zelfdoenprojecten zijn niet toegestaan.
- Bewijsstukken: U moet facturen en andere bewijsstukken leveren om de kosten te verifiëren.
- Energiebesparing: De maatregelen moeten bijdragen aan een significant verminderde energieconsumptie van de woning.
- Eigendom en bewoning: De subsidie is alleen beschikbaar voor eigenaars die zelf in de woning wonen (zogenaamde "eigenaar-bewoners").
Daarnaast geldt dat nieuwbouwwoningen, die vaak al relatief energiezuinig zijn, minder subsidie kunnen ontvangen om ervoor te zorgen dat subsidies vooral gericht zijn op woningen met hoge verbetermogelijkheden.
Andere financieringsopties
Naast de ISDE-subsidie zijn er ook andere manieren om verduurzamingsmaatregelen te financieren:
- Lening via Nationaal Warmtefonds: Een speciale lening die gericht is op investeringen in duurzame energie.
- Hypotheekverhoging: Vanaf 1 januari 2024 is het mogelijk om extra geld te lenen via de hypotheek om de woning te verduurzamen.
- Gemeentelijke subsidies: Veel gemeenten bieden aanvullende subsidies of leningen voor verduurzamingsmaatregelen. Raadpleeg de Energiesubsidiewijzer of de website van uw gemeente voor meer informatie.
- Persoonlijke financiering: U kunt ook kiezen om de maatregelen uit eigen middelen te betalen.
Aanvragen van subsidies: hoe werkt het?
De aanvraagproces voor subsidies via ISDE verloopt via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). U dient een aanvraag in na het uitvoeren van de maatregelen. Het is belangrijk om goed voor te bereiden, omdat subsidies niet automatisch worden verstrekt en bepaalde administratieve eisen zijn. De RVO biedt ook online tools om u te helpen bij het bepalen van welke maatregelen u kunt aanvragen en hoeveel u kunt terugvragen.
Daarnaast is het verstandig om bij aanvraag eventuele hulp in te huren van een erkende adviseur of een kantoor dat ervaring heeft met subsidies. Dit helpt om eventuele fouten te voorkomen en om het proces zo snel en efficiënt mogelijk te laten verlopen.
Conclusie
Een energielabel en subsidies voor verduurzaming zijn essentiële onderdelen van de huidige woningbeleid. Het energielabel biedt u inzicht in het energieverbruik van uw woning, terwijl subsidies u helpen om het verduurzamen financieel aantrekkelijker te maken. Met een budget van €550 miljoen in 2025 en diverse financieringsopties is het mogelijk om significante investeringen te doen in isolatie, warmtepompen en andere energiebesparende maatregelen.
Het aanvragen van subsidies is echter niet automatisch en vereist goed voorbereiding, professionele uitvoering en bewijsdocumentatie. Door gebruik te maken van erkende adviseurs en subsidies via RVO, kunt u ervoor zorgen dat uw verduurzamingsprojecten effectief worden uitgevoerd en ondersteund worden door de overheid.