In Nederland speelt het energielabel een steeds belangrijker rol bij de verkoop of verhuur van woningen. Sinds de verplichting van het energielabel in 2009 is de kwaliteit van de energieprestatie van woningen onderwerp van aandacht, zowel voor kopers, huurders als woningeigenaren. Het energielabel geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en helpt bij het bepalen van mogelijke verbeteringen. In dit artikel geven we een overzicht van de werking van het energielabel, de verplichtingen die erbij horen, en de praktische stappen bij het aanvragen van een label.
Wat is het energielabel?
Het energielabel is een verplichte informatiemodule die de energieprestatie van een woning of gebouw meet. Het label is onderdeel van de Europese richtlijnen over de energieprestatie van gebouwen (EPBD), waaraan Nederland zich houdt. Het energielabel geeft een visuele weergave van de energiezuinigheid van een woning aan de hand van een letterschaal van A+++ tot G. De betekenis van deze schaal is als volgt:
| Label | Verbruik in kWh (stroom) | Beschrijving |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | Energieleverend |
| A+++ | 0 - 50 | Zeer laag energieverbruik |
| A++ | 50 - 105 | Zeer laag energieverbruik |
| A+ | 105 - 160 | Zeer laag energieverbruik |
| B | 160 - 190 | Laag energieverbruik |
| C | 190 - 250 | Redelijk laag energieverbruik |
| D | 250 - 290 | Gemiddeld energieverbruik |
| E | 290 - 335 | Redelijk hoog energieverbruik |
| F | 335 - 380 | Hoog energieverbruik |
| G | > 380 | Zeer hoog energieverbruik |
Het energielabel is een waardevolle bron van informatie, niet alleen voor de koper of huurder, maar ook voor woningeigenaren die mogelijke verbeteringen willen doorvoeren. Het label bevat ook aanbevelingen voor verduurzaming, zoals isolatieverbeteringen of het installeren van duurzame energiebronnen.
Wijzigingen vanaf 2021
Vanaf 1 januari 2021 is het energielabel in Nederland veranderd. De aanvraagprocedure is gewijzigd en het label is uitgebreider. In de periode voor 2021 kon een woningeigenaar zelf online een aantal woningkenmerken doorgeven, waarna het label op afstand werd vastgesteld door een erkend deskundige. Sinds 2021 is er een bezoek van een gecertificeerde energieadviseur verplicht. Deze adviseur komt bij de woning langs en beoordeelt in 1 tot 2 uur de energieprestatie op basis van de fysieke kenmerken van het pand.
Het energielabel is nu nauwkeuriger en biedt betere aandacht voor mogelijke verbeteringen. Bovendien blijven energielabels van vóór 2021 10 jaar geldig. De einddatum van het label staat vermeld op het document.
Verplichtingen bij verkoop of verhuur
Het energielabel is verplicht bij zowel de verkoop als verhuur van woningen. Deze verplichting is vastgelegd in de wet en geldt voor vrijwel alle woningen. Uitzonderingen zijn geregistreerde monumenten en woonboten. Bij verkoop van een woning moet de verkoper het energielabel overhandigen aan de koper. Bij verhuur moet het energielabel beschikbaar zijn voor de huurder. Als de verkoop- of huuroverdracht plaatsvindt zonder energielabel, kunnen boetes volgen. Deze boetes zijn in bepaalde gevallen vrij hoog.
De verplichting geldt ook bij herverkoop of herverhuur. Een energielabel is namelijk tien jaar geldig. Als de verkoper bij verkoop een energielabel heeft uitgevaardigd dat binnen tien jaar geldig is, kan deze verplichting worden doorgegeven aan de volgende eigenaar.
Uitzonderingen op de verplichting
Er zijn enkele uitzonderingen op de verplichting om een energielabel te overhandigen bij verkoop of verhuur. De belangrijkste uitzonderingen zijn:
- Geregistreerde monumenten: voor deze woningen is het energielabel niet verplicht.
- Woonboten: ook voor woonboten is het energielabel niet verplicht.
- Niet-woonfunctiegebouwen: gebouwen die niet bedoeld zijn voor woningbouw, zoals industrieterreinen of kantoren, kunnen onder bepaalde voorwaarden van de verplichting worden uitgezonderd.
- Recreatiewoningen: in de praktijk is er verwarring geweest over de verplichting voor recreatiewoningen. In theorie vallen deze onder de energielabelplicht, maar in de praktijk hebben veel van deze woningen geen geregistreerd label.
Bij twijfel over de toepassing van de verplichting op een specifieke woning is het verstandig om contact op te nemen met RVO of via de website van Rijksoverheid te informeren.
Hoe aan een energielabel komen
Het energielabel wordt uitgevaardigd door een gecertificeerde EP-adviseur (Energie Prestatie Adviseur). Deze adviseur is erkend door het landelijk register van EP-adviseurs en heeft de nodige kwalificaties om de energieprestatie van een woning te beoordelen. De aanvraagprocedure is als volgt:
- Vind een EP-adviseur: via de website van het Centraal Register Techniek (CRT) kan een woningeigenaar een erkende adviseur vinden.
- Bevestiging en afspraak: de woningeigenaar maakt contact met de adviseur en bevestigt de offerte. Vervolgens wordt een afspraak gemaakt.
- Woningbezoek: de adviseur bezoekt de woning en beoordeelt de energieprestatie. Dit bezoek duurt gemiddeld 1 tot 2 uur.
- Registreer het label: de adviseur registreert de resultaten in de landelijke database (EP-online). De woningeigenaar ontvangt een kopie van het energielabel in pdf-formaat.
Het energielabel dat in de EP-online database staat, is leidend bij verkoop of verhuur. Het is daarom belangrijk dat het label correct is en de werkelijke situatie van de woning weerspiegelt.
Tips bij het aanvragen van een energielabel
- Vraag meerdere offertes: de kosten voor het energielabel kunnen variëren per adviseur. Het is verstandig om meerdere offertes te vergelijken.
- Blijf aanwezig tijdens de woningopname: de adviseur heeft toegang tot alle ruimtes en moet onderdelen van de woning kunnen inspecteren.
- Controleer het energielabel: als de woningeigenaar het energielabel niet akkoord gaat met de werkelijke situatie, kan er aanspraak op worden gemaakt. Informatie over het aanvragen van een correctie staat op de website van RVO.
Het energielabel als informatiemiddel
Het energielabel is ontworpen als een informatiemiddel voor kopers en huurders. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van een woning en helpt bij het bepalen van mogelijke verbeteringen. Het label is openbaar en kan via verschillende kanaalen worden opgezocht. Voor particulieren is het energielabel beschikbaar via mijnoverheid.nl. Voor zakelijke gebouweigenaren is het label te vinden via ep-online.nl.
Het energielabel kan ook worden gebruikt als onderdeel van de renovatieplannen van een woning. Aanbevelingen voor verduurzaming zijn vaak opgenomen in het label en kunnen worden gebruikt als basis voor verbetermaatregelen.
Invloed van het energielabel op de verkoop of verhuur
Het energielabel heeft een directe invloed op de verkoop- en verhuurmarkt van woningen. Woningen met een hoger energielabel (zoals A+++ of A++) zijn vaak aantrekkelijker voor kopers en huurders en kunnen hogere verkoopprijs of huurprijs opleveren. Dit is te verklaren uit de toenemende aandacht voor duurzaamheid en energiezuinigheid in de maatschappij.
De verplichting van het energielabel heeft ook geleid tot een verbetering van de energieprestatie van woningen in het algemeen. In de loop van de jaren zijn er meer woningen met hogere energielabels geregistreerd. Uit recente cijfers blijkt bijvoorbeeld dat 78 procent van het vloeroppervlak aan kantoorruimte op 1 juli 2024 minimaal energielabel C had.
Daarnaast zijn er maatregelen in voorbereiding om de minimumeisen voor energieprestatie van huurwoningen en utiliteitsgebouwen te verhogen. Minister Keijzer heeft minimumeisen uitgewerkt voor de energieprestatie van huurwoningen en utiliteitsgebouwen zoals scholen en ziekenhuizen. Deze maatregelen zijn gericht op een langere termijn en zullen waarschijnlijk geleidelijk worden ingevoerd.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over het energielabel zijn onder andere:
Hoe kan ik mijn energielabel ophalen?
Particuliere woningeigenaren en huurders kunnen het energielabel downloaden via mijnoverheid.nl. Zakelijke gebouweigenaren gebruiken ep-online.nl.Wat te doen als het energielabel niet verschijnt?
Als het energielabel niet op het beeldscherm verschijnt, zijn er enkele stappen die kunnen worden ondernomen. Denk aan het vernieuwen van de pagina, het wissen van de browsergeschiedenis of het gebruik van hoofdletters in de postcode.Is er hulp beschikbaar bij vragen over het energielabel?
De Helpdesk Energielabel is bereikbaar via 0800 0808 of via het online contactformulier. De telefonische helpdesk is open van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur.Wat als ik het energielabel niet akkoord ga?
Als de woningeigenaar het energielabel niet akkoord gaat, is er mogelijkheid om correctie aan te vragen. Meer informatie hierover is te vinden op de website van RVO.
Conclusie
Het energielabel is een belangrijk instrument voor de verkoop en verhuur van woningen in Nederland. Het biedt inzicht in de energiezuinigheid van een woning en helpt bij het bepalen van mogelijke verbeteringen. Het label is verplicht bij zowel verkoop als verhuur en heeft een directe invloed op de marktwaarde van een woning. Het is belangrijk dat woningeigenaren zich ervan bewust zijn dat het energielabel tien jaar geldig is en dat het label tijdens de overdracht aan de koper of huurder moet worden meegedeeld.
Met de huidige ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en energiezuinigheid is het energielabel niet alleen een verplichting, maar ook een waardevolle bron van informatie. Het helpt woningeigenaren, kopers en huurders om een duurzamere toekomst te realiseren.