Inleiding
In de huidige tijd waarin duurzaamheid en energiezuinigheid centraal staan in de bouwsector, speelt het energielabel van een woning een steeds belangrijkere rol. Voor nieuwbouwprojecten is het energielabel niet alleen een vereiste, maar ook een duidelijke weergave van de energieprestaties van de woning. Dit artikel bezoekt de wettelijke eisen voor energielabels in nieuwbouw, legt uit hoe het energielabel in elkaar steekt, maakt het verschil tussen de verschillende labels duidelijk, en bespreekt de voordelen van een hoog energielabel.
De informatie is gebaseerd op recente publicaties en documenten van betrouwbare bronnen, waaronder Milieu Centraal, RVO.nl en Keuze.nl. Deze bronnen geven een actueel en gedetailleerd overzicht van het energielabelsysteem in Nederland, inclusief de wettelijke regelgeving en praktische toepassingen.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een officieel certificaat dat de energieprestaties van een woning beoordeelt. Het label geeft een visuele indruk van hoe energiezuinig een woning is, op een schaal van G (minst energiezuinig) tot A++++ (zeer energiezuinig). Dit label is opgesteld door een erkende energieprestatie-adviseur (EP-adviseur) die gebruikmaakt van de berekeningsmethode NTA 8800. Deze methode bepaalt hoeveel fossiele energie de woning gebruikt, wat bepalend is voor het energielabel.
Het energielabel is een document dat meerdere pagina’s kan beslaan en waarin details staan over de energie-efficiëntie van de woning. Het geeft niet alleen een lettercode, maar ook uitleg over mogelijke verbeteringen, energieverbruik per m², en de impact van aanpassingen zoals isolatie of warmtepompen.
Energieprestaties en de schaal van A tot A++++
Sinds 2021 is het energielabelsysteem aangepast en is de schaal uitgebreid van A tot A++++. Deze uitbreiding is gedaan om de energieprestaties van nieuwbouwwoningen beter te kunnen weergeven. De labels reflecteren hoeveel fossiele energie een woning verbruikt per vierkante meter. Voor nieuwbouw geldt een verplichting om aan de BENG-eisen te voldoen (Bijna Energieneutrale Woningen). Nieuwbouwwoningen die aan deze eisen voldoen, krijgen meestal een label A+++ of A++++.
De energieprestaties per label zijn als volgt:
- Energielabel A: Maximaal 160 kWh/m² fossiele energie.
- Energielabel A+: Maximaal 105 kWh/m².
- Energielabel A++: Maximaal 75 kWh/m².
- Energielabel A+++: Maximaal 50 kWh/m².
- Energielabel A++++: De woning is volledig duurzaam.
Deze cijfers tonen aan dat een woning met label A++++ slechts een fractie van de fossiele energie verbruikt vergeleken met een woning met label A. Dit is een sterke drijfveer voor ontwikkelaars en bouwers om te streven naar de hoogste energieprestaties.
Energielabels voor nieuwbouw: wettelijke eisen
Voor nieuwbouw is het energielabelsysteem niet alleen een kwaliteitsmaatstaf, maar ook een juridische verplichting. Sinds 2021 moet nieuwbouw voldoen aan de BENG-eisen. Dit betekent dat de woning bijna energieneutraal moet zijn. Deze eisen zijn vastgelegd in de Bouwbesluit 2012 en zijn bedoeld om de CO2-uitstoot in de woningbouw te verminderen en de energiezuinigheid te verhogen.
De wettelijke eisen zijn ook gebaseerd op de NTA 8800-berekeningsmethode, die wordt toegepast door erkende EP-adviseurs. Dit zorgt voor een objectieve en uniforme beoordeling van de energieprestaties van nieuwbouwwoningen.
Bij het opstellen van een energielabel voor nieuwbouw kan het voorlopig of definitief zijn. Een voorlopig energielabel wordt op basis van schattingen gemaakt, zonder fysieke inspectie van de woning. Dit is gebruikelijk bij nieuwbouwprojecten die nog niet zijn afgerond. Een definitief energielabel is daarentegen gebaseerd op fysieke metingen en een gedetailleerde inspectie van de woning.
Waarom is een energielabel belangrijk voor nieuwbouw?
Er zijn meerdere redenen waarom het energielabel van een nieuwbouwwoning belangrijk is, zowel voor de eigenaar als voor de woningmarkt als geheel.
Kostenbesparing: Woningen met een hoger energielabel zijn aanzienlijk zuiniger in het energieverbruik. Dit resulteert in lagere energierekeningen en een langere looptijd van investeringen in energie-efficiëntie.
Wooncomfort: Energiezuinige woningen bieden een beter binnenklimaat. Dankzij goede isolatie, ventilatie en moderne verwarmingsystemen is het wooncomfort hoger. Dit betekent minder schommelingen in binnentemperaturen en minder risico op schimmelvorming.
Duurzaamheid: Het kiezen voor een energiezuinige woning draagt bij aan de nationale doelstellingen rondom klimaatverandering en CO2-reductie. Door fossiele brandstoffen te vermijden en duurzame energiebronnen te gebruiken, bijvoorbeeld zonnepanelen of warmtepompen, wordt het milieu minder belast.
Verkoopwaarde: Woningen met een hoog energielabel hebben een hogere marktwaarde. Kopers en huurders zijn steeds meer georiënteerd op energiezuinigheid, en een goed energielabel is een waardevolle optie op de markt.
Wettelijke eisen: Voor nieuwbouw is het energielabel verplicht. Bij de verkoop of verhuur van een woning moet het energielabel geldig zijn. De geldigheid van het energielabel is tien jaar, zolang er geen ingrepen zijn geweest in de woning die de energieprestaties beïnvloeden.
Toekomstbestendigheid: Nieuwbouwwoningen met een hoog energielabel zijn toekomstbestendiger. Ze voldoen aan huidige en toekomstige regelgeving rondom duurzaamheid en energiezuinigheid, en zijn beter afgestemd op de verwachtingen van toekomstige eigenaren of huurders.
Het verschil tussen oude en nieuwe energielabels
Sinds 2021 is het energielabelsysteem volledig vernieuwd. De nieuwe labels verschillen zowel qua vorm als inhoud van de oude. Het nieuwe energielabel is moderner, uitgebreider en bevat meer nuttige details over de energieprestaties van de woning.
De belangrijkste verschillen zijn:
Schaal: Het oude energielabel liep van G tot A. Het nieuwe energielabel loopt tot A++++, wat een fijner onderscheid mogelijk maakt tussen de energieprestaties van verschillende woningen.
Berekening: Het oude label was grotendeels gebaseerd op standaardwaardes en aannames. Het nieuwe label is gebaseerd op werkelijke metingen en fysieke inspecties van de woning.
Geldigheid: Het oude energielabel was 10 jaar geldig, maar kon tussentijds worden bijgewerkt. Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, zolang er geen ingrepen zijn geweest in de woning die de energieprestaties beïnvloeden.
Inhoud: Het nieuwe energielabel bevat uitgebreidere en duidelijker informatie over de energie-efficiëntie van de woning, inclusief aanbevelingen voor mogelijke verbeteringen.
Voorlopig vs. definitief: Het nieuwe energielabelsysteem maakt onderscheid tussen een voorlopig en definitief label. Een voorlopig label is vooral van toepassing op nieuwbouwprojecten die nog niet zijn opgeleverd.
Uitzonderingen en vrijstellingen
Hoewel het energielabelsysteem breed toepasbaar is, zijn er enkele uitzonderingen. Niet voor elke woning of bouw is het energielabel verplicht. De Rijksoverheid heeft hierover een lijst gemaakt die beschrijft voor welke woningen het energielabel niet verplicht is. Enkele voorbeelden zijn:
- Kleine vrijstaande woningen onder de 50 m²: Voor deze woningen is het energielabel niet verplicht.
- Monumenten: In sommige gevallen zijn monumenten vrijgesteld van het energielabelsysteem, afhankelijk van hun status en historische waarde.
Het is belangrijk om te weten of je woning of bouwproject onder deze uitzonderingen valt. In dat geval is het energielabel niet verplicht, maar het kan nog steeds nuttig zijn om energieprestaties in kaart te brengen.
Hoe wordt het energielabel opgesteld?
Het energielabel wordt opgesteld door een erkende EP-adviseur. Deze adviseur bezoekt de woning of het bouwproject en voert een inspectie uit. Op basis van deze inspectie en berekeningen met de NTA 8800-methode wordt het energielabel bepaald.
De EP-adviseur houdt rekening met verschillende factoren, zoals:
- Isolatie van muren, daken en vloeren
- Type verwarmingssysteem (bijvoorbeeld HR-ketel, warmtepomp, zonneboiler)
- Ventilatie en luchtdichtheid
- Gebruik van hernieuwbare energiebronnen (zoals zonnepanelen)
- Energieverbruik per vierkante meter
De adviseur maakt een gedetailleerd rapport dat niet alleen het energielabel bevat, maar ook aanbevelingen voor eventuele verbeteringen. Deze aanbevelingen kunnen helpen om het energielabel te verbeteren en het energieverbruik verder te verlagen.
Verbeteren van het energielabel
Het energielabel van een woning is niet statisch. Het kan worden verbeterd door slimme aanpassingen aan de woning. Dit is vooral relevant voor woningen die al zijn afgeleverd, maar ook voor nieuwbouwprojecten die nog aan verbeteringen kunnen ondergaan.
De meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren zijn:
Verbetering van de isolatie: Goede isolatie van muren, daken en vloeren is een van de belangrijkste factoren voor energiezuinigheid. Dit voorkomt warmteverlies en verhoogt de energie-efficiëntie van de woning.
Installatie van energiezuinige verwarmingsinstallaties: Het vervangen van een oude cv-ketel door een hoogrendementsketel (HR-ketel) of het installeren van een warmtepomp kan het energielabel aanzienlijk verbeteren.
Vervanging van ramen en deuren: Energiezuinige ramen en deuren met goede isolatie kunnen het warmteverlies verminderen en het binnenklimaat verbeteren.
Installatie van zonnepanelen: Het gebruik van zonnepanelen zorgt voor duurzame elektriciteit en vermindert het gebruik van fossiele energie.
Verbetering van de ventilatie: Een goede ventilatie zorgt voor een gezonder binnenklimaat en vermindert het risico op schimmelvorming.
Gebruik van energiezuinige apparatuur: Hoewel het energielabel niet rekening houdt met het energiegebruik van apparaten zoals de wasmachine of koelkast, kan het gebruik van energiezuinige apparatuur het totale energieverbruik verlagen.
Kosten en uitvoering
Het opstellen van een energielabel kost gemiddeld ongeveer €300, afhankelijk van de omvang van de woning en de complexiteit van de inspectie. Het is verstandig om meerdere EP-adviseurs te raadplegen en een offerte aan te vragen. Dit zorgt voor transparantie en kwaliteit in de uitvoering.
Voor nieuwbouwprojecten is het energielabel vaak al opgesteld door de bouwbedrijven of ontwikkelaars. In dat geval is het energielabel meestal voorlopig en kan het worden bijgewerkt zodra de woning is afgerond.
Energielabel en verkoop of verhuur
Als je een woning wil verkopen of verhuren, is een geldig energielabel verplicht. Het energielabel is een essentieel onderdeel van het dossier dat aan kopers of huurders wordt verstrekt. Het label geeft een duidelijke indruk van de energieprestaties van de woning en maakt het voor kopers of huurders mogelijk om een verstandige beslissing te nemen.
Het energielabel blijft 10 jaar geldig. Als het label verlopen is, moet er een nieuw energielabel worden opgesteld. Dit is belangrijk bij de verkoop of verhuur van een woning, want anders is het niet in overeenstemming met de wettelijke eisen.
Conclusie
Energielabels zijn een essentieel onderdeel van de woningbouwsector in Nederland. Voor nieuwbouw is het energielabel niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een duidelijke weergave van de energieprestaties van de woning. Het label geeft een visuele indruk van hoe energiezuinig een woning is, op een schaal van G tot A++++.
Het energielabelsysteem is sinds 2021 volledig vernieuwd en biedt nu een fijner onderscheid tussen de energieprestaties van verschillende woningen. De nieuwe labels zijn moderner, uitgebreider en bepalen de energieprestaties op basis van werkelijke metingen en fysieke inspecties.
Voor nieuwbouw gelden wettelijke eisen die ervoor zorgen dat woningen energiezuiniger worden. Door te voldoen aan de BENG-eisen en de NTA 8800-methode, streven ontwikkelaars en bouwers naar energiezuinigheid en duurzaamheid.
Een hoog energielabel biedt meerdere voordelen, zoals kostenbesparing, wooncomfort, duurzaamheid en een hogere marktwaarde. Het energielabel is daarom niet alleen een juridische vereiste, maar ook een waardevolle tool voor eigenaren, kopers en huurders.
Door slimme aanpassingen aan de woning, zoals verbetering van de isolatie, installatie van energiezuinige installaties of het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, kan het energielabel worden verbeterd. Dit leidt tot lagere energierekeningen, een gezonder binnenklimaat en een toekomstbestendige woning.
In de huidige bouwsector is het energielabel een essentieel onderdeel van elk woningproject. Het helpt om energieprestaties in kaart te brengen, verbeteringen aan te sturen en duurzaamheid te bevorderen.