In de huidige maatschappij wordt er steeds meer aandacht besteed aan energiezuinig wonen en duurzame woningbouw. Energielabels spelen daarbij een centrale rol, omdat ze een objectieve maat geven voor de energiezuinigheid van een woning. Maar wat betekent een energielabel eigenlijk voor jouw woning, en hoe beïnvloeden uitlaatgassen, zoals die vrijkomen bij het gebruik van fossiele energiebronnen, de beoordeling van jouw woning? In dit artikel leggen we uit hoe het energielabel werkt, wat de invloed is van fossiele energie en uitlaatgassen, en wat je kunt doen om jouw woning energiezuiniger te maken.
Wat is het energielabel?
Het energielabel is een document dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label is een letter van A++++ (heel zuinig) tot G (minst zuinig), en het geeft een overzicht van de energiebehoefte van de woning in kWh per vierkante meter per jaar. Het label is verplicht bij verkoop of verhuur van een woning en moet door een erkend energieadviseur worden vastgesteld.
Het energielabel is ontworpen om de energieprestatie van woningen vergelijkbaar te maken, zodat kopers of huurders een beter beeld krijgen van de daadwerkelijke kosten en mogelijkheden voor energiebesparing. Het label is 10 jaar geldig en kan worden vernieuwd als verbeteringen zijn aangebracht in de woning.
Hoe werkt de beoordeling van het energielabel?
Het energielabel wordt berekend op basis van een standaardisatie-methode, zoals de NTA 8800-norm. Deze norm stelt dat het label wordt berekend door de hoeveelheid fossiele energie te meten die nodig is voor het verhitten, koelen en ventileren van de woning. Hoe minder fossiele energie er nodig is, hoe beter het label.
De energiebehoefte wordt uitgedrukt in kWh per vierkante meter per jaar. Deze waarde bepaalt het energielabel. De tabel hieronder geeft een overzicht van de verdeling van energielabels op basis van gas- en stroomverbruik:
| Energielabel | Gasverbruik p.j. (m³/m²) | Stroomverbruik p.j. (kWh/m²) |
|---|---|---|
| A++++ | 0 | 0 |
| A+++ | 0 - 5,1 | 0 - 49,83 |
| A++ | 5,1 - 7,7 | 49,83 - 75,23 |
| A+ | 7,7 - 10,7 | 75,23 - 104,54 |
| A | 10,7 - 16,4 | 104,54 - 160,23 |
| B | 16,4 - 19,4 | 160,23 - 189,54 |
| C | 19,4 - 25,6 | 189,54 - 250,11 |
| D | 25,6 - 29,7 | 250,11 - 290,71 |
| E | 29,7 - 34,4 | 290,71 - 336,09 |
| F | 34,4 - 38,9 | 336,09 - 380,05 |
| G | > 38,9 | > 380,05 |
Het energielabel houdt rekening met de isolatie van de woning, het type verwarmingsinstallatie en de energieopwekking, zoals zonnepanelen. Het zegt echter niets over het daadwerkelijke energieverbruik van het huishouden, zoals het gebruik van huishoudelijke apparaten, wat onder andere afhankelijk is van het aantal personen in het huishouden.
Wat is het verband tussen het energielabel en uitlaatgassen?
Het energielabel is een maat voor de hoeveelheid fossiele energie die nodig is voor de woning. Hoe hoger het energielabel, hoe minder fossiele energie er nodig is, en hoe minder uitlaatgassen er worden geproduceerd. Dit is van groot belang in de strijd tegen klimaatverandering en luchtvervuiling.
Uitlaatgassen zoals CO₂, NOx en SOx worden vooral geproduceerd bij het gebruik van aardgas, olie of kolen voor verwarming en warm water. De hoeveelheid uitlaatgassen hangt direct samen met het energielabel. Een woning met een energielabel A++++ produceert bijna geen uitlaatgassen, terwijl een woning met energielabel G vrijwel uitsluitend fossiele brandstoffen gebruikt, wat leidt tot een hoge emissie van schadelijke stoffen.
Het energielabel is dus niet alleen een maat voor energiezuinigheid, maar ook voor de CO₂-voetafdruk van een woning. Woningen met een hoog energielabel dragen bij aan een duurzamere toekomst en hebben een positieve impact op het milieu.
Hoe beïnvloeden uitlaatgassen het energielabel?
Het energielabel wordt berekend op basis van het primaire fossiele energieverbruik. Uitlaatgassen zijn hier een directe weerspiegeling van. Hoe hoger het energielabel, hoe minder uitlaatgassen er worden geproduceerd. Echter, het energielabel houdt geen rekening met secundaire effecten, zoals de emissies die ontstaan bij de productie en transport van energiebronnen.
Bijvoorbeeld: aardgas is relatief schoon in vergelijking met olie of kolen, maar de winning en transport van aardgas leidt tot lekkage van methaan, een krachtig broeikasgas. Dit wordt niet meegenomen in de berekening van het energielabel. Daarom is het energielabel een maat voor de efficiëntie van de woning zelf, en niet voor de totale CO₂-voetafdruk van het huishouden.
Hoe verbeter je het energielabel van je woning?
Als je het energielabel van je woning wilt verbeteren, zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen. Deze stappen zorgen ervoor dat je woning efficiënter met energie omgaat, wat leidt tot minder uitlaatgassen en een beter energielabel.
Stap 1: Verbeterde isolatie
Een van de meest effectieve manieren om het energielabel te verbeteren, is het isoleren van de woning. Door betere isolatie te installeren in de daken, muren, vloeren en ramen, vermindert het warmteverlies. Dit zorgt ervoor dat minder energie nodig is om de woning te verwarmen, wat direct leidt tot een beter energielabel.
Stap 2: Mechanische ventilatie
Bij verbeterde isolatie kan het luchtdoorstromend vermogen van de woning verminderen. Dit betekent dat er minder frisse lucht binnenkomt, wat kan leiden tot een slechtere luchtkwaliteit. Om dit te voorkomen, is het verstandig om een mechanische ventilatiesysteem te installeren. Dit systeem zorgt voor een constante luchtstroom en vermindert het risico op schimmel en andere problemen.
Stap 3: Zelf stroom opwekken
Door zonnepanelen op het dak te installeren, kun je zelf stroom opwekken. Dit zorgt ervoor dat je minder afhankelijk bent van het elektriciteitsnet en dat je woning efficiënter werkt. De opgewekte stroom kan worden gebruikt voor verlichting, apparaten en verwarming. Echter, het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je niet méér stroom opwekt dan je huishouden verbruikt. Terugleveren van stroom kan bij een nieuwe beoordering van het energielabel negatief beïnvloeden.
Stap 4: Vervang het verwarmingssysteem
Een verouderde CV-ketel is vaak een belangrijke bron van fossiele energieverbruik en uitlaatgassen. Door deze te vervangen door een warmtepomp of aansluiting op stadsverwarming, kun je het energielabel aanzienlijk verbeteren. Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte op te wekken en heeft een veel lagere CO₂-voetafdruk dan een CV-ketel. Aansluiting op stadsverwarming is een alternatief, maar kan in de praktijk duurder zijn vanwege de hoge vaste kosten.
Wat zijn de voordelen van een beter energielabel?
Een beter energielabel heeft verschillende voordelen, zowel voor het milieu als voor de woningeigenaar. De belangrijkste voordelen zijn:
- Lagere energierekening: Een energiezuinigere woning verbruikt minder energie, wat leidt tot lagere energiekosten.
- Hogere woningwaarde: Een beter energielabel verhoogt de marktwaarde van de woning. Vooral bij oude woningen is er sprake van een aanzienlijke waardesprong.
- Mogelijkheid tot hogere hypotheek: Een beter energielabel maakt het mogelijk om een hogere hypotheek af te sluiten, waarmee verbeteringen aan de woning gefinancierd kunnen worden.
- Minder uitlaatgassen: Een hoger energielabel betekent minder gebruik van fossiele brandstoffen en dus minder uitlaatgassen.
- Duurzamere toekomst: Door jouw woning energiezuiniger te maken, draag je bij aan een duurzamere woningbouwsector en een gezonder klimaat.
Oud- versus nieuw energielabel
Sinds 2021 worden er nieuwe energielabels uitgegeven die aanzienlijk anders zijn dan de oude labels. Het nieuwe label is moderner, uitgebreider en bevat meer nuttige details over de energieprestaties van de woning.
De belangrijkste verschillen zijn:
- Het nieuwe energielabel werkt met een schaal van G tot A++++, terwijl het oude label tot A liep.
- Het nieuwe label houdt rekening met de werkelijke energieprestaties in de woning, terwijl het oude label was gebaseerd op aannames en standaardwaardes.
- Het nieuwe label is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label wel tussentijdse wijzigingen kende.
Een energielabel kan voorlopig of definitief zijn. Een voorlopig energielabel is meestal opgesteld op basis van schattingen, zonder fysiek onderzoek in de woning (zoals bij nieuwbouw). Een definitief energielabel is een officiële beoordeling van de energiezuinigheid van de woning, op basis van fysiek onderzoek.
Uitzonderingen op het energielabel
Hoewel het energielabel verplicht is bij verkoop of verhuur, zijn er uitzonderingen. Deze gelden voor:
- Monumenten
- Woonboten
- Kleine vrijstaande woningen (<50 m²)
Deze uitzonderingen zijn vastgelegd in de regelgeving en kunnen worden ingezien op de website van Rijksoverheid. Voor deze woningen is het energielabel niet verplicht, maar het is wel aan te raden om een energielabel te vragen als je van plan bent om de woning te verkopen of te verhuren.
Het energielabel opzoeken
Het energielabel van jouw woning is vrij eenvoudig op te zoeken via de website van Milieu Centraal. Op deze website kun je het label van elke woning in Nederland gratis vinden door je postcode en huisnummer in te vullen. De tool toont alleen definitieve en geldige energielabels. Voorlopige labels sinds 2015 worden niet getoond, omdat ze zijn berekend met een oude methode.
Conclusie
Het energielabel is een waardevol instrument voor zowel woningeigenaren als kopers of huurders. Het geeft een duidelijk overzicht van de energiezuinigheid van een woning en helpt bij het bepalen van de energiekosten en de CO₂-voetafdruk. Door het energielabel te verbeteren, kun je niet alleen geld besparen, maar ook bijdragen aan een duurzamere toekomst.
Het energielabel is direct gerelateerd aan het gebruik van fossiele energie en de daarmee gepaard gaande uitlaatgassen. Hoe beter het energielabel, hoe minder uitlaatgassen er worden geproduceerd. Verbeteringen aan de woning, zoals betere isolatie, zonnepanelen en een warmtepomp, zorgen voor een beter energielabel en een lagere CO₂-uitstoot.
Door bewust keuzes te maken en investeringen te doen in energiezuinige oplossingen, kun je ervoor zorgen dat jouw woning een positieve impact heeft op het milieu en op jouw portemonnee. Het energielabel is daarbij een waardevolle maatstaf en richtingbepalend voor de toekomst van duurzame woningbouw.