Een energielabel is een essentieel onderdeel van het verhuurproces in Nederland. Het geeft inzicht in de energie-efficiëntie van een woning en is wettelijk verplicht voor alle huurwoningen. Zowel verhuurders als huurders moeten zich bewust zijn van deze verplichtingen, omdat het ontbreken van een geldig label kan leiden tot boetes en juridische complicaties. In dit artikel bespreken we in detail de regels rondom het energielabel bij verhuur, de verantwoordelijkheden van verhuurders, en de praktische stappen om aan de wettelijke eisen te voldoen.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een document dat de energieprestatie van een woning aangeeft. Het label wordt uitgedrukt in lettercodes, waarbij A+++ staat voor de meest energiezuinige woning en G voor de minst efficiënte. Dit label geeft een overzicht van het energieverbruik en maakt duidelijk welke energiebesparende maatregelen nog mogelijk zijn. Het energielabel is dus een instrument om zowel verhuurders als huurders te informeren over de energieprestaties van een woning.
Het energielabel is onderdeel van een bredere regelgeving die bedoeld is om de energiezuinigheid van gebouwen in Nederland te verbeteren. Door het energielabel te gebruiken, worden huurders in staat gesteld om een weloverwogen keuze te maken op basis van de verwachte energiekosten en comfortniveau. Bovendien helpt het verhuurders om hun woning aantrekkelijker te maken voor potentiële huurders.
Wettelijke verplichting bij verhuur
Het energielabel is verplicht bij het verhuren van woningen in Nederland. Dit geldt zowel voor particuliere verhuur als voor professionele vastgoedbeheer. Het label moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur, die de woning inspecteert en een officieel geregistreerd energielabel opstelt. Dit label moet vervolgens worden verstrekt aan de huurder voordat het huurcontract wordt ondertekend.
Het energielabel moet aanwezig zijn in de huurovereenkomst, en ook worden vermeld in advertenties, zoals op Funda of andere woningportalen. Het is dus geen optioneel document, maar een wettelijke verplichting.
De wetgeving is duidelijk in dit opzicht: zonder energielabel mag een woning niet worden verhuurd. Dit betekent dat verhuurders verantwoordelijk zijn voor het regelen van het label en het op tijd beschikbaar stellen voor huurders. Het is de verhuurder die de taak heeft om dit onderdeel van het verhuurproces te regelen, omdat de huurder recht heeft op inzicht in de energieprestaties van de woning.
Uitzonderingen
Hoewel het energielabel in de meeste gevallen verplicht is, zijn er enkele uitzonderingen. Deze zijn geregeld in de wet en moeten worden meegenomen in het verhuurproces:
Kamerverhuur: Het energielabel is verplicht bij het verhuren van zelfstandige woningen, maar niet bij het verhuren van losse kamers. Dit geldt ook voor studentenkamers, waar huurders meestal de keuken, badkamer en toilet delen met andere bewoners. In dergelijke gevallen is het energielabel niet verplicht, omdat de energieprestaties van het gehele pand niet noodzakelijk worden toegepast op individuele kamers.
Beschermde monumenten en religieuze gebouwen: Gebouwen die zijn beschermd onder de Erfgoedwet of provinciale monumentenwet zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Dit geldt ook voor kerken, moskeeën en andere gebouwen die dienen voor religieuze activiteiten.
Woningen en gebouwen met beperkte gebruikstijd: Woningen die minder dan vier maanden per jaar in gebruik zijn of een verwacht energieverbruik van minder dan 25% van het verbruik bij permanent gebruik hebben, zijn ook vrijgesteld van de energielabelplicht. Dit geldt bijvoorbeeld voor vakantiehuisjes of woonwagens die slechts gedeeltelijk in gebruik zijn.
Gebouwen zonder klimaatbeheersing: Gebouwen die geen energie gebruiken om het klimaat binnen te regelen, zoals schuren of garages, zijn niet onderworpen aan de energielabelplicht.
Deze uitzonderingen zijn belangrijk om te kennen, omdat verhuurders anders kunnen lopen tegen wettelijke verplichtingen. Het is daarom aan te raden om vooraf te controleren of een woning onder een van deze uitzonderingen valt.
Praktische stappen bij het verhuren
Voor verhuurders is het verhuren van een woning met een energielabel een verplichte en belangrijke stap. Hieronder geven we een overzicht van de stappen die verhuurders moeten doorlopen om aan de wettelijke eisen te voldoen:
Een erkende energieadviseur inzetten: Het energielabel moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur, die gecertificeerd is door de overheid. Deze adviseur inspecteert de woning en berekent het energielabel. Verhuurders kunnen via de website zoekeenenergieadviseur.nl een geschikte adviseur vinden.
Het energielabel registreren: Het energielabel moet worden geregistreerd in de landelijke registratie en beschikbaar gesteld voor huurders. Dit label is een officieel document dat de energieprestaties van de woning weergeeft.
Het label opnemen in de huurovereenkomst: Het energielabel moet worden verstrekt aan de huurder voordat het huurcontract wordt ondertekend. Het label is een integraal onderdeel van de huurovereenkomst.
Het label vermelden in advertenties: Bij het verhuren via een advertentie op bijvoorbeeld Funda, moet de labelklasse (bijvoorbeeld A, B, of C) worden vermeld. Dit geeft huurders een eerste indruk van de energieprestaties van de woning.
Huurders informeren: Het is aan te raden om huurders niet alleen het energielabel te geven, maar ook te informeren over de betekenis van de labelklasse en de mogelijkheden voor energiebesparing.
Deze stappen zijn essentieel om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen en om juridische problemen te voorkomen.
Gevolgen van het niet regelen van een energielabel
Als een verhuurder geen energielabel heeft en toch probeert te verhuren, kan dit leiden tot handhaving en boetes. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is verantwoordelijk voor de toezichttaken op energielabels. De ILT controleert regelmatig of verhuurders aan de wettelijke eisen voldoen.
Mogelijke gevolgen van het ontbreken van een energielabel bij verhuur zijn:
Boetes voor particuliere verhuurders: Deze kunnen oplopen tot ongeveer €170 per geval. De boete is afhankelijk van de omstandigheden en de mate van schuld van de verhuurder.
Boetes voor bedrijven: Voor professionele verhuurders of vastgoedbeheerders kunnen boetes hoger zijn en oplopen tot duizenden euro's.
Juridisch tegengehouden verhuur: Het verhuren zonder energielabel kan juridisch worden tegengehouden. Dit betekent dat de huurovereenkomst mogelijk niet geldig is en dat de huurder recht heeft op compensatie.
Vertraging bij contractoverdracht: Ook makelaars, vastgoedbeheerders en notarissen zijn verplicht het energielabel te checken en te vermelden. Als het label ontbreekt, kan het contractoverdrachtproces vertraging oplopen.
Het is daarom verstandig om het energielabel op tijd te regelen en te verifiëren voordat een woning wordt verhuurd. Dit voorkomt juridische en financiële risico’s.
Waarom is het energielabel belangrijk bij verhuur?
Het energielabel heeft meerdere voordelen zowel voor verhuurders als voor huurders. Eerst en vooral maakt het het verhuurproces transparanter. Huurders kunnen op basis van het label een betere inschatting maken van de verwachte energiekosten en comfortniveau. Bij stijgende energieprijzen is dit een belangrijk aankoopcriterium voor huurders.
Daarnaast maakt een goed energielabel een woning aantrekkelijker. Woningen met een label A of B worden vaak sneller verhuurd dan woningen met een slechter label. Een slechter label (bijvoorbeeld E, F of G) kan juist afbuigen, omdat het duidt op hoge energiekosten en een lagere mate van comfort. Voor verhuurders kan dit leiden tot langer leegstandstijd en lagere huurprijs.
Een energielabel is ook een wettelijke verplichting. Het is geen vrijblijvende formaliteit, maar een essentieel onderdeel van het verhuurproces. Verhuurders die niet voldoen aan deze eisen lopen het risico op boetes en juridische complicaties.
Verhuren van meerdere woningen
Voor verhuurders die meerdere woningen hebben, is het mogelijk om het energielabel op een efficiëntere manier te regelen. Als de woningen vergelijkbaar zijn qua bouwjaar, isolatie en installaties, kan een energieadviseur op basis van representativiteit meerdere woningen tegelijk laten voorzien van een energielabel. Dit bespaart tijd en kosten en maakt het proces sneller en goedkoper.
Voor verhuurders met een portefeuille van woningen is het dus verstandig om te checken of meerdere woningen hetzelfde energielabel kunnen krijgen. Dit kan het verhuurproces stroomlijnen en voorkomt herhaling van inspecties.
Energielabel bij bedrijfspanden
Naast huurwoningen geldt de energielabelplicht ook voor bedrijfspanden. Deze regels zijn vergelijkbaar met de regels voor huurwoningen. Het energielabel moet worden uitgevoerd door een erkende energieadviseur en verstrekt aan huurders of kopers. Het label moet ook worden vermeld in advertenties en opgenomen in de huurovereenkomst.
Het energielabel bij bedrijfspanden is niet alleen een wettelijke eis, maar ook een belangrijk instrument voor huurders om de energiekosten en efficiëntie van een pand in te schatten. Voor bedrijven die een pand huuren of kopen is het energielabel een essentieel document.
Conclusie
Het energielabel is een verplicht onderdeel van het verhuurproces in Nederland. Het geeft inzicht in de energieprestaties van een woning en helpt verhuurders en huurders om weloverwogen keuzes te maken. Het is belangrijk dat verhuurders zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden, omdat het ontbreken van een energielabel kan leiden tot boetes en juridische complicaties.
Het energielabel is geen optioneel document, maar een wettelijk verplichte formaliteit. Verhuurders moeten ervoor zorgen dat het label op tijd wordt geregistreerd en beschikbaar gesteld aan huurders. Het is aan te raden om het energielabel te regelen via een erkende energieadviseur en te checken of de woning onder een van de uitzonderingen valt.
Het energielabel is niet alleen een wettelijke eis, maar ook een waardevol instrument om woningen aantrekkelijker te maken en energiekosten te bepalen. Door het energielabel te gebruiken, wordt het verhuurproces transparanter en eerlijker voor zowel verhuurders als huurders.