Inleiding
Sinds 2016 is het energielabel verplicht voor ventilatie-units die gebruikt worden in woningen om luchtverversing te garanderen. Dit label geeft aan hoe efficiënt deze units met energie omgaan en is onderdeel van de bredere inspanningen om de energiezuinigheid van woningen te verbeteren. Echter, niet alle ventilatoren vallen onder deze verplichting. In dit artikel worden de relevante regels en uitzonderingen besproken, op basis van de meest recente informatie uit officiële bronnen.
Het energielabel speelt een belangrijke rol in de real estate markt, zowel bij verkoop als bij verhuur. Het dient als maatstaf voor de energieprestatie van een woning of gebouw en biedt inzicht in mogelijke verbeteringen. Voor ventilatie-units is de verplichting echter gericht op specifieke toepassingen. Het doel van dit artikel is om duidelijkheid te scheppen over de verplichtingen en uitzonderingen rondom het energielabel voor ventilatie-units, met betrekking tot nieuwbouw, bestaande woningen en specifieke ventilatie-oplossingen.
Energielabel verplicht voor ventilatie-units
Algemene verplichting
Volgens de informatie van meerdere betrouwbare bronnen, waaronder bevers-installatietechniek.nl en energielabel.nl, is het energielabel sinds 2016 verplicht voor ventilatie-units die bestemd zijn voor luchtverversing in woningen. Dit betekent dat alle units die worden gebruikt voor mechanische ventilatie of balansventilatie onder deze regel vallen. Zowel lokaal aangebrachte units in één ruimte als centrale ventilatie-systemen voor de gehele woning zijn hiermee bedoeld.
Energielabels en de efficiëntie van ventilatie-units
Het energielabel voor ventilatie-units is opgenomen in het energielabel van de woning. De efficiëntie van de unit heeft invloed op het eindresultaat van het label. In de praktijk betekent dit dat units die efficiënter werken, zoals modellen met een hoog rendement bij warmtewisseling, een positieve impact kunnen hebben op het energielabel van de woning.
Toepassing op verschillende types units
De verplichting geldt specifiek voor ventilatie-units die zijn ontworpen voor luchtverversing in woningen. Dit omvat zowel mechanische ventilatieunits als units voor balansventilatie. Deze units kunnen zowel centraal als lokaal worden aangebracht. Echter, kleine ventilatoren zoals losse toilet- en badkamerventilatoren, tafelventilatoren en plafondventilatoren vallen buiten de verplichting. Deze types worden niet beschouwd als essentieel voor luchtverversing in de brede zin van het woord en zijn daarom niet onderworpen aan de verplichting van het energielabel.
Uitzonderingen op de verplichting van het energielabel
Uitzonderingen voor ventilatie-units
Hoewel het energielabel verplicht is voor ventilatie-units die bestemd zijn voor luchtverversing in woningen, zijn er wel beperkte uitzonderingen. Zoals al genoemd, vallen kleine ventilatoren zoals toilet- en badkamerventilatoren, tafelventilatoren en plafondventilatoren buiten de verplichting. Deze ventilatoren worden niet beschouwd als essentieel voor de luchtverversing van de woning als geheel en zijn daarom niet onderworpen aan de regel.
Uitzonderingen voor woningen en gebouwen in het algemeen
Hoewel ventilatie-units in woningen een verplicht energielabel vereisen, gelden er ook bredere uitzonderingen op het energielabel als geheel. Deze uitzonderingen zijn van toepassing op zowel woningen als gebouwen en kunnen relevant zijn bij projecten waarin ventilatie-units worden aangebracht. Voorbeeldsgevallen van uitzonderingen zijn:
- Beschermde monumenten volgens de Erfgoedwet of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening.
- Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte tot 50 m², zoals een tiny house, woonboot of woonwagen.
- Gebouwen die ten hoogste 2 jaar in gebruik zijn, zoals bouwketen, noodwinkels en noodlokalen bij scholen.
- Woningen die minder dan 4 maanden per jaar in gebruik zijn en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25% van het verbruik bij permanent gebruik.
- Gebouwen die geen energie gebruiken om het klimaat binnen te regelen, zoals schuren of garages.
Deze uitzonderingen zijn van betekenis, omdat het energielabel van een woning of gebouw, inclusief de ventilatie-unit, kan worden beïnvloed als het gebouw of de woning onder deze categorieën valt. Bijvoorbeeld, bij nieuwbouwprojecten in de recreatiebranche die onder de 4 maanden per jaar in gebruik zijn, hoeft het energielabel eventueel niet te worden aangebracht.
Consequenties van het ontbreken van een energielabel
Boetes bij overtreding
Het ontbreken van een geldig energielabel bij verkoop, verhuur of oplevering van een woning of gebouw kan leiden tot boetes. Deze boetes worden bepaald door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Het is daarom belangrijk om te controleren of het energielabel voor een woning of gebouw geldig is, inclusief de ventilatie-units die onder de verplichting vallen.
Een specifieke regel die relevant is voor ventilatie-units is dat deze units bij nieuwbouw onder de verplichting vallen. Als een ventilatie-unit niet is gelabeld, kan dit leiden tot een tekort aan het energielabel van de woning en dus tot een boete bij controle.
Tijdig registreren van het energielabel
Het energielabel is geldig gedurende 10 jaar. Dit geldt zowel voor woningen als voor ventilatie-units. Het is daarom belangrijk om het energielabel op tijd te registreren, vooral bij nieuwbouwprojecten waarin ventilatie-units worden ingezet. Als de woning of het gebouw binnen 10 jaar wordt verkocht of verhuurd, moet het energielabel opnieuw worden geregistreerd.
Voor recreatiewoningen geldt een extra regel: het energielabel is slechts geldig gedurende 10 jaar. Dit betekent dat ook als de ventilatie-unit niet is gewijzigd, een nieuw energielabel moet worden aangemaakt bij verkoop of verhuur.
Energielabel en verduurzaming
Invloed van ventilatie-units op het energielabel
Het energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning is. Ventilatie-units spelen hierin een rol, omdat de efficiëntie van de ventilatie invloed heeft op het energieverbruik van de woning. Een efficiënter ventilatiesysteem kan bijdragen aan een beter energielabel en dus aan lagere energiekosten.
De berekeningsmethode NTA 8800 wordt gebruikt om het energielabel vast te stellen. Deze methode is vanaf 2021 van toepassing en bepaalt hoe het energielabel wordt berekend. Tot en met 2020 gold de NEN 7120. Het energielabel wordt bepaald op basis van hoeveel fossiele energie de woning gebruikt. Hoe minder fossiele energie wordt gebruikt, hoe beter het energielabel.
Verduurzaming en ventilatie
Verduurzaming van een woning kan leiden tot een verbetering van het energielabel. Ventilatie-units spelen een rol in deze verduurzaming, omdat het invloed heeft op de energiezuinigheid van de woning. Door het vervangen van een minder efficiënte ventilatie-unit door een efficiëntere versie, kan het energielabel van de woning worden verbeterd.
Een energieprestatie-adviseur (EP-adviseur) kan advies geven over welke maatregelen het meeste effect kunnen hebben op het energielabel. Dit kan onder andere het vervangen van een oude ventilatie-unit door een nieuwe, efficiëntere unit inhouden.
Energielabel verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering
Wanneer is het energielabel verplicht?
Het energielabel is verplicht bij verkoop, verhuur en oplevering van meeste woningen en utiliteitsgebouwen. Dit betekent dat bij de verkoop of verhuur van een woning of gebouw, het energielabel moet worden aangeboden aan de koper of huurder. Dit geldt ook voor ventilatie-units die onder de verplichting vallen.
De verplichting geldt niet voor alle woningen en gebouwen. Er zijn uitzonderingen, zoals beschermde monumenten, kleinere woningen, gebouwen die kort in gebruik zijn of die geen energie gebruiken voor klimaatbeheersing. Deze uitzonderingen zijn belangrijk om te weten, omdat ventilatie-units die hierin vallen niet onder de verplichting van het energielabel vallen.
Verplichting in advertenties
Als een woning of gebouw wordt aangeboden via een advertentie, moet het energielabel ook in de advertentie worden vermeld. Dit geldt zowel voor de letterklasse van het energielabel als voor eventuele verbeterpunten. Het energielabel moet worden meegedeeld aan de koper of huurder, zodat deze inzicht heeft in de energieprestatie van de woning.
Conclusie
Het energielabel is sinds 2016 verplicht voor ventilatie-units die bestemd zijn voor luchtverversing in woningen. Deze verplichting geldt voor zowel mechanische ventilatieunits als units voor balansventilatie. Echter, kleine ventilatoren zoals toilet- en badkamerventilatoren, tafelventilatoren en plafondventilatoren vallen buiten deze regel. Het energielabel heeft invloed op het algemene energielabel van de woning en is daarom van belang voor zowel woningeigenaren als potentiële kopers of huurders.
De verplichting van het energielabel geldt bij verkoop, verhuur en oplevering van meeste woningen en gebouwen. Uitzonderingen gelden voor bepaalde categorieën woningen en gebouwen, zoals beschermde monumenten, kleinere woningen en gebouwen die kort in gebruik zijn. Het energielabel is geldig gedurende 10 jaar en moet opnieuw worden aangemaakt bij verkoop of verhuur. Het ontbreken van een geldig energielabel kan leiden tot boetes.
Bij verduurzaming van een woning kan het energielabel van invloed zijn op de energiezuinigheid. Ventilatie-units spelen hierin een rol, omdat de efficiëntie van de ventilatie invloed heeft op het energieverbruik van de woning. Door het vervangen van een minder efficiënte ventilatie-unit door een efficiëntere versie, kan het energielabel van de woning worden verbeterd.
Het energielabel is dus niet alleen een regelmaat, maar ook een waardevolle bron van informatie voor woningeigenaren, kopers en huurders. Het biedt inzicht in de energieprestatie van de woning en kan dienen als basis voor verduurzamingsmaatregelen.