Sinds het begin van 2024 geldt in Nederland een verplichting voor groepsaccommodaties om over een energielabel te beschikken. Deze verplichting heeft gevolgen voor diverse soorten accommodaties, waaronder hotels. Voor gebouweigenaren en exploitanten is het belangrijk om te begrijpen hoe het energielabel voor hotels wordt vastgesteld, wat de juridische en praktische implicaties zijn, en wat de maatregelen zijn die genomen kunnen worden om aan de eisen te voldoen.
Deze artikel biedt een gedetailleerde uitleg van de energielabelplicht voor hotels, met een focus op de relevante richtlijnen, verantwoordelijkheden en uitdagingen. Het is opgebouwd aan de hand van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen, waaronder overheidsrichtlijnen, adviezen van energieadviseurs en praktische voorbeelden uit de sector.
Wat is een Energielabel en Waarom is het Nodig?
Een energielabel is een document dat de energieprestatie van een gebouw aangeeft. Het label geeft een visuele weergave van de energie-efficiëntie op een schaal van A++++ tot G, waarbij A+++ het meest efficiënt is en G het minst. Het label is verplicht bij verkoop of verhuur van een gebouw en moet opgenomen worden in advertenties.
Juridische Context
Sinds 1 januari 2024 is het voor groepsaccommodaties verplicht om over een energielabel te beschikken. Dit geldt voor alle accommodaties met ten minste 20 slaapplaatsen. Hotels vallen hieronder en moeten dus voldoen aan de eisen.
Daarnaast zijn er ook specifieke regelgevingen voor kantoorgebouwen. Vanaf 1 januari 2023 is het verplicht dat kantoorpanden minstens een energielabel C hebben. Deze verplichting is ingevoerd om de klimaatdoelstellingen van het land te behalen, met het oog op een energieneutrale gebouwde omgeving tegen 2050.
Verantwoordelijkheden van Gebouweigenaren
Het energielabel is niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een instrument om kopers en huurders inzicht te geven in de energiekosten en het milieuaspect van het gebouw. Gebouweigenaren zijn verantwoordelijk voor het verkrijgen en opstellen van het energielabel. Als het label niet beschikbaar is bij verkoop of verhuur, kan dit leiden tot bestuurlijke boetes.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zorgt voor de handhaving van deze verplichting. Eigenaren die niet voldoen aan de eisen lopen het risico op boetes of zelfs sluiting van hun pand, vooral in het geval van kantoorgebouwen.
Energielabel voor Hotels in Multifunctionele Gebouwen
Een belangrijke vraag die ontstaat is of hotels die gevestigd zijn in multifunctionele gebouwen (bijvoorbeeld een combinatie van kantoor- en hotelfunctie) ook onder dezelfde regelgeving vallen.
Kriterium voor Kantoorgebouwen
Volgens het Bouwbesluit 2012 geldt het energielabel C-vereiste voor kantoorgebouwen. Deze verplichting geldt echter alleen als de kantoorfunctie minstens 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw beslaat. Als dat het geval is, wordt het kantoorfunctiegedeelte onderworpen aan de energielabel C-plicht.
In multifunctionele gebouwen waarbij het kantoorgedeelte een grote verhouding inneemt, geldt de verplichting voor dat deel van het gebouw. Echter, dit betekent niet automatisch dat het hotelgedeelte ook onder dezelfde verplichting valt. Het hotelfunctiegedeelte is meestal als aparte gebruiksfunctie te beschouwen, zolang het niet gecombineerd is met de kantoorfunctie in de zin van een nevenfunctie (zoals bijvoorbeeld een bedrijfsrestaurant).
Risico’s voor Hotels
Hoewel het energielabel C-vereiste voor kantoorgebouwen niet automatisch geldt voor hotels, kan het wel gevolgen hebben. Bijvoorbeeld, als maatregelen worden genomen om het kantoorgedeelte energie-efficiënter te maken, kan dit indirect ook invloed hebben op het hotelgedeelte. Daarnaast ligt het in de lijn van verwachting dat, gezien de klimaatdoelstellingen, ook hotels in de toekomst aan extra verduurzamingsplichten zullen voldoen.
Daarnaast is er het risico van leegstand in het gebouw als gevolg van handhaving op het kantoorgebouw. Dit kan indirect leiden tot extra druk op het hotelgedeelte, bijvoorbeeld vanwege verlaagde inkomsten of veranderingen in het bezoekersaantal.
Hoe Wordt het Energielabel voor een Hotel Vastgesteld?
Het energielabel wordt bepaald aan de hand van de energiegebruikscijfers van het gebouw. Het label wordt uitgesteld door een gecertificeerde energieadviseur, die het gebouw inspecteert en relevante data verzamelt.
Gebruik van BRL 9500-richtlijnen
Het energielabel voor utiliteitsgebouwen zoals hotels wordt uitgevoerd conform de richtlijnen van BRL 9500, die door de overheid zijn vastgesteld. Deze richtlijnen zorgen voor een uniforme methode om het energielabel te berekenen, ongeacht de locatie of het type gebouw.
De inspectie omvat een evaluatie van:
- Het aantal uren per dag dat het gebouw in gebruik is.
- De manier van verwarmen en koelen.
- De luchtbehandeling en verlichting.
- De energiebronnen die worden gebruikt.
- Eventuele energiebesparingmaatregelen.
De adviseur voert een berekening uit op basis van deze gegevens en stelt het energielabel op, dat daarna in het kadastrale register wordt ingeschreven.
Energielabel Verplicht bij Verkoop en Verhuur
Het energielabel is niet alleen verplicht bij het verkrijgen of verhuur van het gebouw, maar ook bij de verkoop of verhuur van een hotel. Het label moet worden opgenomen in alle advertenties, inclusief sociale media, en bij verkoop moet het label worden overlegd aan de koper via de notaris.
Gevolgen van Naleving Nict Uitvoeren
Naleving van de energielabelplicht is verplicht. Gebouweigenaren die hier niet aan voldoen, lopen het risico op een boete of zelfs sluiting van het pand. Dit is vooral van toepassing op kantoorgebouwen, waar de regelgeving strikter is.
Uitdagingen bij het Verkrijgen van het Energielabel voor Hotels
Het verkrijgen van een energielabel voor hotels kan uitdagingen opleveren, vooral bij groepsaccommodaties of multifunctionele gebouwen. Een van de belangrijkste uitdagingen is het correct vaststellen van de gebruiksfunctie van het gebouw.
Verschillen tussen Woningen en Logiesgebouwen
Als een hotel minstens 20 slaapplaatsen heeft en is opgenomen in een gemeenschappelijke verkeersroute, dan wordt het als logiesgebouw beschouwd. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop het energielabel wordt vastgesteld. In tegenstelling tot woningen, moet het energielabel voor logiesgebouwen op een utiliteitsbasis worden berekend.
Een andere uitdaging is de aanwezigheid van meerdere gebruiksfuncties in één gebouw. In dergelijke gevallen kan het energielabel van één deel van het gebouw het energiegebruik van het gehele pand beïnvloeden. Dit vereist een gedetailleerde analyse en kan leiden tot extra kosten voor verduurzamingsmaatregelen.
Onjuiste of Onvolledige Informatie
Soms lopen energieadviseurs tegen problemen aan bij het verkrijgen van informatie van gebouweigenaren of exploitanten. Onvolledige of onjuiste gegevens kunnen leiden tot fouten in het energielabel of extra kosten voor herstel.
Verduurzamingsmaatregelen en Kostenverdeling
Om aan de energielabelplicht te voldoen, zijn vaak verduurzamingsmaatregelen nodig. Deze maatregelen kunnen variëren van het aanbrengen van isolatie tot het installeren van duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen.
Verdeling van Kosten
De verdeling van de kosten voor verduurzamingsmaatregelen hangt vaak af van de verhuurrelatie. In sommige gevallen is de verhuurder verantwoordelijk voor het verbeteren van de energieprestatie, terwijl de huurder eventueel subsidie of andere voordelen kan ontvangen. In andere gevallen kan er sprake zijn van een gedeelde verantwoordelijkheid.
Een duidelijke afspraak in de verhuurovereenkomst is daarom belangrijk om verwarring en mogelijke conflicten te voorkomen. Het is ook verstandig om te onderzoeken welke subsidies beschikbaar zijn voor verduurzamingsprojecten, zoals de Milieuprijs of andere overheidssubsidies.
Toekomstige Verwachtingen en Klimaatdoelstellingen
De huidige energielabelplicht is slechts het begin van een bredere beweging richting duurzame bouwpraktijken. Met het oog op de klimaatdoelstellingen van Nederland, die gericht zijn op een energieneutrale gebouwde omgeving tegen 2050, is het te verwachten dat ook hotels in de toekomst aan strengere eisen zullen voldoen.
Daarnaast is het mogelijk dat de energielabelplicht ook uitgebreid wordt naar winkels en andere multifunctionele gebouwen. Gebouweigenaren en exploitanten zijn dus goed advies om al nu te beginnen met het verbeteren van de energieprestatie van hun gebouw.
Conclusie
Het energielabel voor hotels is verplicht sinds 1 januari 2024. Gebouweigenaren en exploitanten moeten zich bewust zijn van de juridische eisen, de verantwoordelijkheden en de mogelijke uitdagingen bij het verkrijgen van het label. In multifunctionele gebouwen is het belangrijk om te begrijpen welke delen van het gebouw onder de energielabelplicht vallen en welke niet.
De energielabelplicht is niet alleen een juridisch vereiste, maar ook een kans om de energieprestatie van het gebouw te verbeteren en daarmee de energiekosten te verlagen. Door verduurzamingsmaatregelen te nemen en subsidies te benutten, is het mogelijk om aan de eisen te voldoen zonder dat dit leidt tot onbetaalbare kosten.
In de toekomst is het te verwachten dat ook hotels onder strengere regelgeving zullen vallen. Gebouweigenaren en exploitanten die nu al actie ondernemen, zullen zich beter voorbereiden op de toekomstige eisen.