Een energielabel is een essentieel instrument voor iedere woningeigenaar die wil weten hoe energiezuinig hun huis is. Sinds 2021 is het energielabel verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning, en het geeft niet alleen inzicht in de huidige energieprestaties, maar ook in mogelijke verbetermaatregelen. In dit artikel bespreken we wat een energielabel inhoudt, hoe het verandert sinds 2021, hoe je er eentje krijgt, en wat de gevolgen zijn voor eigenaars en huurders.
Wat is een energielabel?
Een energielabel is een standaarddocument dat aangeeft hoe efficiënt een woning met energie omgaat. Het label bevat informatie over hoeveel energie er per jaar nodig is voor het verwarmen, koelen, ventileren en het maken van warm water in een woning. Het energielabel is gebaseerd op een objectieve en gestandaardiseerde methode, conform de NTA-norm, die voor alle woningen hetzelfde is.
Het label is opgebouwd rondom een schaal van G tot A++++, waarbij G staat voor de minst energiezuinige woning en A++++ voor de meest efficiënte. Het energielabel bevat bovendien een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen, zoals isolatie, warmtepompen of zonnepanelen, om de energiezuinigheid verder te verbeteren.
Nieuw vs. oud energielabel
Sinds 1 januari 2021 is het energielabel volledig vernieuwd. Het nieuwe label is moderner, uitgebreider en geeft meer details over de energieprestaties van een woning. De belangrijkste verschillen tussen het oude en het nieuwe energielabel zijn:
- Schaal: Het oude energielabel liep van A tot G, terwijl het nieuwe energielabel loopt van G tot A++++.
- Berekening: Het oude energielabel was gebaseerd op standaardwaardes en aannames, terwijl het nieuwe energielabel rekening houdt met de werkelijke prestaties van de woning.
- Geldigheid: Het nieuwe energielabel is 10 jaar geldig zonder tussentijdse wijzigingen, terwijl het oude label dit niet was.
Het nieuwe energielabel is dus een betere weergave van de daadwerkelijke energiezuinigheid van de woning.
Voorlopig vs. definitief energielabel
Er zijn twee soorten energielabels: voorlopig en definitief. Een voorlopig energielabel wordt meestal gebruikt in nieuwbouwprojecten en is gebaseerd op schattingen en theoretische berekeningen. Het is een eerste inschatting van de energieprestaties van de woning, zonder dat er fysiek onderzoek is uitgevoerd.
Een definitief energielabel daarentegen is het resultaat van een daadwerkelijke woningopname door een gecertificeerde energieadviseur. Hierbij wordt de woning beoordeeld op basis van meetbare factoren zoals isolatie, afmetingen, CV-installatie en eventuele zonnepanelen. Dit energielabel is dus betrouwbaarder en 10 jaar geldig.
Het voorlopige energielabel ziet er op het oog hetzelfde uit als het definitieve, met het verschil dat er rechtsboven in het rood het woord “voorlopig” staat.
Hoe krijg je een energielabel?
Het verkrijgen van een energielabel is een eenvoudig proces. Je kunt beginnen met het zoeken van een gecertificeerde energieadviseur via bijvoorbeeld het Regionaal Energieloket of via particuliere adviseurs die via energiemarktplaatsen zijn te vinden. Deze adviseurs zijn verplicht gecertificeerd en hebben de kennis om het energielabel op een betrouwbare manier uit te voeren.
Als je een gecertificeerde adviseur gevonden hebt, maak je een afspraak voor een woningopname. Dit duurt gemiddeld 1 tot 2 uur. Tijdens deze opname wordt de woning beoordeeld op basis van:
- Afmetingen en bouwjaar
- Aanwezige isolatie (dak, muren, vloer)
- CV-installatie en warmwaterinstallatie
- Energiebronnen (gas, elektriciteit, zon)
- Ventilatie en koelinstallatie (indien van toepassing)
De adviseur gebruikt deze data om de energiebehoefte van de woning per vierkante meter te berekenen. Dit is de basis voor het energielabel. De berekening omvat zowel het gas- als stroomverbruik.
Tabel: Energiebehoefte per energielabel
Hieronder een overzicht van de jaarlijkse energiebehoefte per energielabel. De waarden zijn uitgedrukt in m³/m² voor gas en kWh/m² voor elektriciteit. Voor de omrekening geldt: 1 m³ = 9,77 kWh.
| Energielabel | Gasverbruik p.j. | Stroomverbruik p.j. |
|---|---|---|
| A++++ | 0 m³/m² | 0 kWh/m² |
| A+++ | 0 - 5,1 m³/m² | 0 - 49,83 kWh/m² |
| A++ | 5,1 - 7,7 m³/m² | 49,83 - 75,23 kWh/m² |
| A+ | 7,7 - 10,7 m³/m² | 75,23 - 104,54 kWh/m² |
| A | 10,7 - 16,4 m³/m² | 104,54 - 160,23 kWh/m² |
| B | 16,4 - 19,4 m³/m² | 160,23 - 189,54 kWh/m² |
| C | 19,4 - 25,6 m³/m² | 189,54 - 250,11 kWh/m² |
| D | 25,6 - 29,7 m³/m² | 250,11 - 290,71 kWh/m² |
| E | 29,7 - 34,4 m³/m² | 290,71 - 336,09 kWh/m² |
| F | 34,4 - 38,9 m³/m² | 336,09 - 380,05 kWh/m² |
| G | > 38,9 m³/m² | > 380,05 kWh/m² |
De energiebehoefte bepaalt het energielabel. Hoe lager de waarde, hoe beter het label. De meeste woningen in Nederland hebben momenteel een label in de categorieën A t/m A++++ (38,29% van het totaal). Labels F en G zijn daarentegen relatief zeldzaam (respectievelijk 3,48% en 3,67%).
Waarom is een energielabel belangrijk?
1. Verplicht bij verkoop of verhuur
Sinds 2021 is het energielabel verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. Dit geldt zowel voor bestaande woningen als voor nieuwbouw. De eigenaar is verplicht om het energielabel aan te leveren bij de koper of huurder. Daarnaast moet het energielabel ook in de advertentie vermeld worden, samen met de bijbehorende labelklasse (bijvoorbeeld A+++).
Als je een woning verkoopt of verhuurt zonder een geldig energielabel, kan je boetes oplopen. Deze boetes variëren afhankelijk van de situatie en kunnen op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) worden ingezien.
2. Duurzame hypotheek
Een energielabel is ook belangrijk bij een duurzame hypotheek. De meeste banks aanbiedingen voor een duurzame hypotheek vragen om een energielabel van minimaal B of beter. Een beter label kan leiden tot een lagere rente of extra voordelen.
3. Verbetermaatregelen
Het energielabel bevat ook een overzicht van mogelijke verbetermaatregelen. Deze maatregelen zijn gericht op isolatieverbeteringen, warmtepompen, zonnepanelen en efficiëntere CV-installaties. Deze verbeteringen helpen om het energielabel te verbeteren en de energiekosten te verlagen.
Hoe werkt de energieadviseur?
Een energieadviseur is verantwoordelijk voor het opstellen van het energielabel. Hij of zij is gecertificeerd en heeft de nodige kennis om de woning op een betrouwbare manier te beoordelen. Tijdens de woningopname worden de volgende kenmerken beoordeeld:
- Afmetingen en bouwjaar
- Aanwezige isolatie (dak, muren, vloer)
- CV-installatie en warmwaterinstallatie
- Energiebronnen (gas, elektriciteit, zon)
- Ventilatie en koelinstallatie (indien van toepassing)
Op basis van deze data wordt de energiebehoefte van de woning berekend. De adviseur gebruikt een gestandaardiseerde methode die conform de NTA-norm is. Het resultaat is een energielabel dat 10 jaar geldig is.
Tijdens de opname
Je als woningeigenaar moet aanwezig zijn bij de opname. Je wordt verzocht om zoveel mogelijk documentatie meebrengen, zoals bouwtekeningen, facturen van verbetermaatregelen en eventuele energieopnames. Dit helpt de adviseur bij het opstellen van het energielabel.
Na de opname ontvang je een rapportage en het energielabel. Dit label is 10 jaar geldig, tenzij je verbetermaatregelen toepast die leiden tot een nieuwe meting en bijbehorend label.
Uitzonderingen op het verplichte energielabel
Hoewel het energielabel voor de meeste woningen verplicht is, zijn er enkele uitzonderingen. Deze omvatten onder andere:
- Woningen die niet op de open markt staan (zoals woonruimte voor zorgverleners of woningen in kloostergemeenschappen)
- Woningen met een beperkte toegankelijkheid
- Woningen die deels zijn opgeleverd
Voor meer informatie over uitzonderingen en de wetgeving die hierop van toepassing is, kun je terecht op de website van RVO of Rijksoverheid.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Als je vragen hebt over het energielabel, kun je contact opnemen met de Helpdesk Energielabel. Deze is te bereiken via:
- Telefoon: 0800-0808 (maandag t/m vrijdag, 8.30 - 17.00 uur)
- E-mail: via het contactformulier op de website
Daarnaast is er ook een FAQ-lijst beschikbaar op de website van RVO. Daar vind je antwoorden op veel voorkomende vragen van zowel woningeigenaren als huurders.
Conclusie
Een energielabel is een essentieel document voor iedere woningeigenaar. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van de woning en bevat aanbevelingen voor mogelijke verbetermaatregelen. Sinds 2021 is het label verplicht bij verkoop of verhuur, en het helpt ook bij het verkrijgen van een duurzame hypotheek.
Het energielabel is 10 jaar geldig en wordt opgesteld door een gecertificeerde energieadviseur. Het is belangrijk om het energielabel op te stellen en op te slaan, aangezien het verplicht is in advertenties en bij verkoop of verhuur. De meeste woningen in Nederland hebben een label in de categorieën A t/m A++++, terwijl labels F en G nog relatief zeldzaam zijn.
Door het energielabel te gebruiken, kun je je woning verder verduurzamen en je energiekosten verlagen. Dit is een win-winsituatie voor zowel de woningeigenaar als voor de omgeving.